Gezien 16 februari 2018 Stadsschouwburg Amsterdam
‘Mensen bouwen huizen voor privacy, niet om de vuile was buiten te hangen.’
Precies waar deze familie denkt goed in te zijn: de vuile was binnen houden, er niet over spreken, doen alsof er niets aan de hand is waardoor iedereen letterlijk stikt. Het vakantiehuis van de familie Kerkman wordt gebouwd op grond die vergiftigd is door een gruwelijke daad van de hoofdpersoon Cees Kerkman (Hans Kesting), tijdens de bouw van het huis. Die daad is de oorsprong van alles daarna. Vanuit deze handeling ontstaan manipulaties, intriges, zwijgconstructies en obstructies in de stroom van het leven waardoor iedereen gevangen blijft. De dood is de enige verlossing.
Simon Stone schrijft en regisseert Ibsen Huis vanuit zijn bewondering voor de schrijver Ibsen en zijn beklemmende toneelwerk. Hij creëert een familie die aan elkaar geketend zit door traumatische gebeurtenissen die bij iedere generatie door het bloed stromen gebaseerd op diverse stukken van Ibsen. De wijze waarop we meegenomen worden in dit familie-epos doet filmisch aan. Door het roterende glazen huis wisselen scènes en tijdsbeelden zich af. We gaan door een tijdperk en krijgen inkijk in de ontwikkeling van relaties en gezinnen. Niet alles is meteen duidelijk maar de spanning die dat oplevert, en je meezuigt het verhaal in, is bloedstollend. Ik zal de blik van de jonge Johanna (Maria Kraakman) niet licht vergeten als Cees met zijn dochter Lena (Claire Bender) op schoot zit. ‘Mijn lieve Lenaatje….’ zegt hij. De blik van Johanna boort zich in hem. Op dat moment vul ik het voor de hand liggende in maar kan niet bevroeden wat deze blik werkelijk inhoudt.
En dat is één van de meesterlijke dingen in deze voorstelling, je denkt te begrijpen wat er aan de hand is en dan blijkt het nog afschuwelijker en ingewikkelder te zijn. Het tweede meesterlijke is dat het ensemble het met veel humor brengt. Vooral in het deel voor de pauze valt er veel te lachen. De personages nemen zichzelf op de hak, ze zijn aandoenlijk in hun onmacht en hun neuroses, maar ook doen ze onverminderd hun best de zaken open te gooien. Helaas tevergeefs.
Het derde meesterlijke zijn de schakelingen in de rollen die de acteurs vertolken. Ze spelen allen meerdere rollen of in de verschillende generaties schuiven ze op. Dit vraagt kort enig gepuzzel van de kijker, maar als je dat laat varen verloopt alles heel organisch. Dan zie je waarom de gelijkenissen er op dat moment in een bepaalde scène toe doen. Het geheel is een ingenieuze creatie van Stone, maar de subtiele verschillen die de acteurs aanbrengen in fysiek en stemgebruik maken dit kunstwerk levensecht.
Alle acteurs die in deze voorstelling schitteren zijn echte bazen, van jong tot oud. Met ontzaglijke moed zetten zij de familierelaties uiteen. Bedwelmd door een verstikkend traumatische thematiek laten zij de persoonlijke strijd van ieder personage authentiek zijn. Met daarbovenop een grote dosis humor, in een kader wat hyperrealistisch is, wordt deze voorstelling boven alles uitgetild door deze 11 fabelachtige acteurs.
https://tga.nl/voorstellingen/ibsen-huis/speellijst
Theaterinspiratie 