TOPCAST SPAT VAN HET TONEEL IN EEN MEEUW

27 april 201727 april 2017 Resaabe dijkman, anna raadsveld, ariane schluter, daniel cornelissen, een meeuw, kasper tarenskeen, lotte goos, marcus azzini, martijn nieuwerf, peter bolhuis, sigrid ten napel, stadsschouwburg nijmegen, theun mosk, toneelgroep oostpool, vincent van der valk, yuri schreudersEen reactie plaatsen

img7094_31

Gezien 25 april, Stadsschouwburg Nijmegen

Vincent van der Valk als Kostja en Ariane Schluter als Arkadina zijn geknipt als moeder en zoon. De theatraliteit en manie van van der Valk om te slagen in zijn ambities als schrijver en om gezien te worden door zijn moeder zijn hilarisch en tragisch tegelijk. Schluter zet een zelfingenomen, alleswetende en tikkeltje ordinaire Arkadina neer die commentaar geeft op de levens van de mensen om haar heen, maar te beroerd is om in de spiegel te kijken. Schluter is meesterlijk. Als ze kort in de spiegel kijkt en ziet wat haar gedrag doet met haar jongen die huilend op de grond ligt na een ruzie is schrijnend en geeft hoop voor deze relatie. Helaas tevergeefs.

Marcus Azzini geeft deze voorstelling van Een Meeuw als ondertitel ‘Over het verlangen gezien te worden’. Het toneelbeeld schreeuwt om aandacht door zijn krankzinnige kleuren en de acteurs ook door de speelstijlen die zich afwisselen van naturel, naar zeer theatraal en gemanierd. Op elke leeftijd is dat verlangen gezien te worden aanwezig of ze treuren om wat we niet hadden. De oude dokter Dorn en Sorin staan aan het eind van hun leven, de een wat tevredener dan de ander. Dorn, Daniel Cornelissen, ouder gemaakt dan hij in het oorspronkelijke stuk is, weet alles met zijn droogkomische humor te relativeren en beschouwen. Hij is wat het koor is in een Griekse tragedie, alleen dan met een Haags accent.

Op het landgoed van Sorin, hartveroverende rol van Peter Bolhuis, zijn de familie, personeel en vrienden samen in de zomer aan het meer. Arkadina, zijn zus, arriveert met haar geliefde Trigorin, dé toneelschrijver van dit moment. Martijn Nieuwerf speelt deze rol irritant goed. Een man zonder ruggengraat, waar niemand op kan bouwen, maar zeer geliefd door zijn roem. Nina, het meisje waar Kostja van houdt, woont aan de andere kant van het meer en wil actrice worden. Op de avond van aankomst van Arkadina en Trigorin zal zij het nieuwe stuk van Kostja laten klinken. Ze is zenuwachtig voor Trigorin. Door hem wil ze voornamelijk gezien worden. De roem die hij heeft verworven is haar ultieme doel, ze hunkert naar die erkenning en ze is ervan overtuigd dat die roem haar gelukkig zal maken. Sigrid ten Napel speelt deze rol (haar toneeldebuut) ambitieus en kwetsbaar, soms lijkt haar huid bijna doorzichtig. Nina is een beetje wereldvreemd, maar doelgericht en weet iedereen in te palmen door haar naïviteit en maniertjes. Ze praat heel beheerst alsof ze zichzelf bij ieder woord opnieuw zoekt. Nina verwerft haar roem, maar de erkenning en zichzelf vindt ze daar niet in. Aan het eind lijkt ze te vechten tegen een psychose, wat ten Napel heel overtuigend en ontroerend doet. Zij is voor mij de meeuw in het stuk die vrij en dartel haar weg zoekt, en kapot wordt gemaakt omdat iedereen haar wil hebben.

Iedereen lijdt, verveelt zich of is onrustig. De gebeurtenissen spelen zich af op de achtergrond, wat we zien zijn de gevolgen op de personages. Ontluikende liefdes die geen bevrediging kennen, ambitieuze jonge mensen vol prachtige plannen, carrières die zeer geslaagd zijn verlopen en die met alle macht vastgehouden dienen te worden en de concurrentie tussen die twee generaties. De teksten van Tsjechov zijn grappig en tragisch, de regie van Azzini is dolkomisch waardoor de tragiek soms onder gesneeuwd lijkt te raken. Maar als de lach weg zakt zie je alle personages worstelen met hun lot en komt de tragiek bovendrijven en kan het sommigen overspoelen.

https://www.toneelgroepoostpool.nl/seizoen-2016-2017/een-meeuw

DE ABSOLUTE LIEFDE ALS BEPROEVING IN LA MUSICA 2 DOOR THEATER UTRECHT

6 januari 2017 Resaariane schluter, marguerite duras, peter blok, rosa ensemble, theater utrecht, thibaud delpeut, toneelschuur haarlem, wilbert bulsinkEen reactie plaatsen

la-musica-2-marguerite-duras_17

Gezien 5 januari Toneelschuur Haarlem

Een man en een vrouw, Michel en Anne-Marie, zijn al jaren uit elkaar en vandaag wordt definitief de scheiding uitgesproken. Ze ontmoeten elkaar in de lobby van het hotel waar ze vroeger een aantal maanden hebben gewoond. Peter Blok en Ariane Schluter spelen deze geliefden, want dat zijn ze nog steeds, hartstochtelijk intens alsof ze nog maar heel kort uit elkaar zijn om dan weer in een kilte terecht te komen die inzicht geeft in de hel die hun huwelijk was. ‘Definitiever dan deze breuk is niets ooit geweest.’ ‘Definitiever dan de dood?’ vraagt Michel. De angst dat deze vrouw definitief uit zijn leven zal zijn is onverdraaglijk, maar de scheiding is onvermijdelijk, nodig om elkaar echt te kunnen zien.

Regisseur Thibaud Delpeut brengt deze tekst van Marguerite Duras samen met de doortastende muziek van componist Wilbert Bulsink en het Rosa Ensemble. De eerste samenwerking in Crave staat me nog helder voor de geest. Nu proef ik weer de kracht van twee losse entiteiten, muziek en tekst, die eenzelfde verhaal ten gehore brengen. Ze vullen elkaar daarin niet alleen aan, ze voegen toe, tillen elkaar op en verhevigen elkaars stilte. De absolute liefde in al zijn helderheid is tegelijkertijd verwarrend, verblindend en destructief tot er niets meer overblijft. De enige uitweg is elkaar loslaten, maar wat blijft er dan over van het individu? De begeerte, het verlangen en de hunkering naar die ander om weer heel te worden. Dat is wat ik voel en zie in die hotellobby ergens in een hotel in Frankrijk. Blok en Schluter trekken me direct die relatie in en het Rosa Ensemble laat me voelen hoe snijdend de pijn nog is. Juist daardoor wordt de grootsheid van hun liefde zichtbaar en wil ik dat ze nooit meer uit elkaar gaan. Tegelijkertijd weet ik dat dat het enige is wat moet gebeuren.

De regies van Delpeut zijn voor mij aanraakbaar en dichtbij en tegelijkertijd werken ze vervreemdend. Ze brengen me van mijn stuk. Delpeut laat zien wat we niet willen zien en waar we omheen draaien, en juist dat waar we niet omheen kunnen. Wie zijn we? Wie willen we zijn? Aan welke verwachtingen voldoe je tegen wil en dank? Zo komen er een legio vragen in me op. In de voorstelling La Musica 2 zie je twee acteurs die weinig hoeven te doen om te verleiden. Blok en Schluter zijn intense spelers zonder dat het er zo uitziet en beiden hebben een ontnuchterende humor die direct verbindt waardoor het weer moeilijker wordt om los te laten.

http://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/la-musica

DE FREUDJES, GEEN FAMILIE IS GENADELOOS EN HILARISCH OPRECHT

21 maart 201621 maart 2016 Resaariane schluter, de freudjes geen familie, de toneelschuur, joan nederlof, karina smulders, lineke rijxman, mugmetdegoudentandEen reactie plaatsen

dbcf7d90-6e14-48a5-997f-4c29378105d4

Gezien première 19 maart, Toneelschuur Haarlem

Mugmetdegoudentand geeft drie vrouwen het podium in De Freudjes, geen familie. Lineke Rijxman, Ariane Schluter en Karina Smulders spelen de drie Freudjes, zussen Mathilde, Anna en Renée, die allen op hun eigen manier hard werken het leven vorm te geven. Van zelfreflectie is geen sprake behalve op de heftige breekpunten. De verzorger, het slachtoffer en de carrièrevrouw tegen wil en dank worden fysiek, emotioneel en tekstueel zonder meer treffend neergezet. Dit zorgt voor tranen van het lachen en diepe ontroering.

We zien een doodgewone huiskamer in het huis van Mathilde. Een trap naar boven waar de onzichtbare moeder in een kamertje ligt na een beroerte. Een kleine sofa, een eettafel, een keukenblok en een dressoir vol met schone lakens en een voorraad voedsel. Anna (Schluter) logeert bij Mathilde na een heftige break met haar man, Hugo, die niet is vreemdgegaan, maar haar heeft ingeruild voor een jongere versie van haarzelf. Mathilde (Rijxman) zorgt op bijna mechanische wijze voor haar zieke moeder en staat bij aanvang de korstjes van een wit bolletje te halen met een dromerige blik in haar ogen. Anna vertelt iets over wat ze leest, ze wil een blinde-geleidepup, maar het dringt nauwelijks tot Mathilde door. Totdat de bel gaat en Renée, de jongste, voor de deur staat. ‘Lieve, gekke Freudjes van me’, ze maken alle drie een krachtige knijpbeweging met de vuisten en daar staan ze. De introductie van de zussen is glashelder.

De tekst van Joan Nederlof heeft een meesterlijke timing en de regie van Lineke Rijxman is er een met briljante vondsten: de manier waarop Mathilde en Renée de verrassing voor Anna, die Hugo voor de deur achterlaat, een tijd verbergen. De pillendoos die doorgenomen wordt en wat ze wanneer het beste kunnen nemen. De euthanasie die besproken wordt door Anna en Renée en de beweegredenen om het door te zetten en Mathilde daarin te laten toestemmen. Ze manipuleren elkaar voortdurend en wisselen elkaar in als een andere medestander gunstiger is, want dat ze voor hun eigen belang gaan is klaar. Toch hebben ze behoefte elkaar echt te zien en van elkaar te houden. Ondanks de weerstand doen ze een verwoede poging dat ook echt te laten lukken. Het overlevingspatroon kan kort aan de kant gezet worden. Alles veranderd of toch niet. Het wanhopig mooie einde met Mathilde op de trap met het pakje hopjesvla blijft me dat doen afvragen.

Rijxman, Schluter en Smulders hebben de zussen bestaansrecht gegeven met al hun neuroses, projecties en overlevingspatronen. Dit hebben ze krachtig en vol mededogen gedaan. Het niet naar elkaar luisteren en in hun eigen mantra blijven steken is hilarisch uitvergroot, maar genadeloos herkenbaar. De verwarring die over de euthanasie ontstaat bij Mathilde zie ik niet aankomen, alsmede haar sadistische trekjes niet en hoe zit dat nu met de kinderen van Anna?

De oprechtheid waarmee deze personages zijn vormgegeven blijft me bij. En respect voor Mathilde die tot slot niet meer wil luisteren naar de lawine van woorden van Anna en de kruimeldief naast haar oor zet totdat zij uiteindelijk ook vertrekt. De paradox van verrast worden door de personages die tegelijkertijd aan alle verwachtingen van het type voldoen is de voedingsbodem voor mijn onophoudelijke lach en de ontroering die vooral Mathilde bij me oproept. Deze voorstelling werkt louterend en is een absolute aanrader.

http://www.mugmetdegoudentand.nl/voorstelling/92/de-freudjes-geen-familie