Gezien 7 april Koninklijke Schouwburg Den Haag
Hoe leef je groots en meeslepend? Hoe krijgt je leven vorm? Bovendien, hoe krijg je regie over je eigen leven? Thema’s die ik terug zag in Hedda Gabler van Theater Utrecht geregisseerd door Thibaud Delpeut. In de programma-informatie lees ik dat zijn Hedda Gabler gaat over de intense drang een leven te leiden dat de moeite waard is. Wanneer is het de moeite waard en welke stappen neem je om het de moeite waard te laten zijn. Hedda, de generaalsdochter, is opgevoed voor de strijd die het leven is. Haar vader kijkt in haar nieuwe woning over haar schouder mee wat zij van haar leven maakt. Ze gaat wel degelijk de strijd aan, maar met de demonen buiten haarzelf die haar in de weg lijken te staan voor het avontuurlijke leven wat zij voor ogen heeft. Ze zit gevangen in de norm en verwachting die het leven in die tijd van vrouwen heeft. Ze voedt zich aan de levens van anderen als een parasiet om haar levenshonger te stillen. Haar leven en dat van anderen gaat ten onder aan die honger.
Karina Smulders geeft Hedda Gabler een wanhoop en levenslust mee die lijnrecht tegenover elkaar staan. Ze schakelt van ontevreden, paniekerig schaap naar een sprankelende opgeruimde vrouw. Deze schakel is vooral zichtbaar in haar ogen, zodra er iemand het huis inkomt die haar kan voeden. Ze commandeert haar man Jürgen Tesman (Guy Clemens) en uit voortdurend wat ze veranderd wil. Als Brack (Peter Blok), haar minnaar en opportunist, arriveert licht ze geraffineerd op als een vlammetje dat net ontstoken wordt en dartel fladdert in de wind. Een panter die aast op een prooi, langzaam en geruisloos sluipend als haar oude vriendin Thea (Astrid van Eck) haar vertelt haar man te hebben verlaten voor Eilert Lövborg (Reinout Bussemaker), de vroegere minnaar van Hedda. Lövborg heeft zijn roerige bestaan achter zich gelaten en levert een briljant werk af waardoor hij Tesman voorbij streeft. De ietwat sullige academicus bereidt zich voor op zijn leven als professor en kan geen concurrentie gebruiken. Zo geniaal is hij nu ook weer niet, tot groot ongenoegen van Hedda die er alles aan doet om haar man te behoeden voor tegenspoed op zijn carrière pad. Verlangen, manipulatie, verleiding en vernietiging gaan hand in hand in al deze verhoudingen en relaties.
Het toneelbeeld is sober. Het droomhuis van Hedda en Jürgen is tot in de puntjes ingericht tijdens de huwelijksreis. Desondanks is Hedda met alles ontevreden. Het enige wat zij meeneemt uit haar oude leven zijn twee duelleerpistolen en het portret van haar vader. Symbolisch voor de strijd en de mannelijke kracht waarmee zij is groot geworden. De onmacht van Hedda om de mislukking die zij ervaart in haar beelden van het leven wordt haar ondergang. Het leven ontvouwt zich niet zoals zij wenste. Ze vat wel de moed om de regie in eigen hand te nemen, maar de destructie wint. De mensen om haar heen leven door en voeden zich met dat wat het leven geeft en bieden moedig en menselijk tegenslagen het hoofd. Wat een voorstelling! Delpeut is er weer in geslaagd een menselijk portret te schetsen en met compassie te laten zien hoe een tijdsgeest, een persoonlijkheid en omstandigheden hartverscheurend op een leven inwerken.
http://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/hedda-gabler
Theaterinspiratie 