DE WERELD VAN DE LIEFDE GENADELOOS GEOPENBAARD IN HUSBANDS AND WIVES

23 juni 2016 Resaaus greidanus jr., halina reijn, helene devos, holland festival, marieke heebink, ramsey nasr, robert de hoog, simon stone, stadsschouwburg amsterdam, toneelgroep AmsterdamEen reactie plaatsen

Gezien op 22 juni, Stadsschouwburg Amsterdam

Op het podium wordt gedurende de voorstelling Husbands and Wives het huis ingericht van verschillende koppels. Symbolisch wordt het huis ingericht met de voorwaarden, verwachtingen en fantasieën die ze van en over het leven hebben en vooral van en over de liefde. In Husbands and Wives, geschreven door Woody Allen, wordt door Toneelgroep Amsterdam op dolkomische wijze recht gedaan aan de film en het leven. De regisseur Simon Stone heeft de scènes uit de film één op één overgenomen, haarscherp vertaald door Rik van den Bos. De zes acteurs bruisen van het spelplezier en als je denkt dat het niet méér kan, kan het toch nog.

Judy en Gabe, Halina Reijn en Ramsey Nasr, een lief, intellectueel maar tikkeltje neurotisch schrijverskoppel krijgen van hun beste vrienden Sally en Jack, Marieke Heebink en Aus Greidanus jr., te horen dat ze uit elkaar gaan. Een zorgvuldig genomen, gelijkwaardige beslissing die desondanks veel in beweging zet en niet alleen in de levens van Sally en Jack. Het eerste wat Judy vraagt aan Gabe is of ze, net als Sally volgens de geruchten, ook koud is in bed. Aan alles wat vanzelfsprekend was wordt nu getwijfeld. Jack blijkt al een affaire te hebben voordat de beslissing werd genomen en woont na een aantal weken samen met zijn nieuwe liefje, de aerobicslerares Sam. Al deze nieuwe ontwikkelingen brengen emotioneel zoveel teweeg dat de personages, net als in de film, af en toe persoonlijk het woord nemen tot het publiek of geïnterviewd worden. Een reflectiemoment om de werkelijke gedachten te horen over bijvoorbeeld het nemen van een kind. Veel blijkt toch, uit het willen bewaren van de lieve vrede, niet tegen elkaar te worden gezegd.

De casting van deze voorstelling is subliem, de tegenkleuren in karakters en temperamenten komen door deze invulling geweldig uit de verf. De cynische aard van Gabe en het lieflijk verstikkende van Judy, maar ook haar lichtheid zijn herkenbaar realistisch, soms benauwend maar vooral heel geestig gespeeld door Nasr en Reijn. Heebink die, analytisch, dominant en plat maar zeer bewust van haar vrouwelijke charme de wereld van Sally vormgeeft, geeft de voorstelling vaart en talloze hilarische momenten. De scène waarin ze een telefoongesprek voert met haar ex Jack, met het bewustzijn van een nieuwe date op de achtergrond, is meesterlijk. Aus Greidanus jr. als Jack; de openlijk zoekende, ietwat in zijn slachtofferrol gekropen man die zijn tekort koste wat kost wil inhalen. De schakering van deze vier acteurs is groot. Zij laten de personages in alle naaktheid floreren terwijl de overlevingsmechanismen zichtbaar blijven. Robert de Hoog en Hélène Devos voerden kunststukjes op door de voortdurende schakels de zij maken tussen de verschillende personages en rol van interviewer of verteller. De diverse rollen zijn zeer herkenbaar in fysiek en stemgebruik. Zij voeden het ongenoegen en verlangen van de koppels en maken stuk of worden stukgemaakt.

Zoals de dubbelrollen, de Hoog en Devos, zich organisch verhouden tot het geheel, zo is ook de gehele enscenering opgebouwd. De verschillende scènes en flashbacks waarbinnen alle acteurs meebouwen aan het decorbeeld lopen organisch als een rivierstroom in elkaar over. De grote boze, maar ook verleidelijke buitenwereld wordt achter in het toneelbeeld getoond door een levensgroot raam. Net als in de film dondert en bliksemt het en valt de regen met bakken uit de hemel. Des te veiliger lijkt het binnen. Behalve voor Gabe die zichtbaar verdwaald is in zijn leven. Husbands and Wives is door al deze factoren een lust voor het oog en geeft je lachspieren een flinke workout. In wezen is deze voorstelling één grote party popper die maar blijft knallen met desalniettemin een scherp randje. Een betere versie van de film.

http://tga.nl/voorstellingen/husbands-and-wives/speellijst

DISTEL ONTWIKKELT ZICH SPANNINGSVOL DOCH BEHOUDEN

19 mei 2016 Resajacqueline blom, jan paul buijs, juul vrijdag, Mattias Van de Vijver, michiel de regt, orkater, stadsschouwburg haarlemEen reactie plaatsen

Gezien Première 17 mei, Stadsschouwburg Haarlem

De nieuwe voorstelling van Orkater, geschreven door Rob de Graaf en geregisseerd door Michiel de Regt, vertelt over een universeel thema: de verstikkende omhelzing die familie heet. Deze familie komt bij elkaar tijdens een vernissage waar het portret van de vader, Wolfgang Distel, onthuld wordt. Distel is twee jaar geleden overleden. Het portret is prominent aanwezig en de indringende blik op het portret komt direct binnen. De oudste zoon Colt, gespeeld door Jan-Paul Buijs en de moeder Adelheid, Juul Vrijdag, zijn al aanwezig. Het orkest begint met lichte muziek, het decor is helder door de lichtgroene bomen en het zonlicht wat er doorheen schijnt. Colt en zijn moeder dragen het portret met zich mee. De zwaarte die daardoor voelbaar wordt contrasteert mooi met de omringende lichtheid. ‘Ik zou vandaag niet komen’, uit Colt ongemakkelijk en in voortdurende herhaling wat ontwapend werkt. ‘Ik ben toch maar even langsgegaan, maar eigenlijk ben ik er dus niet’. Zijn kleurloze outfit, zenuwachtige trekjes en een moeder die niet reageert en in fel rood gekleed is geven duidelijk de status van beiden weer.

Als de jongste broer Semper (Mattias van de Vijver) zich bij het gezelschap voegt wordt duidelijk wat de rol van hun vader is geweest in de levens van de zoons. Voor Semper een prachtvader en voor Colt heeft hij nooit bestaan. Zoals Colt voor zijn vader ook nooit heeft bestaan. Wolfgang Distel was een belangrijk filosoof die een status hoog te houden had. Colt draagt de last van het er niet mogen zijn nog elke dag met zich mee. Semper zegt volwassen te zijn geworden, maar woont al wel jaren ver bij het gezin vandaan. In België, Wommelgem om precies te zijn, waar Colt meerdere malen de nadruk op legt. Hij voelt zich duidelijk in de steek gelaten. De moeder Adelheid spreekt indirect, via Colt, tegen Semper. Zij kan duidelijk de letterlijke en figuurlijke afstand niet overbruggen. Daar komt bij dat Semper in een rolstoel zit, mogelijk speelt dat in het contact ook een rol voor de moeder. Zij is een vooraanstaand persoon. Semper zegt alles onder controle te hebben, maar als hij hysterisch begint te huilen betwijfel ik dat. Met intimiteit weten ze zich alle drie geen raad.

Dan verschijnt Trui (Jacqueline Blom), de vroegere, een beetje truttige assistente en minnares van Distel. Zij moet verdwijnen, maar eist zachtzinnig haar plek op. Zij wil met de familie zijn voordat de andere gasten binnen komen. Vanaf dat moment verandert de dynamiek. Trui breekt dingen open, gaat de intimiteit aan met de twee jongens voor zover ze dat toelaten en openbaart de reden van de zelfmoord van Distel, waar moeder liever over spreekt als ware het een ongeluk. De jongens kunnen de openheid aan en vooral Colt lijkt erbij te gedijen. Toch blijft het een hakkelend proces waarbij ieder het verlies en gemis van Distel een plek probeert te geven. Met sarcasme en ironie over Distel en elkaar, maar soms ook harmonisch waarbij ze investeren om elkaar te horen en te zien. Al moet iemand twintig keer iets herhalen, ze geven niet op.

Allemaal zijn ze een beetje beperkt, fysiek en/of emotioneel omdat ze de last meedragen van de relatie met Distel en het verlies van deze man. In de dans met de rolstoelen zijn ze voor mij gelijk en kunnen ze, evenredig verdeeld, Distel dragen op hun schouders. De prachtige melancholische muziek en de rol die het portret van Distel speelt geven inzicht in de rouw van deze vier mensen. Het is een voorstelling die stemt tot nadenken door de eenvoud en de behouden koers, wel met het voelbare risico dat het ergens in kan zakken. Nergens schuurt het écht of leidt iets tot een stevig conflict. Desondanks houden de acteurs en muzikanten de spanning gezamenlijk goed vast en vormen ze een eenheid in betrokkenheid. Jan-Paul Buijs is voor mij absoluut de drager van het stuk door zijn humor, zijn sterke fysiek en de zichtbare ontwikkeling die zijn personage doormaakt. Uit iedere porie druipt het sarcasme en de pijn van het niet aanwezig kunnen zijn, toch lijkt deze pijn verlicht als de vernissage daadwerkelijk aanvangt.

https://www.orkater.nl/voorstelling/distel

LULU VAN TONEELGROEP OOSTPOOL IS VERPLETTEREND

10 mei 201611 mei 2016 Resabenja bruijning, jelle de jong, kees hulst, kirsten mulder, marcus azzini, marisa van eyle, martijn nieuwerf, stadsschouwburg amsterdam, teun luijkx, toneelgroep oostpoolEen reactie plaatsen

foto sanne peper

Gezien 9 mei Stadsschouwburg Amsterdam

Lulu en alleen maar Lulu is waar het om draait voor de mannen en die ene vrouw die haar ontmoeten in deze voorstelling van Toneelgroep Oostpool. Het is een vertaling en bewerking van de tekst van Frank Wedekind door Judith Herzberg en Hannah van Wieringen en is geregisseerd door Marcus Azzini. De mannen worden gespeeld door Teun Luijkx, Benja Bruijning, Martijn Nieuwerf, Jelle de Jong en Kees Hulst. Die ene vrouw die met haar liefde voor Lulu ten onder gaat wordt gespeeld door Marisa van Eyle. Ze worden verliefd op en zijn betoverd door Lulu. Zelf ben ik ook een beetje verliefd geworden op Lulu, innemend en intelligent vertolkt door Kirsten Mulder.

Mulder zet Lulu op zo’n persoonlijke wijze neer. De ogenschijnlijke afwezigheid van kwetsbaarheid maakt haar transparant en tevens krachtig. Je wil haar de liefde geven waar ze naar hunkert. Precies dat vertegenwoordigt de gravin Martha, die ene vrouw die hopeloos valt voor Lulu. Zij ziet de werkelijke Lulu en houdt van haar ondanks alle bedrog en verraad. Zij is de enige die haar Lulu blijft noemen. De mannen noemen haar allen bij een andere naam, afhankelijk van welk archetype ze in haar zien. Mignon door Dr. Schöning (Nieuwerf) vanwege haar androgyne uitstraling, Eva door Scharwz (Bruijning) omdat zij hem, net als Adam, ten valt brengt. Haar geliefde Dr. Goll (Luijkx) noemt haar Nellie, afgeleid van de Griekse Helena, de combinatie van schoonheid en ontrouw en Alwa (de Jong) ziet in haar het pure en heilige en noemt haar Katja, afgeleid van Catharina (catharsis) en hij zoekt zijn loutering bij haar. Wordt zij ook steeds een ander of is het alleen de projectie van haar geliefden. Mulder schakelt fysiek en in mimiek razendsnel. De kleine bewegingen en trekjes in haar gezicht verraden haar intelligentie en speelsheid. Ze is constant op haar hoede en speelt een rol in de gecreëerde wereld van haar mannen en is in die wereld op zoek naar zichzelf.

Zij onderzoekt in de verschillende bedrijven bij de verschillende mannen wie zij is, schaamteloos en direct. Ze onderzoekt wat ze nodig heeft, ze zoekt de grens op bij de ander, ze dwingt die af maar de echte man die ze wil krijgt ze niet. De mannen zijn allen zeer overtuigend en doortastend in hun bedoelingen. Ze pogen van Lulu een gerespecteerde vrouw te maken of gebruiken haar juist als speeltje. Ieder heeft zijn verlangen en projecteert die op Lulu en zij geeft zich over maar verzet zich ook en biedt weerstand. Is haar mogelijke vader tragisch genoeg dan toch de enige die haar kan geven wat ze nodig heeft?

De cast van Lulu is onwaarschijnlijk gedreven en oprecht. Mulder kan schitteren door het sterke tegenspel. Zij maken met elkaar van Lulu een magische ervaring die me in het publiek laat afvragen waar het in de liefde werkelijk om gaat. Liefhebben of hebben, bezitten, bezeten raken, jezelf willen laten kennen of niet. Het nummer ‘Love is a losing game’ van Amy Winehouse kwam in me op en toch speelt Lulu het spel steeds opnieuw en de anderen met haar. Weergaloze voorstelling met daarin treffende muziek en sterke beelden waarin het publiek zelf ook een rol speelt bij aanvang. Het gaat namelijk over ons, over onze verlangens, projecties en onze kracht. En de kracht van de liefde waarover Gravin Martha (van Eyle) gebroken een gedicht voordraagt.

Deze voorstelling is voor mij waar theater om gaat. Persoonlijk vind ik het wonderlijk dat Kirsten Mulder niet ook genomineerd is voor de Theo d’Or, maar wat niet is kan misschien nog komen. Deze actrice heeft er in ieder geval een bewonderaar bij. Ik kan alleen maar zeggen: ga deze voorstelling zien en laat je ook betoveren en verpletteren door Lulu. Alleen deze week nog, vanavond in Amsterdam.

http://www.toneelgroepoostpool.nl/2015-2016/lulu/speellijst-lulu

HET GELUKZALIGE VAN ALEX VAN WARMERDAM IS OM VAN TE SMULLEN

1 mei 20161 mei 2016 Resaalex van warmerdam, annet malherbe, ben segers, de mexicaanse hond, eva van de wijdeven, eva van der post, geert van rampelberg, het toneelhuis, olympique dramatique, orkater, stadsschouwburg utrecht, tom dewispelaereEen reactie plaatsen

Gezien 30 april Stadsschouwburg Utrecht

Als ik naar iets ga kijken van Alex van Warmerdam maakt een gevoel zich van mij meester alsof ik een groot cadeau mag gaan uitpakken. Gisteravond zat ik dan ook handenwrijvend in mijn stoel met een ‘kom maar op’-gevoel. Het cadeau wat ik kreeg heb ik met bewondering en verwondering bekeken. De voorstelling Het Gelukzalige is wederom een samenwerkingsverband tussen De Mexicaanse Hond/Orkater en Olympique Dramatique/Toneelhuis en vertelt het verhaal van een vennootschap van dieven die elke ochtend de stad intrekt om in de avond terug te keren met hopelijk een goede buit.

Alex van Warmerdam creëert een wereld met eigen codes waarbinnen de leden van de vennootschap leven en werken. Brouwer, gespeeld door Annet Malherbe, bestiert de boel en zorgt ervoor dat iedereen zich aan de codes houdt. Ze is informant van Van Henegouwen (Tom Dewispelaere) die feitelijk de baas is hoewel de buit afgegeven wordt bij Brouwer. Van Henegouwen heeft in theorie een relatie met Hensen (Eva van de Wijdeven), maar behalve uit de jaloezie van Van Henegouwen blijkt uit niets dat er van een relatie sprake is. Hensen is verliefd op Mulder (Geert van Rampelberg) en dat is wederzijds. Problematisch, want een van de codes van de vennootschap verbiedt echte liefde. Enig gevoel of sentimentaliteit is uitgesloten. Als dat gebeurt, schaadt dat de vennootschap. Seks daarentegen, met iedereen en met allerhande gebruiksvoorwerpen, is geoorloofd. Dit zien we meerdere malen in schaduwspel op hilarische wijze, zeer afstandelijk, gebeuren. Dat is ook wat de vennootschap kenmerkt, de afstand. Iedereen wordt benoemd met de achternaam en De Vries ( Ben Segers) doet daar een schepje bovenop en praat voortdurend over zichzelf in de derde persoon. Ik vermoed omdat hij neutraal wil blijven, maar hij is de enige die, desgewenst, overal van op de hoogte is. Hoe ontwikkelt de liefde tussen Hensen en Mulder zich en schaadt dat uiteindelijk de vennootschap?

Het werk van Van Warmerdam en in dit geval Het Gelukzalige geeft mij de ruimte om mijn eigen fantasie en verbeelding los te laten op de maffe personages die in deze surrealistische werkelijkheid terecht zijn gekomen. Waar komen ze vandaan en waarom zijn zij hier? Dit zijn vragen waar de voorstelling geen antwoord op geeft, behalve bij Hensen krijgen we iets van een achtergrond te zien als haar zus Bonarius (Eva van der Post) een nieuw lid van de vennootschap wordt. De dialogen zijn scherp, de uitvoering strak en de personages maken mij bloednieuwsgierig. Het Gelukzalige is totaal wat het is. Het is groots op een manier zoals alleen Alex van Warmerdam kan neerzetten. Van dit cadeau geniet ik nog lang na.

https://www.orkater.nl/voorstelling/het-gelukzalige

THEATERGROEP THOMAS SPEELT BRANDKOORTS

27 april 201627 april 2016 ResaIvo Berg, Nick van Dijk, Oostblok theater, Pauline van Leeuwen, Romijn Scholten, Theatergroep Thomas, Tom Jaspers, Zoë de JongeEen reactie plaatsen

Sinds een aantal weken ben ik als teamleider aangesloten bij Theatergroep Thomas. Samen met Inge Schouten, artistiek leider en Ralf Moerman, zakelijk leider draag ik de visie van deze theatergroep een warm hart toe. Thomas dient als springplank voor beginnend talent die een podium verdienen. Dit geldt voor alle disciplines binnen het theater: regisseurs, acteurs, tekstschrijvers, technici, PR-medewerkers, kostuumontwerpers etc. Een objectieve recensie over voorstellingen van deze groep kan ik uiteraard niet schrijven. De voorstelling Brandkoorts, die ze afgelopen maart met succes in het Compagnie hebben gespeeld en morgen nog een keer spelen in het Oostblok theater, onder de aandacht brengen kan natuurlijk wel.

Morgen 28 april te zien in theater Oostblok in Amsterdam.

Regie in handen van de jonge maker Tom Jaspers, afgestudeerd aan toneelschool Arnhem.

achterkantflyer

HANS KESTING ONTZAGWEKKEND ALS MAX AUE IN DE WELWILLENDEN

18 april 201618 april 2016 Resaabke haring, alwin pulinkx, aus greidanus jr., bart slegers, de welwillenden, hans kesting, het toneelhuis, johan van assche, katelijne damen, kevin janssens, stadsschouwburg amsterdam, toneelgroep Amsterdam, vincent van sandeEen reactie plaatsen

Gezien 15 april Stadsschouwburg Amsterdam

De welwillenden van Jonathan Littell deed veel stof opwaaien in 2006 door het feit dat de Tweede Wereldoorlog verteld wordt vanuit de ogen van SS-officier Max Aue. Het boek is bewerkt door Guy Cassiers en Erwin Jans, De Welwillenden is geregisseerd door Guy Cassiers. Het perspectief van de dader is er een waar we niet aan gewend zijn en waarmee we ons niet willen identificeren. Dat is nu precies waar Max Aue in de voorstelling van Toneelgroep Amsterdam en Toneelhuis direct een appèl op doet. In zijn beginmonoloog zegt hij onder andere letterlijk ‘Ik ben net als u.’ Hans Kesting die deze hoofdrol op zich neemt staat kalm, het zaallicht is nog aan, en kijkt het publiek aan waardoor de afstand wegvalt en we kijken niet naar een acteur maar naar een mens die ons iets te vertellen heeft.

Tijdens de vele gesprekken en monologen die volgen staat het Jodenvraagstuk centraal. De reacties van zijn officieren, de één vindt het executeren van een bepaalde groep joden volstrekt belachelijk en onnodig, de ander volkomen terecht. Max Aue vindt het mensverspilling. In het boek is de hoofdpersoon niet zo moralistisch waardoor identificatie voor mij niet plaatsvindt. De inzet is nu anders. We zitten in zijn hoofd en zien wat de gruweldaden voor visioenen en hallucinaties opleveren. De beelden zijn geïnspireerd op beeldend werk van Chiharu Shiota, Rebecca Horn en Christian Boltanski. Zijn lichaam valt meerdere malen uit elkaar van pure ellende en de projecties laten beelden van gezichten zien die over elkaar heen vallen zoals hij stuk voor stuk joden heeft geëxecuteerd. Hij beschrijft soms gedetailleerd een persoon of een gebeurtenis en daarin maakt zijn geest soms rare sprongen om het aan te kunnen. Door de ondraaglijkheid schijt hij zichzelf onder, geeft over, als hij masturbeert, is het alsof hij glasscherven voelt.

Het individu heeft geen bestaansrecht en is inwisselbaar. De staat is een gewelddadige machine opgebouwd uit verschillende individuen met een aantal gemeenschappelijke kenmerken die bevelen uitvoeren en de wet volgen die op dat moment geldt. Door dit ver te houden van ieder realisme is het toepasbaar op andere oorlogen uit de recentere geschiedenis. Eichmann is de enige historische figuur in deze voorstelling, formidabel gespeeld door Katelijne Damen. Hij neemt zijn verantwoordelijkheid zeer ernstig en wil de wet strikt opvolgen. Dat is wat hij doet en hij is verantwoordelijk tot aan het transport, daarna is het aan een ander. Dat kun je terug lezen in De banaliteit van het kwaad van Hannah Arendt. Eichmann denkt niet verder na over wat hij doet, hij doet wat hij moet doen volgens de wet. Alles wat Damen doet om Eichmann vorm te geven is strak, strikt en heel eng. In gesprekken met Aue zie je het verlies van identiteit sterk verbeeld. Aue die Eichmann kopieert in alle gebaren en houdingen, maar niet direct en te opvallend, het duurt steeds een aantal seconden. De anderen worden anoniem aangesproken in hun rang zoals Sturmbannführer, Obergruppenführer enz. behalve Thomas Hauser, de goede vriend van Aue, naturel gespeeld door Kevin Janssens die de relativerende kracht is in het stuk.

De gehele voorstelling is een helse trip die ongeloof, verbijstering, weerzin, ontroering en diep verdriet oproept. Wat een duistere misère speelt zich daar af. De rauwe enscenering van Erwin Jans, het treinspoor waarvan iedereen weet waar die toe leidt en de vele paar schoenen, die in plaats van op een hoop gegooid in een rij worden neergezet, spreken tot ieders verbeelding. De kleine Joodse jongen Jakov als symbool voor alle Joden, die bladmuziek wordt beloofd door Aue terwijl je weet dat ook hij zal sterven, is hartverscheurend. Het hele psychologische proces van de weg naar waanzin is zo onweerstaanbaar goed neergezet bij alle personages en door de gehele cast. Kesting is in het geheel ontzagwekkend helder in woord en fysiek expressief in zijn ondergang.

http://tga.nl/voorstellingen/de-welwillenden/speellijst

DE ZENDER IS ACTUEEL EN RELEVANT MAAR BEKLIJFT NIET

4 april 20165 april 2016 Resade zender, hannah hoekstra, jaap spijkers, jochum ten haaf, joost van hezik, laurien van rijswijk, mingus dagelet, nationale toneel, rick paul van mulligen, stefan de walle, toneelschuur haarlem, toneelschuur productiesEen reactie plaatsen

310b3da19a020bf8602986505eb457f35f5db10a

Gezien try out 2 april Toneelschuur Haarlem

In het donker komen twee, duidelijk dronken, mannen op. Het zijn Bill, een bekende nieuwslezer en Eric, zijn hoofdredacteur. Het herkenbare stemgeluid van Stefan de Walle en Jaap Spijkers die deze personages vertolken in De Zender werken meteen op de lachspieren. De Zender gaat over de onstuimige en bedrijvige wereld van een nieuwsredactie in de jaren ’70. Mingus Dagelet, Rick Paul van Mulligen en Laurien van Rijswijk vormen de redactie van dit nieuwsprogramma. We zien een studio met een desk en bureaus met panelen en apparatuur uit die tijd en een drumstel. Bill en Eric halen gemoedelijk herinneringen op, praten over de dalende kijkcijfers en het ontslag van de nieuwslezer. Als Eric naar huis gaat en spijt betuigt dat hij niet voor die beslissing is gaan liggen, blijft Bill alleen achter, zich voorbereidend op zijn laatste week.

Michael ( Dagelet) neemt plaats achter het drumstel en lijkt het instrument op te warmen. Er volgt een dynamische opkomst van de andere redactieleden Bob (Van Mulligen) en Sandra (Van Rijswijk) op prikkelende slagwerkmuziek. De redactie is op elkaar ingespeeld totdat Bill in de nieuwsuitzending aankondigt om op zijn laatste dag zelfmoord te plegen tijdens de uitzending. De hele redactie en zender staan op zijn kop. Hoofdredacteur Eric is meteen ter plaatste en de grote baas Harry (Jochum ten Haaf) van ACNT die de zender net heeft gekocht komt als een testosteronbom de studio binnen draven. Wat ze nog niet weten is dat de kijkcijfers enorm zijn gestegen door de aankondiging van Bill en dat is waar Laura (Hannah Hoekstra) verschijnt en de gemoederen kalmeert. Zij kan van Bill een kijkcijferkanon maken door het publiek te geven wat ze willen horen. Bill wordt ‘de woedende profeet die de hypocrisie aan de kaak stelt’.

Alles ten dienste van de kijkcijfers, maar in het klein komen de individuele belangen ook naar voren. Michael die zijn ideeën voorlegt aan Laura om hogerop te komen, Sandra die zichtbaarder wordt omdat zij als eerste aan de voeten van de nieuwe profeet ligt. Bob raakt zijn structuur kwijt en verafschuwt alles wat Bill doet, maar volgt braaf de opdrachten op omdat hij niet anders kan. Laura en Eric komen in een smakeloze affaire terecht die Laura van begin tot eind regisseert. Wij als publiek worden in de regie ook meegenomen op het moment dat Bill zijn eigen show live op televisie krijgt. We worden aangesproken door Bill en zijn leuze: ‘ik ben kwaad en ik pik het niet langer’ scanderen we met zijn allen.

De geweldige cast speelt de personages tot in het detail uit. De zuchtjes van Bob en zwijmelde blikken van Sandra, de scriptmatige en gehaaide manier waarop Laura haar leven leidt. De ‘oude’ mannen Bill en Eric die hier niet meer tussen lijken te passen, hoewel Bill zich de rol van profeet in een split second eigen maakt. De Walle doet dit met verve. Van Mulligen speelt een aantal dubbelrollen waaronder die van Mister Kane, de allerhoogste baas van ACNT, die hij als een Godheid neerzet die letterlijk en figuurlijk groeit en alles overheerst. De uitmuntende zang en muziek die de voorstelling voorziet van ritme en dynamiek is een extra puntje op de i.

Ondanks alle ludieke vondsten en relevantie, geweldige cast en intens spel beklijft deze voorstelling gek genoeg niet. Ik vraag me af waar het mee te maken heeft. Komt het door het onderwerp: de vluchtige wereld van de media die met de dag bepaald wat in is. Er gebeurt veel in deze voorstelling en de ontwikkeling gaat razendsnel, waardoor het oppervlakkig blijft en niet echt raakt. Wat blijft hangen is een reeks van indrukwekkende fragmenten die niet op hun plek kunnen vallen.

Donderdag 7 april Première! http://www.toneelschuurproducties.nl/de-zender/

De Zender is een coproductie van Toneelschuur Producties en het Nationale Toneel en is een theaterbewerking van de film Network uit 1976.

DE FREUDJES, GEEN FAMILIE IS GENADELOOS EN HILARISCH OPRECHT

21 maart 201621 maart 2016 Resaariane schluter, de freudjes geen familie, de toneelschuur, joan nederlof, karina smulders, lineke rijxman, mugmetdegoudentandEen reactie plaatsen

dbcf7d90-6e14-48a5-997f-4c29378105d4

Gezien première 19 maart, Toneelschuur Haarlem

Mugmetdegoudentand geeft drie vrouwen het podium in De Freudjes, geen familie. Lineke Rijxman, Ariane Schluter en Karina Smulders spelen de drie Freudjes, zussen Mathilde, Anna en Renée, die allen op hun eigen manier hard werken het leven vorm te geven. Van zelfreflectie is geen sprake behalve op de heftige breekpunten. De verzorger, het slachtoffer en de carrièrevrouw tegen wil en dank worden fysiek, emotioneel en tekstueel zonder meer treffend neergezet. Dit zorgt voor tranen van het lachen en diepe ontroering.

We zien een doodgewone huiskamer in het huis van Mathilde. Een trap naar boven waar de onzichtbare moeder in een kamertje ligt na een beroerte. Een kleine sofa, een eettafel, een keukenblok en een dressoir vol met schone lakens en een voorraad voedsel. Anna (Schluter) logeert bij Mathilde na een heftige break met haar man, Hugo, die niet is vreemdgegaan, maar haar heeft ingeruild voor een jongere versie van haarzelf. Mathilde (Rijxman) zorgt op bijna mechanische wijze voor haar zieke moeder en staat bij aanvang de korstjes van een wit bolletje te halen met een dromerige blik in haar ogen. Anna vertelt iets over wat ze leest, ze wil een blinde-geleidepup, maar het dringt nauwelijks tot Mathilde door. Totdat de bel gaat en Renée, de jongste, voor de deur staat. ‘Lieve, gekke Freudjes van me’, ze maken alle drie een krachtige knijpbeweging met de vuisten en daar staan ze. De introductie van de zussen is glashelder.

De tekst van Joan Nederlof heeft een meesterlijke timing en de regie van Lineke Rijxman is er een met briljante vondsten: de manier waarop Mathilde en Renée de verrassing voor Anna, die Hugo voor de deur achterlaat, een tijd verbergen. De pillendoos die doorgenomen wordt en wat ze wanneer het beste kunnen nemen. De euthanasie die besproken wordt door Anna en Renée en de beweegredenen om het door te zetten en Mathilde daarin te laten toestemmen. Ze manipuleren elkaar voortdurend en wisselen elkaar in als een andere medestander gunstiger is, want dat ze voor hun eigen belang gaan is klaar. Toch hebben ze behoefte elkaar echt te zien en van elkaar te houden. Ondanks de weerstand doen ze een verwoede poging dat ook echt te laten lukken. Het overlevingspatroon kan kort aan de kant gezet worden. Alles veranderd of toch niet. Het wanhopig mooie einde met Mathilde op de trap met het pakje hopjesvla blijft me dat doen afvragen.

Rijxman, Schluter en Smulders hebben de zussen bestaansrecht gegeven met al hun neuroses, projecties en overlevingspatronen. Dit hebben ze krachtig en vol mededogen gedaan. Het niet naar elkaar luisteren en in hun eigen mantra blijven steken is hilarisch uitvergroot, maar genadeloos herkenbaar. De verwarring die over de euthanasie ontstaat bij Mathilde zie ik niet aankomen, alsmede haar sadistische trekjes niet en hoe zit dat nu met de kinderen van Anna?

De oprechtheid waarmee deze personages zijn vormgegeven blijft me bij. En respect voor Mathilde die tot slot niet meer wil luisteren naar de lawine van woorden van Anna en de kruimeldief naast haar oor zet totdat zij uiteindelijk ook vertrekt. De paradox van verrast worden door de personages die tegelijkertijd aan alle verwachtingen van het type voldoen is de voedingsbodem voor mijn onophoudelijke lach en de ontroering die vooral Mathilde bij me oproept. Deze voorstelling werkt louterend en is een absolute aanrader.

http://www.mugmetdegoudentand.nl/voorstelling/92/de-freudjes-geen-familie

HET PURMERENDER STADSTONEEL HOUDT DE BOOG STRAK GESPANNEN TIJDENS HET DINER

19 maart 201620 maart 2016 Resacees wingelaar, conny van der wal, de purmaryn, debby dubbeld, marianne van os, michel bart, pieter wijker, purmerender stadstoneelEen reactie plaatsen

diner

Gezien 18 maart, de Purmaryn in Purmerend

Het vraagt naar mijn idee veel moed om een niet eenvoudig stuk zoals Het Diner op de planken te brengen als amateurgezelschap. Het is een voorstelling bij uitstek waar je geen steken kan laten vallen omdat je als speler behoorlijk in je hemd staat. De vijf spelers van het Purmerender Stadstoneel hebben het aangedurfd met regisseuse Debby Dubbeld en ze zijn er zeker in geslaagd.

Michel Bart, Conny van der Wal, Pieter Wijker, Marianne van Os en Cees Wingelaar hebben met veel enthousiasme en overtuigingskracht de familie Lohman en gérant, uit het restaurant waar Het Diner plaatsvindt, gespeeld. De twee broers, Paul en Serge (Bart en Wijker) zijn beide karakteristieke persoonlijkheden en van oudsher benaderen zij situaties op een uiteenlopende manier die behoorlijk botst. Zo ook deze avond, als het gaat om een uit de hand gelopen incident waarbij een dakloze vrouw overlijdt. Hun beider zoons zijn bij deze gebeurtenis betrokken. In eerste instantie denkt Paul dat hij de enige is die van dit incident afweet, maar die kaarten liggen heel anders. Iedereen is druk bezig zijn of haar versie en herkomst van het verhaal onder de tafel te houden totdat Serge vindt dat er over iets gesproken moet worden. Geruime tijd doen alle personages of er niets aan de hand is en heeft ieder zijn eigen manier om ermee om te gaan. Dit leidt tot pijnlijke en hilarische momenten, zoals bijvoorbeeld de voicemail die Paul afluistert op de telefoon van zijn zoon. Die telefoon zit zogenaamd per ongeluk in zijn zak en zijn vrouw heeft een boodschap ingesproken die duidelijk met het incident van doen heeft. De zoon moet overtuigt worden dat het beste is dat vader van niets weet. Het geheel loopt uiteraard gigantisch uit de hand en gaat vooral Claire (van der Wal) nietsontziend te werk om de toekomst van haar zoon te redden.

De diversiteit van de spelers die elkaar complementeren in dynamiek is de kracht van deze voorstelling. De onrust en nervositeit van Paul met daartegenover de krachtige rust van Serge. De doelgerichte houding van Claire tegenover het labiele karakter van Babette. Soms wordt er naar mijn gevoel net iets té veel gespeeld waardoor de tekst niet tot zijn recht komt en de speler uit de bocht vliegt, maar de teugels worden snel weer aangetrokken en iedereen zit weer in het zadel. Wijker heeft om die reden op mij indruk gemaakt omdat hij de constante factor in het geheel is. Zijn naturel en oprechte spel zijn voor mij een baken in het geheel. Wingelaar zorgt als gérant voor de vrolijke noot en de ontspanning wat de gemoederen even doet bedaren.

De inzet van filmbeelden door regisseuse Dubbeld zorgen voor een inkijkje in het leven van de personages en hun relatie en geeft mij even een andere focus dan alleen maar de vele tekst, hoewel het filmpje iets korter mag duren. De krachtige muziek geeft het geheel een dramatisch duwtje. De versterking van het restaurantgeluid tijdens een paniekaanval van Paul is één van de vele goede vondsten. De boog stond door alle elementen constant gespannen wat mij voortdurend geboeid houdt. Een mooie prestatie.

foto: Ella Tilgenkamp Fotografie

KONING ARTHUR VAN THEATER TERRA MAAKT HOOGGESPANNEN VERWACHTING NIET HELEMAAL WAAR

15 maart 201615 maart 2016 ResaBabbe Groenhagen, Dennis Willekens, koning arthur, theater terraEen reactie plaatsen

Gezien 13 maart Stadsschouwburg Amsterdam

Koning Arthur spreekt tot ieders verbeelding. De jonge Arthur die zonder krachtsinspanning het zwaard uit de rots trekt en daarmee de nieuwe koning van het land wordt. Koning Arthur is niet persé de sterkste, de slimste of de meest sluwe koning. De meest rechtvaardige koning is hij wel. In de voorstelling van Theater Terra is dit fysiek helder weergegeven en zijn de polen Goed en Kwaad in spanning en ontspanning zeer voelbaar. Af en toe een kneep in mijn hand als de heks Morgan, gespeeld door Babbe Groenhagen, haar duistere krachten laat gelden. Zij speelt de meest gelaagde en krachtige rol. De rest van de rollen blijven wat oppervlakkig.

Koning Arthur, gespeeld door Jason de Ridder, is een ietwat naïeve jongen die schriel oogt naast zijn broer (Dennis Willekens). De broer is robuust en overtuigt van het feit dat hij het zwaard uit de rots zal trekken. Als dat niet zo blijkt te zijn is hij steun en toeverlaat van Arthur. Door een list van Merlijn, de tovenaar, kan Arthur ontsnappen aan de duistere heks Morgan om hulp in te roepen haar te verslaan. Als zij erachter komt dat Arthur de échte koning is doet zij er alles aan hem te vernietigen. Arthur heeft veel hordes te nemen op zijn weg. Met behulp van Guinevere (Maud Schoonen) en haar beschermheer (Job Bovelander) ziet Arthur in dat hij het niet alleen kan.

Een mooie moraal, maar de personages blijven ééndimensionaal waardoor het een plat verhaaltje is. De kracht van Theater Terra om met poppen en andere attributen het verhaal levendiger te maken was nu een zwakte. Er wordt te veel gewisseld van spelers achter de pop die de tovenaar Merlijn verbeeldt waardoor het rommelig oogt en daardoor is de poppenspeler té zichtbaar. De verbeelding van het paard was een prachtige vondst maar ook daar was de uitvoering rommelig.

Koning Arthur begint spannend en krachtig als Morgan haar duistere krachten ontdekt. Groenhagen blijft tijdens de gehele voorstelling de dragende kracht en daarom is het bijna jammer dat Morgan verslagen wordt. Het lied ‘Mama is thuis’ is overweldigend mooi en ook de zang van Willekens blies me uit mijn stoel. Iets meer body en minder rommelige wisselingen zouden het vloeiender maken en de kracht van Theater Terra meer tot zijn recht laten komen.

https://theaterterra.nl/kindervoorstellingen/koning-arthur/

Theaterinspiratie

Auteur: Resa