marcus azzini

TOPCAST SPAT VAN HET TONEEL IN EEN MEEUW

Resa, , , , , , , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

img7094_31

Gezien 25 april, Stadsschouwburg Nijmegen

Vincent van der Valk als Kostja en Ariane Schluter als Arkadina zijn geknipt als moeder en zoon. De theatraliteit en manie van van der Valk om te slagen in zijn ambities als schrijver en om gezien te worden door zijn moeder zijn hilarisch en tragisch tegelijk. Schluter zet een zelfingenomen, alleswetende en tikkeltje ordinaire Arkadina neer die commentaar geeft op de levens van de mensen om haar heen, maar te beroerd is om in de spiegel te kijken. Schluter is meesterlijk. Als ze kort in de spiegel kijkt en ziet wat haar gedrag doet met haar jongen die huilend op de grond ligt na een ruzie is schrijnend en geeft hoop voor deze relatie. Helaas tevergeefs.

Marcus Azzini geeft deze voorstelling van Een Meeuw als ondertitel ‘Over het verlangen gezien te worden’. Het toneelbeeld schreeuwt om aandacht door zijn krankzinnige kleuren en de acteurs ook door de speelstijlen die zich afwisselen van naturel, naar zeer theatraal en gemanierd. Op elke leeftijd is dat verlangen gezien te worden aanwezig of ze treuren om wat we niet hadden. De oude dokter Dorn en Sorin staan aan het eind van hun leven, de een wat tevredener dan de ander. Dorn, Daniel Cornelissen, ouder gemaakt dan hij in het oorspronkelijke stuk is, weet alles met zijn droogkomische humor te relativeren en beschouwen. Hij is wat het koor is in een Griekse tragedie, alleen dan met een Haags accent.

Op het landgoed van Sorin, hartveroverende rol van Peter Bolhuis, zijn de familie, personeel en vrienden samen in de zomer aan het meer. Arkadina, zijn zus, arriveert met haar geliefde Trigorin, dé toneelschrijver van dit moment. Martijn Nieuwerf speelt deze rol irritant goed. Een man zonder ruggengraat, waar niemand op kan bouwen, maar zeer geliefd door zijn roem. Nina, het meisje waar Kostja van houdt, woont aan de andere kant van het meer en wil actrice worden. Op de avond van aankomst van Arkadina en Trigorin zal zij het nieuwe stuk van Kostja laten klinken. Ze is zenuwachtig voor Trigorin. Door hem wil ze voornamelijk gezien worden. De roem die hij heeft verworven is haar ultieme doel, ze hunkert naar die erkenning en ze is ervan overtuigd dat die roem haar gelukkig zal maken. Sigrid ten Napel speelt deze rol (haar toneeldebuut) ambitieus en kwetsbaar, soms lijkt haar huid bijna doorzichtig. Nina is een beetje wereldvreemd, maar doelgericht en weet iedereen in te palmen door haar naïviteit en maniertjes. Ze praat heel beheerst alsof ze zichzelf bij ieder woord opnieuw zoekt. Nina verwerft haar roem, maar de erkenning en zichzelf vindt ze daar niet in. Aan het eind lijkt ze te vechten tegen een psychose, wat ten Napel heel overtuigend en ontroerend doet. Zij is voor mij de meeuw in het stuk die vrij en dartel haar weg zoekt, en kapot wordt gemaakt omdat iedereen haar wil hebben.

Iedereen lijdt, verveelt zich of is onrustig. De gebeurtenissen spelen zich af op de achtergrond, wat we zien zijn de gevolgen op de personages. Ontluikende liefdes die geen bevrediging kennen, ambitieuze jonge mensen vol prachtige plannen, carrières die zeer geslaagd zijn verlopen en die met alle macht vastgehouden dienen te worden en de concurrentie tussen die twee generaties. De teksten van Tsjechov zijn grappig en tragisch, de regie van Azzini is dolkomisch waardoor de tragiek soms onder gesneeuwd lijkt te raken. Maar als de lach weg zakt zie je alle personages worstelen met hun lot en komt de tragiek bovendrijven en kan het sommigen overspoelen.

https://www.toneelgroepoostpool.nl/seizoen-2016-2017/een-meeuw

TOPCAST SPAT VAN HET TONEEL IN EEN MEEUW

LULU VAN TONEELGROEP OOSTPOOL IS VERPLETTEREND

Resa, , , , , , , , , Een reactie plaatsen

Lulu 03 © Sanne Peper_webfoto sanne peper

Gezien 9 mei Stadsschouwburg Amsterdam

Lulu en alleen maar Lulu is waar het om draait voor de mannen en die ene vrouw die haar ontmoeten in deze voorstelling van Toneelgroep Oostpool. Het is een vertaling en bewerking van de tekst van Frank Wedekind door Judith Herzberg en Hannah van Wieringen en is geregisseerd door Marcus Azzini. De mannen worden gespeeld door Teun Luijkx, Benja Bruijning, Martijn Nieuwerf, Jelle de Jong en Kees Hulst. Die ene vrouw die met haar liefde voor Lulu  ten onder gaat wordt gespeeld door Marisa van Eyle. Ze worden verliefd op en zijn betoverd door Lulu. Zelf ben ik ook een beetje verliefd geworden op Lulu, innemend en intelligent vertolkt door Kirsten Mulder.

Mulder zet Lulu op zo’n persoonlijke wijze neer. De ogenschijnlijke afwezigheid van kwetsbaarheid maakt haar transparant en tevens krachtig. Je wil haar de liefde geven waar ze naar hunkert. Precies dat vertegenwoordigt de gravin Martha, die ene vrouw die hopeloos valt voor Lulu. Zij ziet de werkelijke Lulu en houdt van haar ondanks alle bedrog en verraad. Zij is de enige die haar Lulu blijft noemen. De mannen noemen haar allen bij een andere naam, afhankelijk van welk archetype ze in haar zien. Mignon door Dr. Schöning (Nieuwerf) vanwege haar androgyne uitstraling, Eva door Scharwz (Bruijning) omdat zij hem, net als Adam, ten valt brengt. Haar geliefde Dr. Goll (Luijkx) noemt haar Nellie, afgeleid van de Griekse Helena, de combinatie van schoonheid en ontrouw en Alwa (de Jong) ziet in haar het pure en heilige en noemt haar Katja, afgeleid van Catharina (catharsis) en hij zoekt zijn loutering bij haar. Wordt zij ook steeds een ander of is het alleen de projectie van haar geliefden. Mulder schakelt fysiek en in mimiek razendsnel. De kleine bewegingen en trekjes in haar gezicht verraden haar intelligentie en speelsheid. Ze is constant op haar hoede en speelt een rol in de gecreëerde wereld van haar mannen en is in die wereld op zoek naar zichzelf.

Zij onderzoekt in de verschillende bedrijven bij de verschillende mannen wie zij is, schaamteloos en direct. Ze onderzoekt wat ze nodig heeft, ze zoekt de grens op bij de ander, ze dwingt die af maar de echte man die ze wil krijgt ze niet. De mannen zijn allen zeer overtuigend en doortastend in hun bedoelingen. Ze pogen van Lulu een gerespecteerde vrouw te maken of gebruiken haar juist als speeltje. Ieder heeft zijn verlangen en projecteert die op Lulu en zij geeft zich over maar verzet zich ook en biedt weerstand. Is haar mogelijke vader tragisch genoeg dan toch de enige die haar kan geven wat ze nodig heeft?

De cast van Lulu is onwaarschijnlijk gedreven en oprecht. Mulder kan schitteren door het sterke tegenspel. Zij maken met elkaar van Lulu een magische ervaring die me in het publiek laat afvragen waar het in de liefde werkelijk om gaat. Liefhebben of hebben, bezitten, bezeten raken, jezelf willen laten kennen of niet. Het nummer ‘Love is a losing game’ van Amy Winehouse kwam in me op en toch speelt Lulu het spel steeds opnieuw en de anderen met haar. Weergaloze voorstelling met daarin treffende muziek en sterke beelden waarin het publiek zelf ook een rol speelt bij aanvang. Het gaat namelijk over ons, over onze verlangens, projecties en onze kracht. En de kracht van de liefde waarover Gravin Martha (van Eyle) gebroken een gedicht voordraagt.

Deze voorstelling is voor mij waar theater om gaat. Persoonlijk vind ik het wonderlijk dat Kirsten Mulder niet ook genomineerd is voor de Theo d’Or, maar wat niet is kan misschien nog komen. Deze actrice heeft er in ieder geval een bewonderaar bij. Ik kan alleen maar zeggen: ga deze voorstelling zien en laat je ook betoveren en verpletteren door Lulu. Alleen deze week nog, vanavond in Amsterdam.

http://www.toneelgroepoostpool.nl/2015-2016/lulu/speellijst-lulu

LULU VAN TONEELGROEP OOSTPOOL IS VERPLETTEREND

LARS NORÉN IS TERUG IN HET THEATER

Resa, , , , , , , Een reactie plaatsen

 

lars-norenEn dat is maar goed ook, want de Zweedse schrijver is actueel en relevant en in zijn voorstellingen vinden we veel herkenning volgens Thibaud Delpeut (regisseur en artistiek directeur Theater Utrecht), Hein van der Heijden (acteur), Marcus Azzini (regisseur en artistiek directeur Toneelgroep Oostpool) en Kester Freriks (theaterkenner en recensent bij NRC). Allemaal zijn ze op hun eigen manier betrokken bij het werk van Norén. Joyce Roodnat (schrijfster, columniste en kunstrecensent) leidt het gesprek tijdens Focus Lars Norén in de Stadsschouwburg Amsterdam op zondagmiddag 10 januari.

Op de vraag waarom Norén vertelt Delpeut dat hij zich tijdens de repetities van een soort Hades gekend voelt door Norén. De tekst geeft hem de mogelijkheid zich direct te uiten. Er zit eerlijkheid in de tekst, in de communicatie. Azzini brengt in het najaar Demonen op de planken en vind het persoonlijke aan het werk van Norén fascinerend. Freriks zegt dat Norén je voortdurend raakt op je zwakste plek en daarnaast is het ongemeen spannend en dynamisch geschreven.

Norén (Stockholm, 1944) is een verinnerlijkt schrijver die verhaalt over het ik en het ego. Van daaruit kom je vanzelf bij de grotere thema’s die de gehele maatschappij aangaan. Hij schrijft autobiografisch. In alle stukken komen de thema’s verlatingsangst, alcoholisme, onderdrukte seksualiteit en paradoxale verlangens aan de orde. Hij richt zich op de, voor hem bedrieglijke, intimiteit van de familie en later richt hij zich ook op de maatschappelijk ontheemden in de onderlagen van de verstedelijkte Westerse samenlevingen. Norén is een groot bewonderaar van de Amerikaanse toneelschrijver Eugene O’Neill (Lange dagreis naar de nacht) en herkende zich in hem. O’Neill was een grote inspiratiebron voor hem en zijn voorstelling En geef ons de schaduwen gaat over O’Neill en zijn gezin. In wezen is het een autobiografisch stuk geprojecteerd op O’Neill. Norén spaart O’Neill daarin niet. Deze voorstelling is 24 en 25 januari te zien in Amsterdam, gespeeld door de Zweedse toneelgroep Dramaten, wat behoorlijk indrukwekkend is vertelt Freriks. Daar waar de taal van Norén vaak hard en expliciet is, is deze in En geef ons de schaduwen ingetogen en beheerst waardoor de emotionaliteit des te groter is.

In Een soort Hades, dat gaat over een groep mensen in een psychiatrische instelling, zegt een personage: ‘mensen met een moraal worden uitgestoten of opgesloten.’ Dat is de reden dat Delpeut deze voorstelling regisseert. Het gaat over een groep die het bespreken waard is. Onze maatschappij en zorgsector veranderen sterk waardoor deze groep mensen nog meer buiten de boot vallen. Hein van der Heijden speelt op dit moment in Een soort Hades en heeft door de jaren heen in veel Norén voorstellingen gespeeld. Wat hij vraagt, van zichzelf als acteur kan hij kwijt in de stukken van Norén. Het is dynamisch, het fluctueert voortdurend en technisch is de tekst uitdagend. Hij speelt vanmiddag kort een stuk uit de voorstelling Een soort Hades waarin hij van zijn dochter beschuldigd wordt van seksueel misbruik. Norén schrijft vol liefde ook al zijn de teksten hard en heftig realistisch. De grenzen worden voortdurend opgezocht en personages gaan er overheen. Desondanks zitten daar de kansen tot inzicht en groei. Er is ruimte om jezelf als mens opnieuw uit te vinden. Azzini noemt een citaat uit Demonen: ‘Scheiding is vernietiging van jezelf op dat moment, omdat de ander ook deel van jou is geworden.’ Die vernietiging geeft ruimte om een nieuw zelf te creëren.

Alle vier de gasten vertellen gepassioneerd over Norén en over de Zweedse, vaak duistere, achtergrond die in de teksten schuilgaat, hoewel het onderwerp, de mens en zijn onvermogen, universeel is. Wat mij aanspreekt is het realisme in de weergave van het onvermogen en dat een crisis je opnieuw leert kijken en ben dus ook heel benieuwd naar de verschillende voorstellingen.

Norén heeft meer dan veertig toneelstukken geschreven en hiervoor talloze prijzen ontvangen. Hij is ook actief als regisseur en schrijver van romans. Zijn werk wordt over de hele wereld gelezen en gespeeld en hij wordt over het algemeen beschouwd als dé opvolger van Ibsen en Strindberg.

op 22 januari Een soort Hades in Stadsschouwburg Amsterdam, voor alle data zie speellijst: http://www.theaterutrecht.nl/agenda

op 24 en 25 januari : http://stadsschouwburgamsterdam.nl/voorstellingen/10442-och-ge-oss-skuggorna-oneill-en-geef-ons-de-schaduwen

in het najaar 2016 Demonen van Toneelgroep Oostpool

 

 

LARS NORÉN IS TERUG IN HET THEATER