Gezien 30 april Stadsschouwburg Utrecht

Als ik naar iets ga kijken van Alex van Warmerdam maakt een gevoel zich van mij meester alsof ik een groot cadeau mag gaan uitpakken. Gisteravond zat ik dan ook handenwrijvend in mijn stoel met een ‘kom maar op’-gevoel. Het cadeau wat ik kreeg heb ik met bewondering en verwondering bekeken. De voorstelling Het Gelukzalige is wederom een samenwerkingsverband tussen De Mexicaanse Hond/Orkater en Olympique Dramatique/Toneelhuis en vertelt het verhaal van een vennootschap van dieven die elke ochtend de stad intrekt om in de avond terug te keren met hopelijk een goede buit.

Alex van Warmerdam creëert een wereld met eigen codes waarbinnen de leden van de vennootschap leven en werken. Brouwer, gespeeld door Annet Malherbe, bestiert de boel en zorgt ervoor dat iedereen zich aan de codes houdt. Ze is informant van Van Henegouwen (Tom Dewispelaere) die feitelijk de baas is hoewel de buit afgegeven wordt bij Brouwer. Van Henegouwen heeft in theorie een relatie met Hensen (Eva van de Wijdeven), maar behalve uit de jaloezie van Van Henegouwen blijkt uit niets dat er van een relatie sprake is. Hensen is verliefd op Mulder (Geert van Rampelberg) en dat is wederzijds. Problematisch, want een van de codes van de vennootschap verbiedt echte liefde. Enig gevoel of sentimentaliteit is uitgesloten. Als dat gebeurt, schaadt dat de vennootschap. Seks daarentegen, met iedereen en met allerhande gebruiksvoorwerpen, is geoorloofd. Dit zien we meerdere malen in schaduwspel op hilarische wijze, zeer afstandelijk, gebeuren. Dat is ook wat de vennootschap kenmerkt, de afstand. Iedereen wordt benoemd met de achternaam en De Vries ( Ben Segers) doet daar een schepje bovenop en praat voortdurend over zichzelf in de derde persoon. Ik vermoed omdat hij neutraal wil blijven, maar hij is de enige die, desgewenst, overal van op de hoogte is. Hoe ontwikkelt de liefde tussen Hensen en Mulder zich en schaadt dat uiteindelijk de vennootschap?

Het werk van Van Warmerdam en in dit geval Het Gelukzalige geeft mij de ruimte om mijn eigen fantasie en verbeelding los te laten op de maffe personages die in deze surrealistische werkelijkheid terecht zijn gekomen. Waar komen ze vandaan en waarom zijn zij hier? Dit zijn vragen waar de voorstelling geen antwoord op geeft, behalve bij Hensen krijgen we iets van een achtergrond te zien als haar zus Bonarius (Eva van der Post) een nieuw lid van de vennootschap wordt. De dialogen zijn scherp, de uitvoering strak en de personages maken mij bloednieuwsgierig. Het Gelukzalige is totaal wat het is. Het is groots op een manier zoals alleen Alex van Warmerdam kan neerzetten. Van dit cadeau geniet ik nog lang na.

https://www.orkater.nl/voorstelling/het-gelukzalige