Geen categorie

MOED EN BEVLOGENHEID KENMERKEN HET LIJDEN VAN DE JONGE WERTHER

Resa, , , , , , Een reactie plaatsen

Werther 07 -® Sanne Peper

Gezien try-out 21 september, Toneelschuur Haarlem

Première 23 september

Plastic speelgoed, strandstoel, zwembanden, een dj en vette rapmuziek. Niet meteen elementen die je verwacht bij het lijden van de jonge Werther van Goethe uit 1774. De kostuums zijn ook van deze tijd, tikkeltje ordinair maar vooral losjes. Eline Arbo bewerkt de tekst en regisseert deze eerste voorstelling bij Toneelschuur Producties. Ze is op onderzoek uit hoever je wilt of kan gaan voor je idealen met daarin de relatie tussen verstand en gevoel als thema. Ze wil een jong publiek bereiken en aan het denken zetten. De thema’s die aan bod komen in de rijke tekst van Goethe geven daarvoor stof genoeg. De wijze waarop Arbo ze vorm geeft zal meer dan alleen jonge mensen beroeren. Met zelfspot, recalcitrantie en grote geestigheid trekt en duwt ze diepzinnig aan en tegen alles wat ons zekerheid biedt.

Victor IJdens, Diewertje Dir en Sander Plukaard spelen respectievelijk de jonge Werther, Charlotte en Albert. Werther wordt verliefd op Charlotte als hij haar ontmoet op een feest bij de jonge prins en ze dansen tot in de vroege uurtjes. Nadien zien ze elkaar dagelijks totdat Albert, haar verloofde, terug keert van een lange reis. Werther beseft iedere dag meer dat hij Charlotte nooit zal krijgen. Werther is een gepassioneerde jongen die leeft vanuit zijn hart. Zijn gevoel is zijn leidraad in het leven, de hartstocht zijn gids. Hij zakt steeds dieper weg in de wanhoop van de onbeantwoorde liefde. Albert is een verstandige jongen die realiteitszin prefereert boven alles wat hem uit balans brengt. Charlotte bevindt zich ergens daartussen in.

Goethe heeft het lijden van de jonge Werther opgebouwd in de vorm van brieven aan Charlotte. De brieven komen terug in de beschrijvingen van dagen in het leven van Werther waarmee direct een tijdspad van anderhalf jaar duidelijk wordt. IJdens speelt deze rol met verve. Hij ís die gepassioneerde Werther die de poëtische taal van Goethe, bewerkt door Arbo, nergens gekunsteld oplepelt. Dat geldt ook voor Dir en Plukaard die hem in eerste instantie vanaf de zijlijn bijstaan met af en toe een terloopse aanvulling wat het geheel geestig en ongedwongen maakt. Dir is het prototype mooi meisje dat de wereld voor zich inneemt, maar dat zelf niet door heeft. Plukaard is de uit zekerheden opgebouwde kerel die  positiviteit heeft uitgevonden. Een man waar je je acuut aan zou kunnen ergeren, maar dat gebeurt niet. Waar IJdens ontroert door zijn ontwapenende houding, neemt Plukaard je voor zich in door zijn geestigheid. Dir is krachtig in haar mimiek en de kalmte in haar spel is uitgesproken. De drie spelers zijn bovendien muzikaal en de zang is op momenten aangrijpend. De muziek geeft scherpe randjes meer diepte en schuurt en schaaft voortdurend. Moedig zijn de lange stiltes die vallen waarin een blik genoeg zegt en de verwarring of het niet-weten geen woorden nodig hebben.

Arbo en haar acteurs zijn wat mij betreft geslaagd in hun onderzoek naar de relatie tussen gevoel en verstand en wat als leidraad te gebruiken. In zoverre dat daar geen pasklaar antwoord voor is. Niets nieuws zou je denken, maar de wijze waarop de tekst van Goethe past in de hypermoderne plastic wereld van nu geeft het gehele thema een nieuw perspectief. Wat is echt en wat niet? Uit wat voor concepten bestaat ons leven eigenlijk en waarom trappen we er massaal in? Dat zijn in ieder geval vragen die blijven hangen en zo gaat iedereen verder op eigen onderzoek. Dat hoop ik ten minste, want deze voorstelling is daartoe een bevlogen uitnodiging.

https://www.toneelschuur.nl/theater-productie/het-lijden-van-de-jonge-werther

foto Sanne Peper

MOED EN BEVLOGENHEID KENMERKEN HET LIJDEN VAN DE JONGE WERTHER

KLEINE WONDEREN WORDEN GEZIEN

Resa, , , , , , , Een reactie plaatsen

casino-nonstop-01-theater-utrecht-fotograaf-roel-van-berckelaer

Gezien Casino Nonstop, première 16 september de Paardenkathedraal Utrecht

Gebochelde mannetjes, personen met vier benen, een zwangere Siamese tweeling en nog veel meer curiositeiten. Wonderen zoals Oom Max ze noemt. Hij geeft ze een podium in zijn reizende theater Casino Nonstop. Gaat het Oom Max om de wonderen of puur om zijn eigen voortbestaan. Die twijfel blijft aanwezig door de kwetsbaarheid die Sanne den Hartogh steeds zo meesterlijk wegstopt achter de lach en de muziek die door moet gaan. Espen Hjort regisseert deze voorstelling, hij volgt een talentontwikkelingstraject bij Theater Utrecht.

Casino Nonstop vertelt het waargebeurde verhaal van een ver familielid van de regisseur. Oom Max vluchtte in de jaren ’30 vanuit Oostenrijk naar Noorwegen en richtte daar Casino Nonstop Show op. We zien oom Max op de vlucht samen met Ava, zijn vaste danseres. Onderweg treden ze op en komt oom Max de mooiste wonderen tegen die hij een podium wil bieden.

De verhaallijn is voor mij niet altijd duidelijk. De vlucht is angstig en heftig, maar de beweegredenen voor een richting ontgaan me soms. Wat wel duidelijk is, is dat oom Max altijd al gefascineerd is door de gemankeerde mens. De mens die anders is dan normaal. Deze mensen moeten gezien worden volgens hem en hij biedt ze graag een podium. Ondanks de prachtige verteltoon van den Hartogh als oom Max, staand in het donker met alleen zijn soms gekwelde blik in een spot, blijft de liefde voor de wonderen te veel bij woorden. Hij overtuigt me niet helemaal van zijn liefde voor hen. Hij ontroert me wel, maar dat heeft meer te maken met de eerder genoemde kwetsbaarheid die soms zichtbaar wordt.

Ava, gespeeld door Mees Borgman, is een sterk personage die een bepaalde afhankelijkheid heeft opgebouwd door haar gebrek. Haar kracht gebruikt ze om Max te overtuigen bepaalde keuzes te maken. Ze geniet niet echt van de shows die ze geeft, maar iets anders kan ze niet. Het komische talent van Borgman is groot en haar timing meesterlijk. Samen met den Hartogh is ze het hart van de voorstelling. Bram van der Kelen wil in de ontmoetingen met Max en Ava, die hij als zeer uiteenlopende personages tegemoet treedt, dit hart breken. Hij is een harde grenswachter, botte politieagent of gehaaide paardenhandelaar. Dit doet hij geestig en manipulatief. En uiteindelijk valt het hart uiteen.

De vormgeving op het podium is sober en kil. Je ziet een cirkel waarin ze leven, een vlucht in de rondte of een circus ring waarbinnen ze optreden. De cirkel geeft een beklemmend gevoel. Ze komen niet verder hoe hard ze ook gaan of hoe zwaar de tocht ook is. De kleding om de cirkel heen heeft meerdere symbolische betekenissen. De mensen die ze voorbij gaan in hun vlucht. De mensen die ze verliezen én bovendien de waarde van Casino Nonstop Show die verloren gaat. De verhalen van excentrieke personen uit onze geschiedenis zijn interessant en relevant. In dit geval lag voor mij helaas de nadruk te veel op de vlucht en de consequenties daarvan, dan op de persoon zelf en zijn motivaties.

https://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/casino-nonstop

foto: roel van Berckelaer

KLEINE WONDEREN WORDEN GEZIEN

HET IS VOLHOUDEN, BLIJVEN VOLHOUDEN!

Resa, , , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

1477562670

Volpone van Dood Paard, 13 september 2017 Theater Bellevue Amsterdam

Direct bij binnenkomst is de energie bruisend door het kleurrijke chaotische decor en de feestelijke, carnavaleske uitdossing van de acteurs. Die bruisende energie zwelt alleen maar aan en neemt me mee in het bizarre verhaal van Volpone, de edelman die leeft voor misleiding en spel. Niet voor niets één van de tien beste voorstellingen van afgelopen seizoen, gekozen voor het Theaterfestival 2017. Bovendien zijn Jorn Heijdenrijk en Lotte Dunselman voor hun rollen genomineerd voor de Louis d’Or (beste mannelijke hoofdrol) en de Colombina (beste vrouwelijke bijrol).

Volpone is geschreven door Ben Johnson, een tijdgenoot van Shakespeare. Volpone de Vos (Jorn Heijdenrijk) doet alsof hij stervende is om zo Voltore de Gier (Manja Topper), Corbaccio de Raaf (Lotte Dunselman) en Corvino de Kraai (Gillis Biesheuvel) te misleiden. Ze komen alle drie aan zijn ziekbed met overdadige giften in de hoop zijn erfgenaam te worden. Ze worden opgehitst door Mosca, de Vlieg (Kuno Bakker), de bediende van Volpone die hen voortdurend voorhoudt dat zij de erfgenaam worden. Daardoor worden de giften steeds extremer. Corbaccio onterft zijn eigen zoon om de liefde van Volpone te winnen. Corvino biedt zelfs zijn mooie vrouw aan voor een onbestemde seksuele genezing. Hierdoor worden Mosca en Volpone alsmaar gretiger en gekker in hun misleiding wat uiteindelijk hun eigen ondergang betekent.

De wijze waarop Dood Paard de karakters gestalte geeft gaat soms alle verbeelding te boven omdat ze de personages zo heerlijk vet aanzetten. In het spel hebben ze de grenzen van mogelijkheden verder dan de horizon verkend. Door de hilarische verkleedpartijen in de dubbelrollen en de treffende versmelting van mens en dier maken de vijf acteurs die veertien rollen spelen er een waar feestje van. Het fantastische decor lijkt een trukendoos waar steeds iets anders uit tevoorschijn komt: kleden, ontelbare krukjes, stoelen, niets verhullende gordijnen, prijsbekers, beeldschermen op de achtergrond, talkpoeder én een bunzing geven het steeds een andere lading.

Die bunzing, een roofdier, en het gedicht over de bunzing in het begin trekken mijn aandacht. Daniil Charms, de dichter, had het motto ‘maak een pose van jezelf en heb het karakter om die vol te houden’. Mogelijk dé inspiratie en regieaanwijzing voor de acteurs om dit stuk vorm te geven. Ik hoor het Mosca zeggen tegen Volpone: ‘volhouden, blijven volhouden’. En dat doet niet alleen Volpone, maar allemaal volharden ze in hun drijfveren en overtuigingen, hoe ridicuul ook.

http://www.doodpaard.nl/project/146

HET IS VOLHOUDEN, BLIJVEN VOLHOUDEN!

WEES BRUTAAL

Resa, , , , Een reactie plaatsen

1347121143Amsterdam_Bellevue

INLEIDING OP DE RECENSIE VAN VOLPONE

Bruikbare adviezen, tips en verplichte elementen waaraan een recensie moet voldoen. En die krijgen van een autoriteit op het gebied van theaterrecensies. Dat wil ik wel. Ik lees zijn recensies, interviews en achtergronden in de Volkskrant erg graag. Toegankelijkheid en humor zijn voor mij kenmerkend aan zijn schrijfstijl. Zijn soms harde kritiek kan ik na de masterclass beter plaatsen. Ik begrijp nu beter hoe de afwegingen worden gemaakt tijdens het schrijven.

Hein Janssen. Soms zag ik hem weleens tijdens een première waar ik dan als blogger ook voor uitgenodigd was en had ik hem van alles willen vragen. Vooral wat hij van mijn stukjes vindt. Nu was mijn kans. Met de groep cursisten gingen we, na de masterclass op woensdagmiddag, goed gevoed met materiaal naar de voorstelling Volpone van Dood Paard. Voor de dag erna kregen we een deadline mee waarop de recensie binnen moest zijn en vandaag werden ze nabesproken. En wat vond hij? Hier en daar wat onhelder, soms een onnodige persoonlijke zin ertussen maar positief over de opbouw en met originele observaties.

Ik ben tevreden. Hein geeft anderen feedback die voor mij ook waardevol is. Wees brutaal en schrijf op wat je bedenkt dat iets is. Een opening van een recensie die bijzonder prikkelend is of zinnen die prachtig kort en helder zijn. Kortom, heel leerzaam. En Hein is innemend en lief voor ons.

Iemand zei laatst, toen ik vertelde dat ik deze masterclass ging doen, dat ik vooral mijn eigen stijl moet houden. Ik snap wat ze bedoelt, maar door deze masterclass kan ik nog meer mijn eigen stijl vormen. Ik ben nog maar twee jaar aan het schrijven op mijn blog en daar mag kritisch naar gekeken worden. Het gaat natuurlijk om de voorstellingen, maar die ik wil zo goed mogelijk voor het voetlicht brengen. Dank je Hein en de andere moedige cursisten.

http://tf.nl/over-nederlands-theater-festival/

 

WEES BRUTAAL

ADEMBENEMENDE MEDEA OPNIEUW IN DE STADSSCHOUWBURG AMSTERDAM

ResaEen reactie plaatsen

Resa's avatarTheaterinspiratie

tga-zoekt-met-medea-de-grenzen-van-het-menselijke-op Hoewel ik van veel actrices houd is Marieke Heebink voor mij de absolute koningin van het theater. Zeer, zeer terecht won ze de Theo d’Or voor haar rol in Medea die weer te zien is vanaf 17 augustus in de Stadsschouwburg Amsterdam. Ook in haar andere rollen, klein of groot, blinkt ze uit met haar bijzondere fysieke zeggingskracht en haar zeldzaam stemgeluid en intonatie. Zoals in Husbands and Wives afgelopen voorjaar, geregisseerd door Simon Stone die ook Medea regisseert en vanaf 2017 als vast gastregisseur zal werken bij Toneelgroep Amsterdam.

De wereld van Medea, in deze voorstelling Anna, sluit niet meer aan bij de wereld van haar geliefden. Ze keert terug uit een instelling, waar ze een tijd verbleef omdat ze had geprobeerd haar man Lucas te vergiftigen. Met de positieve houding het oude achter haar te laten en verder te gaan waar ze gebleven was stapt Anna…

View original post 390 woorden meer

ADEMBENEMENDE MEDEA OPNIEUW IN DE STADSSCHOUWBURG AMSTERDAM

BRUTUS, HET KLOPPEND HART VAN JULIUS CAESAR

Resa, , , , , , , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

web_2607cul-julius-caesar-002

Gezien première 3 augustus 2017, het Amsterdamse Bostheater

In het Amsterdamse Bostheater is de première van Julius Caesar, een productie van Orkater en de Amsterdamse Schouwburg, geregisseerd door Michiel de Regt. Op dit prachtige podium in het Amsterdamse Bos ziet het decor er indrukwekkend uit met vanuit de vier windstreken een pad naar het midden podium met daarop een kleuterstoeltje, wat de troon van Caesar blijkt te zijn. Vol bravoure en flamboyant komt Julius Caesar (Mattias Van De Vijver) de trap af aan de achterzijde af, alsof hij een catwalk oploopt. Duistere figuren als kraaien of vleermuizen houden Caesar amicaal vast, maar het amicale is onbetrouwbaar. Meteen staat helder vast dat dit verhaal niet goed kan aflopen. De stevige wind en invallende schemering geven dit een extra lading.

Het verhaal van Julius Caesar gaat in deze regie niet over het opkomend populisme en de autoritaire leider die daar de vruchten van plukt, maar over de tegenstanders van dit populisme die de macht weer in de handen van het volk wil leggen. Brutus (Matthijs van de Sande Bakhuyzen) voert deze tegenstanders aan, verleidt door Cassius (Charlie-Chan Dagelet). Cassius zweept Brutus op om Caesar te vermoorden en speelt in op zijn geweten. Brutus is de vertrouweling en goede vriend van Caesar. Hij houdt veel van hem, maar meer van Rome. Hij gaat mee in het plan van Cassius. Brutus is de nobele held die een innerlijke strijd levert tussen hoofd en hart.

De andere vertrouwelingen van Caesar, Marcus Antonius (Jip van den Dool) en Casca (Erik van der Horst) zijn dubbelzinnig in de liefde voor Caesar. Marcus Antonius wreekt de moord op Caesar, maar enkel en alleen om zelf de macht te verwerven. Toch kiest Marcus Antonius in zijn monoloog bij de begrafenis van Caesar krachtig en oprecht partij voor Caesar terwijl hij Brutus niet afvalt. Hij blijft herhalen hoe nobel Brutus is. Maar wat is die nobelheid waard als Caesar het toch zo goed met het volk voor had? Dat blijft in deze voorstelling ook steeds in het midden. Wat is goed en wat is kwaad? Voor wie zou ik kiezen? Van den Dool is in deze voorstelling degene die zijn rol het meest leeft. Om de kwaliteiten van de andere acteurs niet in twijfel te trekken, maar zij blijven qua rol nog aan de oppervlakte. Juist omdat het stuk in de kern over Brutus gaat zou ik meer van zijn hartenpijn willen zien. Ik hoor zijn gevecht aan maar het is lastig meevoelen. Het blijft enigszins op afstand. Wie uit deze oppervlakte wel steeds de kop opsteekt is Amarenske Haitsma. Zij speelt Calpurnia, de geliefde van Caesar. Daarnaast is ze Julius, de kreupele bediende van Brutus en Metellus Cimber, één van de bondgenoten van Brutus. Zij is een verfrissende opvallende bloem die de voorstelling zonder meer van kleur voorziet.

De vondsten in het samenspel met de muzikanten van K.O. Brass! zijn geniaal. Als één harmonieus geheel spelen de acteurs en muzikanten hun spel en muziek en tillen ze elkaar op. De instrumenten spelen hun eigen spel als bijvoorbeeld de uitzinnige menigte bij de paardenrennen als Caesar zijn kroon tot drie maal toe weigert. De ontroerende koorzang tijdens de moord op Caesar bezorgt me kippenvel. Mede omdat de moord een fraai gechoreografeerd geheel is. Zo zitten er in de gehele voorstelling visueel en dramatisch veel aantrekkelijke momenten. Het beeld van Caesar dat bloed spuwt, het overlijden van Cassius, Casca’s geestige présence en de openingsmonoloog van de kleine Caesar om er maar een paar te noemen. Het geheel is prachtig aan elkaar gesmeed, alleen het hart mag nog iets sneller gaan kloppen.

foto: Ben van Duin

https://www.orkater.nl/voorstelling/julius-caesar#speellijst

BRUTUS, HET KLOPPEND HART VAN JULIUS CAESAR

RUMSPRINGA IS ECHT

Resa, , , , , , , , Een reactie plaatsen

Rumspringa-Orkater De Nieuwkomers - foto privé archief

Gezien try-out 28 april, Toneelschuur Haarlem

Het schrijversduo Iona Daniel en Rineke Roosenboom bedenken, schrijven en spelen de voorstelling Rumspringa en behoren tot Orkater/de Nieuwkomers. Ze doen dit in samenwerking met de band Shaking Godspeed. Deze productie ging vorig jaar op Oerol in première en is nu klaar voor zijn première in het theater vanavond en gaat op tour. Rumspringa betekent letterlijk ‘in het rond springen’ en is een periode die de Amish hun adolescente jongeren bieden om de wereld buiten de gemeenschap te ontdekken. Zo ook in de sektarische leefgemeenschap waarin Iona en Rineke opgroeien: de Kring van Welsch. Op hun 18e gaan ze naar een huis in de stad waar ze alles mogen en moeten ontdekken om tot een juiste keuze te komen. De wereld of de Kring.

We maken kennis met gebruiken, initiatierituelen, sessies die als doel hebben de huls te legen van leugens die gaan rotten in je en met Gideon. Gideon is de rode draad door de voorstelling. Hij overleefde een initiatieritueel op zijn 10e niet en moest de Kring verlaten. Het cru buitengesloten worden om iets willekeurigs blijft deze twee leden fascineren. Ook stellen ze zich de vraag of het mogelijk een zegen is geweest voor Gideon. Iona is overtuigd van het feit dat ze alles meekrijgen in de Kring om te overleven in de buitenwereld en dus een bewuste kunnen keuze maken. Rineke twijfelt daaraan. We zijn verpest door de Kring, vindt zij.

Dit onderzoek naar het effect van leven in de Kring is in eerste instantie oprecht kinderlijk. Zoals kinderen zich voorstellen hoe het is om bijvoorbeeld een jongen te zijn als meisje of hoe je bij iemand naar binnen kijkt en je jezelf voorstelt hoe het zou zijn als jij op die bank zit. De oprechtheid van Iona om bij de Kring te willen horen en de overtuiging van Rineke over diezelfde Kring is schattig, maar pakt me niet helemaal. De liedteksten en de indrukwekkende zang verleiden me op dat moment in de voorstelling meer. Totdat de essentie van de Kring zichtbaar wordt en de vaak gehoorde vooroordelen over sektarische gemeenschappen vilein blootgelegd worden. De eenvoudige manipulaties en de schijnheiligheid van de goedbedoelde hiërarchische structuur vullen de huls met nieuwe leugens. Het is beklemmend en onbehaaglijk.

De verhalende vorm met flashbacks, maar met Gideon als rode draad is helder. Iona en Rineke hebben niet de pretentie actrice te zijn waardoor het spel kwetsbaar en authentiek blijft. Bovendien blijft de illusie van een autobiografisch verhaal hiermee bestaan. Wat is waar? Ze zijn in ieder geval volwassen geworden in de Kring van Welsch die ik voor me zag door hun verhaal.

https://www.orkater.nl/voorstelling/rumspringa#speellijst

RUMSPRINGA IS ECHT

TOPCAST SPAT VAN HET TONEEL IN EEN MEEUW

Resa, , , , , , , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

img7094_31

Gezien 25 april, Stadsschouwburg Nijmegen

Vincent van der Valk als Kostja en Ariane Schluter als Arkadina zijn geknipt als moeder en zoon. De theatraliteit en manie van van der Valk om te slagen in zijn ambities als schrijver en om gezien te worden door zijn moeder zijn hilarisch en tragisch tegelijk. Schluter zet een zelfingenomen, alleswetende en tikkeltje ordinaire Arkadina neer die commentaar geeft op de levens van de mensen om haar heen, maar te beroerd is om in de spiegel te kijken. Schluter is meesterlijk. Als ze kort in de spiegel kijkt en ziet wat haar gedrag doet met haar jongen die huilend op de grond ligt na een ruzie is schrijnend en geeft hoop voor deze relatie. Helaas tevergeefs.

Marcus Azzini geeft deze voorstelling van Een Meeuw als ondertitel ‘Over het verlangen gezien te worden’. Het toneelbeeld schreeuwt om aandacht door zijn krankzinnige kleuren en de acteurs ook door de speelstijlen die zich afwisselen van naturel, naar zeer theatraal en gemanierd. Op elke leeftijd is dat verlangen gezien te worden aanwezig of ze treuren om wat we niet hadden. De oude dokter Dorn en Sorin staan aan het eind van hun leven, de een wat tevredener dan de ander. Dorn, Daniel Cornelissen, ouder gemaakt dan hij in het oorspronkelijke stuk is, weet alles met zijn droogkomische humor te relativeren en beschouwen. Hij is wat het koor is in een Griekse tragedie, alleen dan met een Haags accent.

Op het landgoed van Sorin, hartveroverende rol van Peter Bolhuis, zijn de familie, personeel en vrienden samen in de zomer aan het meer. Arkadina, zijn zus, arriveert met haar geliefde Trigorin, dé toneelschrijver van dit moment. Martijn Nieuwerf speelt deze rol irritant goed. Een man zonder ruggengraat, waar niemand op kan bouwen, maar zeer geliefd door zijn roem. Nina, het meisje waar Kostja van houdt, woont aan de andere kant van het meer en wil actrice worden. Op de avond van aankomst van Arkadina en Trigorin zal zij het nieuwe stuk van Kostja laten klinken. Ze is zenuwachtig voor Trigorin. Door hem wil ze voornamelijk gezien worden. De roem die hij heeft verworven is haar ultieme doel, ze hunkert naar die erkenning en ze is ervan overtuigd dat die roem haar gelukkig zal maken. Sigrid ten Napel speelt deze rol (haar toneeldebuut) ambitieus en kwetsbaar, soms lijkt haar huid bijna doorzichtig. Nina is een beetje wereldvreemd, maar doelgericht en weet iedereen in te palmen door haar naïviteit en maniertjes. Ze praat heel beheerst alsof ze zichzelf bij ieder woord opnieuw zoekt. Nina verwerft haar roem, maar de erkenning en zichzelf vindt ze daar niet in. Aan het eind lijkt ze te vechten tegen een psychose, wat ten Napel heel overtuigend en ontroerend doet. Zij is voor mij de meeuw in het stuk die vrij en dartel haar weg zoekt, en kapot wordt gemaakt omdat iedereen haar wil hebben.

Iedereen lijdt, verveelt zich of is onrustig. De gebeurtenissen spelen zich af op de achtergrond, wat we zien zijn de gevolgen op de personages. Ontluikende liefdes die geen bevrediging kennen, ambitieuze jonge mensen vol prachtige plannen, carrières die zeer geslaagd zijn verlopen en die met alle macht vastgehouden dienen te worden en de concurrentie tussen die twee generaties. De teksten van Tsjechov zijn grappig en tragisch, de regie van Azzini is dolkomisch waardoor de tragiek soms onder gesneeuwd lijkt te raken. Maar als de lach weg zakt zie je alle personages worstelen met hun lot en komt de tragiek bovendrijven en kan het sommigen overspoelen.

https://www.toneelgroepoostpool.nl/seizoen-2016-2017/een-meeuw

TOPCAST SPAT VAN HET TONEEL IN EEN MEEUW

KINGS OF WAR: EEN MAGISTRAAL KUNSTWERK

Resa, , , , , , , , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

8688_x

Gezien 21 april, Stadsschouwburg Amsterdam

Sinds de première op 5 juni 2015 is Kings of War, geregisseerd door Ivo van Hove, bejubeld door nationale en internationale pers. Het is een epische vertolking van drie Shakespeare stukken, Henry V, Henry VI en Richard III. Bewerkt zodat de uitgebreide historische vertelling over de oorlogen tussen de huizen York en Lancaster en de Honderdjarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk op de achtergrond blijft. We zien vooral de beweegredenen en het psychologisch drama achter het ontstaan van deze oorlogen. Van de moreel, verstandelijk handelende Henry V (Ramsey Nasr) naar zijn opvolger Henry VI (Eelco Smits) die als een kind zo beïnvloedbaar chaos veroorzaakt door zijn focus te leggen op het geloof in plaats van het landsbelang en Richard III (Hans Kesting) die door mismaaktheid en ongeluk een machtshonger ontwikkeld die ieder voorstellingsvermogen te boven gaat.

Deze drie mannen komen tot leven voor onze ogen. Ze worden geschilderd op een leeg canvas waar we bij zitten. De ontwikkeling van deze historische figuren en hun leiderschap wordt blootgelegd. De werk- en liefdesrelaties van deze koningen krijgen betekenis door machtswellust, afhankelijkheid, verlangen, koningsgezindheid of liefde. Een imposante voorstelling waarbij gebruik wordt gemaakt van zoveel disciplines en schakering in kleur, waarbij kunstenaars op de toppen van hun kunnen excelleren: de acteurs, de trombonisten, de countertenor, de dj, de technici en cameraman geven een beeld weer van toen, maar wat zo relevant is in huidige onvoorspelbare tijden en nagenoeg onbeschrijflijk.

Ik vergeet de blik van de Hertog van York, gespeeld door Bart Slegers, niet snel meer. Hij wordt geloosd door Suffolk (Jip van den Dool) die aast op de macht. De hertog van York doorziet uiteraard het spel en met duivels genoegen kondigt hij in de camera zijn plannen aan. Voortdurend zien we het gekonkel in de gangen van het paleis op het grote projectiescherm midden op het toneel. We worden rechtstreeks aangesproken of zien de werelden van oorlog verbeeldt. De breekbare Henry VI wordt voor de leeuwen gegooid bij zijn kroning en ze verslinden hem met huid en haar. Smits geeft deze man emotioneel, mentaal en fysiek virtuoos vorm. Bij Slegers, later als Edward IV, breekt de broosheid zijn kracht als een schittering die het duister verlicht. Hans Kesting die als Richard III beangstigend is en me later verbijsterend genoeg ook ontroert door zijn gekte en waanzin.

De hoogtepunten wisselen zich af met hoogtepunten. De samenzang aan het einde als Richard III is verslagen door Richmond (Ramsey Nasr) is onvergetelijk. De rollen zijn de rollen, daar zitten kleine rollen tussen en de grotere, met 14 acteurs spelen ze 30 rollen. In die rij, achter Richmond, zie ik de krachten gebundeld tot één organisme samen ademend en zingend. Dit organisme, Toneelgroep Amsterdam, gaf ons een gedenkwaardig magistraal kunstwerk met Kings of War.

https://tga.nl/voorstellingen/kings-of-war/speellijst

 

KINGS OF WAR: EEN MAGISTRAAL KUNSTWERK

HET LEVEN IS DROOM VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES IS EEN PRACHTIG BEELDEND GEDICHT

Resa, , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

Leven_lowres_2_creditverplicht_Sanne_Peper

Gezien 8 april Toneelschuur Haarlem

Aanvankelijk is het even wennen om tot de poëtische tekst van deze voorstelling door te dringen. De tekst, geschreven door Pedro Calderón de la Barca (1635) en vertaald door Erik Coenen, is rond en rijk en roept direct beelden op van de geschiedenis van de personages. Deze geschiedenis is pijnlijk en vol verlangen en de tekst op rijm geeft de acteurs gelegenheid om de beelden opgeroepen in dit prachtig dichterlijke toneelstuk waarachtig vorm te geven. Waardoor ik als kijker ook de tijd krijg alles te verwerken. De pijnlijke geschiedenis begint bij Koning Basilius (Titus Muizelaar) die zich genoodzaakt ziet zijn pas geboren zoon op te sluiten in een grot. Sigismond (Krisjan Schellingerhout) wordt opgesloten omdat de sterren tijdens zijn geboorte verkeerd staan, zijn moeder overlijdt en om het koninkrijk te beschermen tegen deze tiran ziet zijn vader geen andere uitweg.

De voorstelling begint met Rosaura, een krachtige rol van Julia Akkermans die ik voor het eerst op toneel zie en met haar nog meer jonge acteurs. Rosaura is op weg naar Polen om wraak te nemen op Astolphus (Matthijs IJgosse) die haar verlaten heeft. Zij valt letterlijk in de geschiedenis van Sigismond zonder dat ze beide weten wat die geschiedenis is. Deze ontmoeting heeft grote gevolgen voor het geheel, het is Sigismond die zorgt voor eerherstel. Maar voordat dat alles kan plaatsvinden, wordt Sigismond eerst bevrijdt uit zijn levenslange gevangenschap om voor een dag de troon te bestijgen en te bewijzen dat hij een mens is en geen beest. Hij faalt en hem wordt wijs gemaakt door Clotaldus (Joep van der Geest), zijn bewaker en opvoeder, dat hij alles wat hij heeft gezien en ervaren droom is. De dag waarop hij de troon bestijgt lijkt een luchtkasteel, een fata morgana door de grote, plots opgeblazen luchtballonnen die kroonluchters lijken. De kleding en stoffen die op de grond lagen bedekken de ballonnen en zo worden het schuilplaatsen of doorkijkgaten. Iedereen is overal. De muziek, gecreëerd met een speeldoosje of een cimbaal, maakt het sprookjesachtig en soms onheilspellend. De koning, de vader heeft zijn voorspelde noodlot waarheid laten worden door een tiran zonder enige morele opvoeding de troon te laten bestijgen. Zijn geheim ligt nu bloot en de bevolking bevrijdt Sigismond opnieuw en opstand breekt uit.

Basilius is een oprecht zachtaardige koning, vanzelfsprekend en met kalmte gespeeld door Muizelaar. Zijn zoon Sigismond wordt magistraal gespeeld door Schellingerhout. Het beest in hem reageert heel primair en logischerwijs moet het direct getemd door de norm die er heerst, maar hoe begrijpelijk is het dat deze jongen zo woedend is. Het onrecht wordt gebagatelliseerd omwille van de aanpassing. De regisseur, Olivier Diepenhorst, heeft een mooi thema te pakken. Gelachen is er ook genoeg. Klaroen (Bart Bijnens), een komisch personage, die overal opduikt waar hij niet hoort te zijn wordt slachtoffer van zijn eigen onhandigheid. De expressie en het grote spel van IJgosse en de worsteling en het virtuoze fysieke spel van van der Geest zijn soms aandoenlijk, soms hilarisch. Rosaura slaat zich moedig door alles heen met haar doel voor ogen. Zij is tegelijkertijd de nuance in het geheel die de zere plekken niet ongemoeid laat.

https://www.toneelschuur.nl/theater-productie/het-leven-droom

foto: Sanne Peper

HET LEVEN IS DROOM VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES IS EEN PRACHTIG BEELDEND GEDICHT