toneelschuur haarlem

GEVECHTEN EN METAMORFOSEN VAN EEN VROUW

Resa, , , , Een reactie plaatsen

Gezien 15 september Toneelschuur Haarlem

Frituurlucht bij binnenkomst, een smoezelige atmosfeer en een rauw, meedogenloos interieur haalt me een duidelijk afgebakende wereld binnen. De wereld van Eddy Bellegueulle, althans de wereld waarin hij opgroeit en aan is ontsnapt. De foto waarop hij zijn moeder ziet als ze begin twintig is, vol verwachting naar de toekomst, is uitgangspunt van het verhaal. Zijn moeder tracht te ontsnappen aan het heden, terug naar die toekomst. “Ik verdien een beter leven”. Ze vecht daarvoor als een leeuwin, maar of ze echt transformeert blijft de vraag. Een wereld verlaten is iets anders dan dat die wereld jou verlaat.

Na de toneelstukken Weg met Eddy Bellegueulle en Wie heeft mijn vader vermoord is het nu tijd voor de bewerking van een derde boek van Eduard Louis. Ivo van Hove regisseert Gevechten en metamorfosen van een vrouw net als hij dat deed met Wie heeft mijn vader vermoord. In tegenstelling tot die voorstelling is Gevechten zeer realistisch vormgegeven wat zijn nut bewijst. Je ziet de moeder, gespeeld door Marieke Heebink, en de zoon, Majd Mardo opgenomen worden in hun omgeving, verzwolgen bijna, waardoor de strijd om daaraan te ontsnappen onbegonnen lijkt.

“Boodschappen doen, middageten maken, afwassen, poetsen, bedden van de kinderen opmaken, avondeten maken, wachten op je vader, eten, afruimen, afwassen, elke dag opnieuw”. Dit is het ritme waar de moeder zichzelf in heeft vastgezet. Ze ziet het, ze voelt het tot in iedere vezel, maar heeft de weg uit de loopgraven nog niet gevonden. Eddy gaat op een gegeven moment naar een lyceum en ziet een andere wereld, waarin huiselijk geweld en de omgangsvormen zoals hij die kent geen gemeengoed zijn. Ze hebben in wezen een goede band, deze zoon met zijn moeder. Hartverwarmend wordt dat duidelijk als moeder opkomt en ze vertelt over een reis die ze gaan maken naar de bergen. Ze heeft het via de sociale dienst voor elkaar gekregen om te kunnen gaan. Ze is zacht, aanraak baar en jong in haar doen en laten. Maar mag ze gelukkig zijn?

Heebink speelt de rol van de moeder in alle lagen op volle sterkte. De moeder is bikkelhard en kwetsbaar tegelijk. De worsteling tussen deze uitersten is continue zichtbaar. Als ze zich klein voelt en gelukkig wil zijn zie je haar denken of dit wel kan en mag. Als ze haar zoon in elkaar trapt voel je de pijn en het verdriet. De zwaarte die de moeder meetorst in haar leven zie je in houding en beweging terug als ze haar dagritme afwerkt, wat ondanks de triestheid heel geestig is. Als ze samen naar het circus gaan doet het opgewonden gevoel haar bijna zweven. Mardo speelt de zoon vertederend en liefdevol, maar ook glashard. Ieder woord telt en dringt binnen. De urgentie waarmee hij speelt doet me denken aan de stijl van actrice Halina Reijn. Je kunt niet om hem heen.

De tekst uit het boek wordt niet bewerkt naar een dialoog. Het blijven overpeinzingen, uitwisselingen van gebeurtenissen en ervaringen van de twee personages over en uit hun leven. Het voelt daardoor soms alsof de tekst tussen moeder en zoon instaat maar zij hebben ook steeds bergen te verzetten om elkaar te bereiken. Deze vorm geeft de relatie daardoor een extra lading. “Ik heb zin om me te amuseren”, zegt moeder aan het eind bij een etentje met haar zoon. Dat zou tijd worden. Ze moet nog afkijken hoe het hoort, ze speelt mogelijk nog een rol, maar vechten hoeft ze niet meer. Metamorfoseren is een ongoing proces en dan komt een ander model jurkje vanzelf.

https://ita.nl/nl/voorstellingen/gevechten-en-metamorfosen-van-een-vrouw/

https://delamar.nl/voorstellingen/gevechten-en-metamorfosen-van-een-vrouw/

GEVECHTEN EN METAMORFOSEN VAN EEN VROUW

HET TEMMEN VAN DE FEEKS ALS ONDERZOEK NAAR ROLLENPATRONEN

Resa, , , , , , , , Een reactie plaatsen

Toneelschuur_Temmen-van-de-feeks_c-Annaleen-Louwes_72-dpi

Gezien try out 23 februari Toneelschuur Haarlem (première 28 februari)

Nina Spijkers gebruikt het temmen van de feeks als een onderzoek naar gelijkheid en kracht. Ze laat de mannenrollen door vrouwen spelen en de vrouwenrollen, Katherina en haar zus Bianca, door mannen. Deze regie is een rijkdom aan verwarring, klare taal en bevestigt een aantal dingen die ik al vermoedde en Spijkers waarschijnlijk ook.

We zien bij aanvang een grote wand met diverse outfits. De transformatie van man naar vrouw en andersom zien we in detail voor ons. Handgebaren, houding en mimiek veranderen automatisch mee. Als de wand verschuift zien we een zoet decor, lichtgeel en lichtblauw gekleurd. In het blauwe deel zand, speelgoedauto’s en gereedschap. In het andere deel de stofzuiger, een bloemetje en een strijkplank. Typisch mannelijk en vrouwelijk, maar ook kinderlijk en moederlijk.

Het verhaal van Shakespeare, vertaald door Tom Kleijn gaat over Baptista Minola met zijn 2 dochters. De oudste, Katherina, is de genoemde feeks en zal nooit aan een man komen. De jongste, Bianca, is heel innemend en welbespraakt, maar kan pas worden uitgehuwelijkt als er iemand is die wil trouwen met Katherina. Voor Bianca zijn er genoeg gegadigden en zij spreken af iemand te vinden voor Katherina zodat één van hen kan trouwen met Bianca. Zij vinden Petruchio bereidt Katherina te temmen.

Het is niet storend dat Katherina, gespeeld door Roeland Fernhout, een baard heeft. Zoals het ook niet storend is dat de mannen Gremio, Lucentio en Hortensio qua fysiek en stem duidelijk vrouwen zijn. Zij lopen, handelen en uiten zich wel stereotiep waardoor ze ons confronteren. Juist omdat ze de typisch mannelijke uitingsvorm wat overdrijven zie je hoe belachelijk bepaald gedrag is. Voor de vrouwen geldt dit ook, vooral bij Xander Vledder als Bianca. Zij verleidt de mannen met haar uiterlijk en zoetgevooisde stem op een geestige manier.

Ik vond het hilarisch omdat we werden geconfronteerd met ons gedrag als vrouw en man. Ik vond het indrukwekkend omdat we in deze voorstelling zien dat als de rollen zijn omgedraaid er meer gelijkwaardigheid is tussen man en vrouw.

Katherina door Fernhout was kwetsbaar en ontroerde me regelmatig. Petruchio door Astrid van Eck was aanraakbaar en transparant.

Mijn vermoeden werd bevestigd. Als we de rollen omdraaien is er meer gelijkwaardigheid tussen man en vrouw. Ik ben benieuwd of dat is wat Spijkers wilde ondervinden met deze voorstelling. Én ik ben benieuwd hoe de acteurs en actrices dit vonden om te spelen. Ik heb eigenlijk meer vragen dan antwoorden na het zien van deze voorstelling. Het lijkt me zinvol dat veel mensen dit ervaren en we meer vraagtekens zetten bij hoe wij invulling geven aan onze hokjes en bijbehorend gedrag. Hiermee mag sowieso meer geëxperimenteerd worden wat mij betreft.

https://www.toneelschuurproducties.nl/feeks/

foto Annaleen Louwes

HET TEMMEN VAN DE FEEKS ALS ONDERZOEK NAAR ROLLENPATRONEN

ANDROMACHE VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES IS BLOEDSTOLLEND SPANNEND

Resa, , , , , , , , Een reactie plaatsen

Schermafbeelding-2018-03-14-om-12.18.34

Gezien 17 maart 2018 Toneelschuur Haarlem

Liefde, bedrog, verraad en wraak zijn aangelegenheden die zich in een razendsnel tempo afwisselen in Andromache van Toneelschuur Producties geregisseerd door Olivier Diepenhorst. Zaken waar een oorlog welig op tiert en de personages in deze voorstelling dragen de oorlog nog diep in zich. Al hun gevoelens en handelen, komen voort uit de Trojaanse oorlog waar Pyrrhus zegevierde. Intens machtig gespeel door Roeland Fernhout. Hij heeft de touwtjes in handen of blijkt hij toch niet de uiteindelijke winnaar?

Andromache, geschreven door Racine, geïnspireerd door Euripides, is een verhaal over vier mensen die zeer gekwetst de Trojaanse oorlog hebben overleefd. De oorlog woekert nog voort in hun diepe zielenroerselen en alles wat ze doen komt daaruit voort. De één wil de ander, de ander wil weer een ander  en één wil iemand die er niet meer is. Dat dit alleen maar kan leiden tot nog meer bloedvergieten staat onomstotelijk vast. Eer wordt geschonden, offers worden gebracht. De statige tekst van Racine krijgt leven, ruimte en adem door de intensiteit en emotie die de acteurs erin leggen. Bloedstollend is de scène tussen Andromache en Pyrrhus waarin hij haar lijkt te overwinnen. Andromache brengt het ultieme offer voor haar kind. De wanhoop, liefde en het verdriet kan niet treffender worden overgebracht als op dat moment door Kirsten Mulder. Ze nagelt iedereen aan de grond.

Het decor bestaat uit een grote vitrinekast van waaruit de personages letterlijk eerst de geschiedenis open breken. Eenmaal verlost biechten zij hun verhaal op zonder schaamte of terughoudendheid. Zij vlechten de geschiedenis vast aan het heden. Een heden waarin het verleden ook een rol speelt bij onze gevoelens en ons handelen. De kast is daarom ook een poort van het ene tijdvak naar het andere en een gevangenis voor diegenen die vastzitten in hun verleden. De enige die loskomt is Andromache.

https://www.toneelschuurproducties.nl/andromache/

foto: Sanne Peper

ANDROMACHE VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES IS BLOEDSTOLLEND SPANNEND

GRIMMIGE HUISBEWAARDER SPEELT EEN TEKSTUEEL VERLEIDINGSSPEL

Resa, , , , , , Een reactie plaatsen

De_huisbewaarder_7_credit_Sanne_Peper

Gezien 25 november Toneelschuur Haarlem

Een kamer in aanbouw, een oud gasfornuis wat niet is aangesloten, veel plastic ter bescherming, wat gereedschap en een stoeltje. Zo ziet de kamer van Aston eruit waar hij op een nacht een zwerver mee naar toe neemt. Hij heeft deze zwerver Davies gered uit een vechtpartij en Davies kan blijven tot hij zijn zaken op orde heeft. Papieren halen in Sidcup is één van die dingen om zaken op orde te krijgen, maar daarvoor heeft hij wel andere schoenen nodig. De schoenen die Aston nog ergens heeft liggen zijn mooi, maar helaas op het zicht al te klein. Davies zet Aston zo naar zijn hand dat hij hem naar wens bespelen kan. De aandoenlijk Aston is wanhopig op zoek naar vriendschap en denkt dit te kunnen bij Davies of heet hij nou toch anders?

De Huisbewaarder van Harold Pinter is een tragikomedie die voor mij raakt aan de zoektocht naar waarheid. De werkelijkheid wordt gemaskeerd door nachtmerries, dromen en hallucinaties en gepraat over tocht en kou. René van t Hoff is een meester in het verleiden van zijn tegenspeler om zijn ware verhaal te verbergen, met de gelaagde teksten die dit stuk biedt. Jean Paul Buijs als Aston is op aandoenlijke wijze op zoek naar vriendschap. Soms kijkt hij nadenkend en lijkt te kennen te geven dat hij iets doorheeft, maar gaat vervolgens op zijn eigenzinnige manier door met zijn klus. De broer van Aston is de huisbaas die zijn waarheid krachtig fysiek maakt en verdedigt uit angst dat Davies deze droom komt bezoedelen.

De dromen, angsten en wanhoop van de drie personages zijn voelbaar en herkenbaar, maar frustrerend omdat het bij dromen blijft. Ze maken zich afhankelijk van elkaar om die dromen te bereiken en waar dat toe leidt zien we in deze grimmige aaneenschakeling van bedrog en wanhoop. Het maakt nieuwsgierig naar wat er nog meer schuil gaat achter deze drie mensen en de acteurs geven de karakter virtuoos vorm. De waarheid en realiteit zijn twee verschillende dingen die elkaar niet uitsluiten.

http://www.toneelschuurproducties.nl/huisbewaarder/

GRIMMIGE HUISBEWAARDER SPEELT EEN TEKSTUEEL VERLEIDINGSSPEL

KINDEREN VAN JUDAS IS EEN FASCINERENDE TRIP DOOR HET DUISTER

Resa, , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

kinderen-van-judas_sanne-peper_groot

Gezien 11 november Toneelschuur Haarlem

Melige associaties die leiden tot een treurige toekomstvoorspelling voor mens en vampier. In de grimmige sfeer van een oude vervallen locatie waar een groep vampiers na een lange tijd samenkomt, valt verrassend genoeg veel te lachen. De lamlendige traagheid, kleine ruzies over wie wanneer de ander in de rede valt en gekibbel van een stel wat al honderden jaren samen is zijn onvoorspelbaar hilarisch. Bij het startsein van een moppen tappende vampier in clownspak kan je me al wegdragen.

Lisa Schamlé, Majd Mardo, Judith van den Berg, Joris Smit, Betty Schuurman, Yves Vermeulen en Betty Schuurman maken de voorstelling Kinderen van Judas met Toneelgroep Oostpool en het Nationale Theater. De voorstelling wordt in zijn geheel gemaakt op basis van improvisaties. Regisseur Jeroen de Man bedacht dit thema voor de voorstelling vanuit zijn fascinatie voor het duister en de donkere kant van de mens. Volgens hem bestaan vampiers echt en zoals hij ze duidt is dat niet onwaarschijnlijk. Allerhande herkenbare menselijke problemen komen aan de orde, zoals de burn-out van Tristan (van der Valk). Ze waren natuurlijk eens mens.  Altijd is alles maar hetzelfde, jaar na jaar na jaar. Hij vertaalt dit virtuoos op de piano door liedjes uit verschillende tijdperken aaneen te rijgen.

De vampiers worden ingetogener en meer bescheiden als Aura (Schuurman) opkomt. Is zij de leidster van het stel? Het lijkt erop en ze symboliseert de ouder wordende mens die rustig naar de andere kant vertrekt als haar tijd gekomen is. Maar voordat haar tijd gekomen is zit er een vampier aan haar bed. Prachtige scène met Smit die strak schakelt tussen vampier en mens. De opbouw van het decor wisselt naarmate we naar een andere tijd gaan. Deze wisseling gaat moeiteloos en ingetogen. De groep bereidt een oefening in het park voor om Tristan uit zijn burn-out te krijgen. Hij moet weer alert worden op wat het leven van vampier nuttig maakt. Schamlé is daar op haar best, haar timing is subliem. Voor mij is ze de verrassing van de voorstelling.

Kinderen van Judas verhaalt ook over de kruisiging van Jezus en rol van Judas daarin. Verrassende wendingen in de geschiedenis levert dit op. Maar zij kunnen het weten, zij waren er tenslotte bij. De ongecompliceerdheid van deze voorstelling is vooral wat blijft hangen, maar de boodschap van Ivan (Vermeulen) over de teloorgang van de mens en wat dat betekent voor de vampier bezorgt me kippenvel. Kinderen van Judas is een geniale mix van hilariteit met een grauw randje.

https://www.toneelgroepoostpool.nl/seizoen-2017-2018/kinderen-van-judas/speellijst

KINDEREN VAN JUDAS IS EEN FASCINERENDE TRIP DOOR HET DUISTER

MOED EN BEVLOGENHEID KENMERKEN HET LIJDEN VAN DE JONGE WERTHER

Resa, , , , , , Een reactie plaatsen

Werther 07 -® Sanne Peper

Gezien try-out 21 september, Toneelschuur Haarlem

Première 23 september

Plastic speelgoed, strandstoel, zwembanden, een dj en vette rapmuziek. Niet meteen elementen die je verwacht bij het lijden van de jonge Werther van Goethe uit 1774. De kostuums zijn ook van deze tijd, tikkeltje ordinair maar vooral losjes. Eline Arbo bewerkt de tekst en regisseert deze eerste voorstelling bij Toneelschuur Producties. Ze is op onderzoek uit hoever je wilt of kan gaan voor je idealen met daarin de relatie tussen verstand en gevoel als thema. Ze wil een jong publiek bereiken en aan het denken zetten. De thema’s die aan bod komen in de rijke tekst van Goethe geven daarvoor stof genoeg. De wijze waarop Arbo ze vorm geeft zal meer dan alleen jonge mensen beroeren. Met zelfspot, recalcitrantie en grote geestigheid trekt en duwt ze diepzinnig aan en tegen alles wat ons zekerheid biedt.

Victor IJdens, Diewertje Dir en Sander Plukaard spelen respectievelijk de jonge Werther, Charlotte en Albert. Werther wordt verliefd op Charlotte als hij haar ontmoet op een feest bij de jonge prins en ze dansen tot in de vroege uurtjes. Nadien zien ze elkaar dagelijks totdat Albert, haar verloofde, terug keert van een lange reis. Werther beseft iedere dag meer dat hij Charlotte nooit zal krijgen. Werther is een gepassioneerde jongen die leeft vanuit zijn hart. Zijn gevoel is zijn leidraad in het leven, de hartstocht zijn gids. Hij zakt steeds dieper weg in de wanhoop van de onbeantwoorde liefde. Albert is een verstandige jongen die realiteitszin prefereert boven alles wat hem uit balans brengt. Charlotte bevindt zich ergens daartussen in.

Goethe heeft het lijden van de jonge Werther opgebouwd in de vorm van brieven aan Charlotte. De brieven komen terug in de beschrijvingen van dagen in het leven van Werther waarmee direct een tijdspad van anderhalf jaar duidelijk wordt. IJdens speelt deze rol met verve. Hij ís die gepassioneerde Werther die de poëtische taal van Goethe, bewerkt door Arbo, nergens gekunsteld oplepelt. Dat geldt ook voor Dir en Plukaard die hem in eerste instantie vanaf de zijlijn bijstaan met af en toe een terloopse aanvulling wat het geheel geestig en ongedwongen maakt. Dir is het prototype mooi meisje dat de wereld voor zich inneemt, maar dat zelf niet door heeft. Plukaard is de uit zekerheden opgebouwde kerel die  positiviteit heeft uitgevonden. Een man waar je je acuut aan zou kunnen ergeren, maar dat gebeurt niet. Waar IJdens ontroert door zijn ontwapenende houding, neemt Plukaard je voor zich in door zijn geestigheid. Dir is krachtig in haar mimiek en de kalmte in haar spel is uitgesproken. De drie spelers zijn bovendien muzikaal en de zang is op momenten aangrijpend. De muziek geeft scherpe randjes meer diepte en schuurt en schaaft voortdurend. Moedig zijn de lange stiltes die vallen waarin een blik genoeg zegt en de verwarring of het niet-weten geen woorden nodig hebben.

Arbo en haar acteurs zijn wat mij betreft geslaagd in hun onderzoek naar de relatie tussen gevoel en verstand en wat als leidraad te gebruiken. In zoverre dat daar geen pasklaar antwoord voor is. Niets nieuws zou je denken, maar de wijze waarop de tekst van Goethe past in de hypermoderne plastic wereld van nu geeft het gehele thema een nieuw perspectief. Wat is echt en wat niet? Uit wat voor concepten bestaat ons leven eigenlijk en waarom trappen we er massaal in? Dat zijn in ieder geval vragen die blijven hangen en zo gaat iedereen verder op eigen onderzoek. Dat hoop ik ten minste, want deze voorstelling is daartoe een bevlogen uitnodiging.

https://www.toneelschuur.nl/theater-productie/het-lijden-van-de-jonge-werther

foto Sanne Peper

MOED EN BEVLOGENHEID KENMERKEN HET LIJDEN VAN DE JONGE WERTHER

RUMSPRINGA IS ECHT

Resa, , , , , , , , Een reactie plaatsen

Rumspringa-Orkater De Nieuwkomers - foto privé archief

Gezien try-out 28 april, Toneelschuur Haarlem

Het schrijversduo Iona Daniel en Rineke Roosenboom bedenken, schrijven en spelen de voorstelling Rumspringa en behoren tot Orkater/de Nieuwkomers. Ze doen dit in samenwerking met de band Shaking Godspeed. Deze productie ging vorig jaar op Oerol in première en is nu klaar voor zijn première in het theater vanavond en gaat op tour. Rumspringa betekent letterlijk ‘in het rond springen’ en is een periode die de Amish hun adolescente jongeren bieden om de wereld buiten de gemeenschap te ontdekken. Zo ook in de sektarische leefgemeenschap waarin Iona en Rineke opgroeien: de Kring van Welsch. Op hun 18e gaan ze naar een huis in de stad waar ze alles mogen en moeten ontdekken om tot een juiste keuze te komen. De wereld of de Kring.

We maken kennis met gebruiken, initiatierituelen, sessies die als doel hebben de huls te legen van leugens die gaan rotten in je en met Gideon. Gideon is de rode draad door de voorstelling. Hij overleefde een initiatieritueel op zijn 10e niet en moest de Kring verlaten. Het cru buitengesloten worden om iets willekeurigs blijft deze twee leden fascineren. Ook stellen ze zich de vraag of het mogelijk een zegen is geweest voor Gideon. Iona is overtuigd van het feit dat ze alles meekrijgen in de Kring om te overleven in de buitenwereld en dus een bewuste kunnen keuze maken. Rineke twijfelt daaraan. We zijn verpest door de Kring, vindt zij.

Dit onderzoek naar het effect van leven in de Kring is in eerste instantie oprecht kinderlijk. Zoals kinderen zich voorstellen hoe het is om bijvoorbeeld een jongen te zijn als meisje of hoe je bij iemand naar binnen kijkt en je jezelf voorstelt hoe het zou zijn als jij op die bank zit. De oprechtheid van Iona om bij de Kring te willen horen en de overtuiging van Rineke over diezelfde Kring is schattig, maar pakt me niet helemaal. De liedteksten en de indrukwekkende zang verleiden me op dat moment in de voorstelling meer. Totdat de essentie van de Kring zichtbaar wordt en de vaak gehoorde vooroordelen over sektarische gemeenschappen vilein blootgelegd worden. De eenvoudige manipulaties en de schijnheiligheid van de goedbedoelde hiërarchische structuur vullen de huls met nieuwe leugens. Het is beklemmend en onbehaaglijk.

De verhalende vorm met flashbacks, maar met Gideon als rode draad is helder. Iona en Rineke hebben niet de pretentie actrice te zijn waardoor het spel kwetsbaar en authentiek blijft. Bovendien blijft de illusie van een autobiografisch verhaal hiermee bestaan. Wat is waar? Ze zijn in ieder geval volwassen geworden in de Kring van Welsch die ik voor me zag door hun verhaal.

https://www.orkater.nl/voorstelling/rumspringa#speellijst

RUMSPRINGA IS ECHT

HET LEVEN IS DROOM VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES IS EEN PRACHTIG BEELDEND GEDICHT

Resa, , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

Leven_lowres_2_creditverplicht_Sanne_Peper

Gezien 8 april Toneelschuur Haarlem

Aanvankelijk is het even wennen om tot de poëtische tekst van deze voorstelling door te dringen. De tekst, geschreven door Pedro Calderón de la Barca (1635) en vertaald door Erik Coenen, is rond en rijk en roept direct beelden op van de geschiedenis van de personages. Deze geschiedenis is pijnlijk en vol verlangen en de tekst op rijm geeft de acteurs gelegenheid om de beelden opgeroepen in dit prachtig dichterlijke toneelstuk waarachtig vorm te geven. Waardoor ik als kijker ook de tijd krijg alles te verwerken. De pijnlijke geschiedenis begint bij Koning Basilius (Titus Muizelaar) die zich genoodzaakt ziet zijn pas geboren zoon op te sluiten in een grot. Sigismond (Krisjan Schellingerhout) wordt opgesloten omdat de sterren tijdens zijn geboorte verkeerd staan, zijn moeder overlijdt en om het koninkrijk te beschermen tegen deze tiran ziet zijn vader geen andere uitweg.

De voorstelling begint met Rosaura, een krachtige rol van Julia Akkermans die ik voor het eerst op toneel zie en met haar nog meer jonge acteurs. Rosaura is op weg naar Polen om wraak te nemen op Astolphus (Matthijs IJgosse) die haar verlaten heeft. Zij valt letterlijk in de geschiedenis van Sigismond zonder dat ze beide weten wat die geschiedenis is. Deze ontmoeting heeft grote gevolgen voor het geheel, het is Sigismond die zorgt voor eerherstel. Maar voordat dat alles kan plaatsvinden, wordt Sigismond eerst bevrijdt uit zijn levenslange gevangenschap om voor een dag de troon te bestijgen en te bewijzen dat hij een mens is en geen beest. Hij faalt en hem wordt wijs gemaakt door Clotaldus (Joep van der Geest), zijn bewaker en opvoeder, dat hij alles wat hij heeft gezien en ervaren droom is. De dag waarop hij de troon bestijgt lijkt een luchtkasteel, een fata morgana door de grote, plots opgeblazen luchtballonnen die kroonluchters lijken. De kleding en stoffen die op de grond lagen bedekken de ballonnen en zo worden het schuilplaatsen of doorkijkgaten. Iedereen is overal. De muziek, gecreëerd met een speeldoosje of een cimbaal, maakt het sprookjesachtig en soms onheilspellend. De koning, de vader heeft zijn voorspelde noodlot waarheid laten worden door een tiran zonder enige morele opvoeding de troon te laten bestijgen. Zijn geheim ligt nu bloot en de bevolking bevrijdt Sigismond opnieuw en opstand breekt uit.

Basilius is een oprecht zachtaardige koning, vanzelfsprekend en met kalmte gespeeld door Muizelaar. Zijn zoon Sigismond wordt magistraal gespeeld door Schellingerhout. Het beest in hem reageert heel primair en logischerwijs moet het direct getemd door de norm die er heerst, maar hoe begrijpelijk is het dat deze jongen zo woedend is. Het onrecht wordt gebagatelliseerd omwille van de aanpassing. De regisseur, Olivier Diepenhorst, heeft een mooi thema te pakken. Gelachen is er ook genoeg. Klaroen (Bart Bijnens), een komisch personage, die overal opduikt waar hij niet hoort te zijn wordt slachtoffer van zijn eigen onhandigheid. De expressie en het grote spel van IJgosse en de worsteling en het virtuoze fysieke spel van van der Geest zijn soms aandoenlijk, soms hilarisch. Rosaura slaat zich moedig door alles heen met haar doel voor ogen. Zij is tegelijkertijd de nuance in het geheel die de zere plekken niet ongemoeid laat.

https://www.toneelschuur.nl/theater-productie/het-leven-droom

foto: Sanne Peper

HET LEVEN IS DROOM VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES IS EEN PRACHTIG BEELDEND GEDICHT

ALLES IS VERRUKKELIJK AAN EMILIA GALOTTI

Resa, , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

emilia_galotti6_credit_sanne_peper

Gezien 27 januari, Toneelschuur Haarlem

De doordringbare wanden nodigen uit om in spanning af te wachten wat gaat komen en prikkelen tegelijkertijd om erachter te gluren. Soms krijgen we een inkijkje, als in een etalage die extra uitgelicht wordt, zodra de prins op zijn enigszins verwende toon spreekt over mensen die hem bezighouden. Graaf Appiani bijvoorbeeld die op het punt staat te trouwen met Emilia Galotti. De prins kan het niet geloven. Hij is te laat. Hij had eerder actie moeten ondernemen. Hij houdt namelijk al tijden van haar, zij is het die hij voor perfect houdt. Markies Marinelli voorziet de prins van advies om Emilia alsnog voor zich te kunnen winnen. Dat de prins zijn zin krijgt mag duidelijk zijn. Dat krijgt hij namelijk altijd.

Emilia Galotti is een ode aan de zelfbeschikking. ‘Ik moet nog zien wie me vasthoudt, wie me dwingt-wie de mens is die een mens kan dwingen.’ Als in een snoepwinkel kiest de prins wie hij het liefst wil en wie hem niet meer smaakt. Gravin Orsina wordt afgedankt, Emilia is de volgende prooi, tot afschuw van haar vader. De moeder van Emilia speelt daarin een dubbel spel. Het lijkt alsof zij de aandacht van de prins voor haar Emilia toejuicht, wat op weerstand stuit van haar man, de rechtschapen Odoardo Galotti. Om die reden houdt ze dat verborgen voor hem, hoewel ze de manier waarop de prins Emilia voor zich wil winnen verafschuwt, maar haar dochter toch weer alleen laat in het lustslot. Een geestig hysterische, tegenstrijdige karakterschets van een moeder die uiteindelijk het beste voor haar kind wil, door Hannah van Lunteren, prachtig tegen gekleurd door Sieger Sloot. De prins, door Jip van den Dool, is een jongetje, een man en een aristocraat die deze zijnsvormen niet goed kan verenigen in een persoon. Hij laat zich meeslepen door Marinelli in een complot en denkt dat zijn status voldoende is Emilia voor zich te winnen. De prins heeft totaal geen realiteitszin, opgejaagd en verblind door de onschuld van Emilia. Die schakeringen laat van den Dool gedetailleerd in zijn fysiek en mimiek zien. Marinelli is de strateeg, hij zet het plan uit om de prins te behagen. Vanja Rukavina speelt deze Marinelli uiterst geslepen en zeer alert. Ten koste van de zachtaardige graaf Appiani, door Harm Duco Schut. Gravin Orsina voortreffelijk geestig gespeeld door Keja Klaasje Kwestro laat met haar spot de tragiek van de prins en de gehele voorstelling zien. Zij is onze spiegel.

De toneelklassieker Emilia Galotti, geschreven in 1772 door Gotthold Ephraim Lessing is duizelingwekkend actueel door het grote thema zelfbeschikking. De onschuld heeft te lijden onder macht en corruptie. De regie van Maren E. Bjorseth met al zijn verwijzingen naar oude tijden laat het heden regeren. Het frisse, zoetige toneelbeeld draait me een rad voor ogen. In die ogenschijnlijke openheid en lichtheid is veel verborgen wat fasegewijs onthuld wordt. Het wit op de gezichten van de acteurs geeft me de indruk van marionetten die niet meer zelf kunnen nadenken, gehinderd door opgelegde denkbeelden. De onschuld van Emilia wordt bewaakt en misbruikt en zij zelf is onbewust van haar invloed op anderen. Toch blijkt dat ze meer is dan alleen wat anderen van haar maken en is ze uitgegroeid tot een zelfbewuste jonge vrouw die exact voelt wat goed en kwaad is. Diewertje Dir is meeslepend onschuldig en verleidelijk in de titelrol. Zoals de prins kiest waar hij op dat moment zin in heeft, zo wil ik alleen maar meer van alles. In deze snoepwinkel van Emilia Galotti is alles verrukkelijk. Het spannende decor, de bewerking van de tekst, en vooral het grootse spel van deze jonge cast.

https://tga.nl/voorstellingen/emilia-galotti/speellijst

https://tga.nl/voorstellingen/emilia-galotti?gclid=CNf1ss6t59ECFW0R0wodA-kDUg

ALLES IS VERRUKKELIJK AAN EMILIA GALOTTI

DE ABSOLUTE LIEFDE ALS BEPROEVING IN LA MUSICA 2 DOOR THEATER UTRECHT

Resa, , , , , , , Een reactie plaatsen

la-musica-2-marguerite-duras_17

Gezien 5 januari Toneelschuur Haarlem

Een man en een vrouw, Michel en Anne-Marie, zijn al jaren uit elkaar en vandaag wordt definitief de scheiding uitgesproken. Ze ontmoeten elkaar in de lobby van het hotel waar ze vroeger een aantal maanden hebben gewoond. Peter Blok en Ariane Schluter spelen deze geliefden, want dat zijn ze nog steeds, hartstochtelijk intens alsof ze nog maar heel kort uit elkaar zijn om dan weer in een kilte terecht te komen die inzicht geeft in de hel die hun huwelijk was. ‘Definitiever dan deze breuk is niets ooit geweest.’ ‘Definitiever dan de dood?’ vraagt Michel. De angst dat deze vrouw definitief uit zijn leven zal zijn is onverdraaglijk, maar de scheiding is onvermijdelijk, nodig om elkaar echt te kunnen zien.

Regisseur Thibaud Delpeut brengt deze tekst van Marguerite Duras samen met de doortastende muziek van componist Wilbert Bulsink en het Rosa Ensemble. De eerste samenwerking in Crave staat me nog helder voor de geest. Nu proef ik weer de kracht van twee losse entiteiten, muziek en tekst, die eenzelfde verhaal ten gehore brengen. Ze vullen elkaar daarin niet alleen aan, ze voegen toe, tillen elkaar op en verhevigen elkaars stilte. De absolute liefde in al zijn helderheid is tegelijkertijd verwarrend, verblindend en destructief tot er niets meer overblijft. De enige uitweg is elkaar loslaten, maar wat blijft er dan over van het individu? De begeerte, het verlangen en de hunkering naar die ander om weer heel te worden. Dat is wat ik voel en zie in die hotellobby ergens in een hotel in Frankrijk. Blok en Schluter trekken me direct die relatie in en het Rosa Ensemble laat me voelen hoe snijdend de pijn nog is. Juist daardoor wordt de grootsheid van hun liefde zichtbaar en wil ik dat ze nooit meer uit elkaar gaan. Tegelijkertijd weet ik dat dat het enige is wat moet gebeuren.

De regies van Delpeut zijn voor mij aanraakbaar en dichtbij en tegelijkertijd werken ze vervreemdend. Ze brengen me van mijn stuk. Delpeut laat zien wat we niet willen zien en waar we omheen draaien, en juist dat waar we niet omheen kunnen. Wie zijn we? Wie willen we zijn? Aan welke verwachtingen voldoe je tegen wil en dank? Zo komen er een legio vragen in me op. In de voorstelling La Musica 2 zie je twee acteurs die weinig hoeven te doen om te verleiden. Blok en Schluter zijn intense spelers zonder dat het er zo uitziet en beiden hebben een ontnuchterende humor die direct verbindt waardoor het weer moeilijker wordt om los te laten.

http://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/la-musica

DE ABSOLUTE LIEFDE ALS BEPROEVING IN LA MUSICA 2 DOOR THEATER UTRECHT