KLEINE WONDEREN WORDEN GEZIEN

casino-nonstop-01-theater-utrecht-fotograaf-roel-van-berckelaer

Gezien Casino Nonstop, première 16 september de Paardenkathedraal Utrecht

Gebochelde mannetjes, personen met vier benen, een zwangere Siamese tweeling en nog veel meer curiositeiten. Wonderen zoals Oom Max ze noemt. Hij geeft ze een podium in zijn reizende theater Casino Nonstop. Gaat het Oom Max om de wonderen of puur om zijn eigen voortbestaan. Die twijfel blijft aanwezig door de kwetsbaarheid die Sanne den Hartogh steeds zo meesterlijk wegstopt achter de lach en de muziek die door moet gaan. Espen Hjort regisseert deze voorstelling, hij volgt een talentontwikkelingstraject bij Theater Utrecht.

Casino Nonstop vertelt het waargebeurde verhaal van een ver familielid van de regisseur. Oom Max vluchtte in de jaren ’30 vanuit Oostenrijk naar Noorwegen en richtte daar Casino Nonstop Show op. We zien oom Max op de vlucht samen met Ava, zijn vaste danseres. Onderweg treden ze op en komt oom Max de mooiste wonderen tegen die hij een podium wil bieden.

De verhaallijn is voor mij niet altijd duidelijk. De vlucht is angstig en heftig, maar de beweegredenen voor een richting ontgaan me soms. Wat wel duidelijk is, is dat oom Max altijd al gefascineerd is door de gemankeerde mens. De mens die anders is dan normaal. Deze mensen moeten gezien worden volgens hem en hij biedt ze graag een podium. Ondanks de prachtige verteltoon van den Hartogh als oom Max, staand in het donker met alleen zijn soms gekwelde blik in een spot, blijft de liefde voor de wonderen te veel bij woorden. Hij overtuigt me niet helemaal van zijn liefde voor hen. Hij ontroert me wel, maar dat heeft meer te maken met de eerder genoemde kwetsbaarheid die soms zichtbaar wordt.

Ava, gespeeld door Mees Borgman, is een sterk personage die een bepaalde afhankelijkheid heeft opgebouwd door haar gebrek. Haar kracht gebruikt ze om Max te overtuigen bepaalde keuzes te maken. Ze geniet niet echt van de shows die ze geeft, maar iets anders kan ze niet. Het komische talent van Borgman is groot en haar timing meesterlijk. Samen met den Hartogh is ze het hart van de voorstelling. Bram van der Kelen wil in de ontmoetingen met Max en Ava, die hij als zeer uiteenlopende personages tegemoet treedt, dit hart breken. Hij is een harde grenswachter, botte politieagent of gehaaide paardenhandelaar. Dit doet hij geestig en manipulatief. En uiteindelijk valt het hart uiteen.

De vormgeving op het podium is sober en kil. Je ziet een cirkel waarin ze leven, een vlucht in de rondte of een circus ring waarbinnen ze optreden. De cirkel geeft een beklemmend gevoel. Ze komen niet verder hoe hard ze ook gaan of hoe zwaar de tocht ook is. De kleding om de cirkel heen heeft meerdere symbolische betekenissen. De mensen die ze voorbij gaan in hun vlucht. De mensen die ze verliezen én bovendien de waarde van Casino Nonstop Show die verloren gaat. De verhalen van excentrieke personen uit onze geschiedenis zijn interessant en relevant. In dit geval lag voor mij helaas de nadruk te veel op de vlucht en de consequenties daarvan, dan op de persoon zelf en zijn motivaties.

https://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/casino-nonstop

foto: roel van Berckelaer

KLEINE WONDEREN WORDEN GEZIEN

DE WERELDVERBETERAAR VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES ONTROERT DOOR HET SPARTAANSE

De Wereldverbeteraar_foto Annaleen Louwes_webversie

Gezien op 20 februari, try-out Toneelschuur Haarlem

De Wereldverbeteraar van Thomas Bernard kan gezien worden als een langgerekte klaagzang waar de filosoof rondjes blijft draaien rond hetzelfde probleem, maar dat is het zeer zeker niet. In deze regie van Erik Whien raak ik betrokken bij de hoofdpersoon in iedere betekenis van het woord. Ik houd van hem en ik haat hem, hij irriteert me mateloos en maakt me boos, maar hij is ontroerend in zijn onvermogen en daarom ga ik het aan.

De Wereldverbeteraar is een donker stuk en gaat over het onvermogen van een filosoof om contact te maken met de wereld om hem heen. Hij haat alles en iedereen, noemt de mensen in de buitenwereld delinquenten die uit zijn op zijn vernietiging.  Voortdurend leeft hij in de tweestrijd tussen liefde en haat. De hartstocht voor de wereld drijft hem diezelfde wereld zo intens te haten.

Hij ontvangt deze dag een eredoctoraat van de universiteit, in het bijzonder voor zijn geniale traktaat waarin hij schrijft over het verbeteren van de wereld. De hoge heren komen naar zijn huis omdat hij kampt met een zwakke gezondheid. Zijn levensgezellin, die we in deze enscenering niet ontmoeten, maar er wel is helpt hem waar ze kan en wordt desondanks vaak gekrenkt. Den Hartogh staat de gehele voorstelling voor een afscheiding van zwart plastic die in het midden over de breedte van het podium hangt. Het licht bevindt zich aan de achterkant en zwelt soms aan waardoor er iets meer zicht op Den Hartogh is. Hij staat op dezelfde plek, verandert alleen soms van richting. Het is een intens schouwspel wat juist door het statische veel vraagt. Iedere kleine beweging is raak, het zenuwachtige wrijven van de vingers over elkaar, het steeds langzaam bollen van zijn rug waar figuurlijk de hele wereld op ligt. Hij houdt intens van die wereld. Hij houdt ook intens van zijn levensgezellin.

Den Hartogh zit klem in de filosoof, de filosoof zit klem in zijn lichaam en in zijn gedachten, het lichaam zit klem in het huis. Het donkere van zijn gedachten wordt prachtig weergegeven door hoe het decor is opgebouwd of eigenlijk is leeggehaald. We zien geen huis verbeeldt, we zien geen andere personages, we krijgen het zien door de gedachten van de filosoof en de gesprekken met zijn levensgezellin. Hij zit vast in zijn twijfel. ‘De domoor verwezenlijkt, de twijfelaar van uiteen, labyrintisch..’ Een prachtige gedachte van de filosoof, zoals hij al zijn gedachten en twijfels met ons deelt, waarmee hij me afstoot en aantrekt.

Hij is hard voor zichzelf, Spartaans en daarmee legt hij zijn onvermogen meesterlijk bloot waardoor hij me ontroert. Den Hartogh gaat het aan en blijft staan in deze uiterst spannende rol. Het lijkt me een krachtmeting met de tekst, het personage en de enscenering om de woede en de hartstocht naar de oppervlakte te laten komen. Den Hartogh geeft op meesterlijke wijze inzicht in de gedachten van De Wereldverbeteraar.

http://www.toneelschuurproducties.nl/de-wereldverbeteraar/?gclid=CPHvs6TTi8sCFVIW0wod4NAINg

 

 

 

DE WERELDVERBETERAAR VAN TONEELSCHUUR PRODUCTIES ONTROERT DOOR HET SPARTAANSE