ADEMBENEMENDE MEDEA OPNIEUW IN DE STADSSCHOUWBURG AMSTERDAM

16 augustus 2016 Resaaus greidanus jr., bart slegers, eva heijnen, fred goessens, gaite jansen, jip smit, marieke heebink, toneelgroep AmsterdamEen reactie plaatsen

tga-zoekt-met-medea-de-grenzen-van-het-menselijke-op

Hoewel ik van veel actrices houd is Marieke Heebink voor mij de absolute koningin van het theater. Zeer, zeer terecht won ze de Theo d’Or voor haar rol in Medea die weer te zien is vanaf 17 augustus in de Stadsschouwburg Amsterdam. Ook in haar andere rollen, klein of groot, blinkt ze uit met haar bijzondere fysieke zeggingskracht en haar zeldzaam stemgeluid en intonatie. Zoals in Husbands and Wives afgelopen voorjaar, geregisseerd door Simon Stone die ook Medea regisseert en vanaf 2017 als vast gastregisseur zal werken bij Toneelgroep Amsterdam.

De wereld van Medea, in deze voorstelling Anna, sluit niet meer aan bij de wereld van haar geliefden. Ze keert terug uit een instelling, waar ze een tijd verbleef omdat ze had geprobeerd haar man Lucas te vergiftigen. Met de positieve houding het oude achter haar te laten en verder te gaan waar ze gebleven was stapt Anna haar leven weer in. Anna is een gerespecteerd arts en onderzoekster en moeder van twee zoons. De poging Lucas te vergiftigen ontsproot in Anna’s brein omdat hij een andere geliefde had. Die ander blijkt hij nog te hebben, sterker nog, deze relatie heeft zich alleen maar meer verdiept. Het enige wat Anna wil is Lucas terug en haar gezin herenigd zien. Anna blijkt nog instabiel en die instabiliteit wordt versterkt door de verliezen die ze lijdt. Ze blijft zeggen ‘het is ok’, maar je ziet haar ten onder gaan. Het verlies van haar kinderen, wat ze niet onder ogen kan komen, voorkomt ze door de meest gruwelijke daad denkbaar. In alle rust en met tederheid brengt ze haar kinderen en zichzelf om. Dit is het enige wat haar nog te doen staat.

Aus Greidanus jr. speelt de wanhopige Lucas die uit alle macht probeert de boel bij elkaar te houden maar daar meesterlijk in faalt. Christopher, Bart Slegers, de ietwat koelbloedige baas van het laboratorium waar zowel Anna als Lucas werken en door wie Anna de toegang tot het lab wordt ontzegd. Gaite Jansen die de jonge Clara, dochter van Christopher, vol hoop, jeugdige geestdrift en overmoed glashelder speelt en de twee zoons van Anna en Lucas die op mij ook grote indruk maken, wisselend gespeeld door jonge acteurs. Beide keren zag ik David Roos en David Kempers. De zoons willen van de twee verschillende werelden steeds één maken en dat wordt treffend gedaan door de camerabeelden die zij maken en die geprojecteerd worden in het toneelbeeld. Het decor is maagdelijk wit waarin Anna met haar ogenschijnlijk irrationele gedachten niet past, maar haar projectie achter op het doek maakt dat ze gehoord moet worden en in haar ogen is de radeloosheid te lezen. ‘Het is ok.’

De kans om deze voorstelling (nog een keer) te zien zou ik niet door mijn vingers laten glippen. Heebink is adembenemend als Medea. Deze voorstelling maakt je stil en zorgt dat je het uit wil schreeuwen en alles daartussen in. De regie van Simon Stone is clean en gevuld met schitterende vondsten. Deze geeft Anna kracht waardoor je je afvraagt wat er mis is met haar omgeving. De kinderen zijn de enigen die aanvoelen dat het rammelt. Haar wanhoop neemt op een angstwekkend beheerste manier, maar innerlijk hysterisch, groteske vormen aan. Gaan!

http://tga.nl/voorstellingen/medea/speellijst

HUMOR EN INTIMITEIT MET EEN SCHERP RANDJE IN SIMONE!

7 augustus 20167 augustus 2016 Resacor bakker, delamar theater, frank houtappels, guus verstraete, simone kleinsmaEen reactie plaatsen

imone kleina TM_4632_001_Simone_F_GovertDeRoos

Gezien 5 augustus in De La Mar – theater Amsterdam

Geheel onverwacht kreeg ik vrijkaarten in mijn schoot geworpen voor de solovoorstelling Simone! van Simone Kleinsma. Begeleidt door Cor Bakker op de vleugel brengt ze nostalgische liedjes die ze graag nog eens wilde zingen, vertelt ze. Liedjes geschreven of vertaald door tekstschrijver Frank Houtappels, bijvoorbeeld ‘Wals van Weleer’ van Ivo de Wijs en ‘Sneker Café’ van Drs. P. De nostalgie van de voorbije tijd is het thema van de voorstelling waar ik me soms oncomfortabel bij voel, maar tegelijkertijd brengt ze me met haar stem die zo helder klinkt als een klok naar een andere wereld en tovert ze beelden tot leven.

Voor de pauze is de voorstelling wat stroef en het ingestudeerde van de gesproken teksten tussen de liedjes duidelijk zichtbaar. Dat doorbreekt voor mij de illusie die ze gelukkig herstelt als ze weer gaat zingen. Na de pauze is het stroeve verdwenen en lijkt ze meer geaard op het podium te staan. Zo brengt ze onder andere een prachtige mevrouw van Dam ten tonele. Een ras-Amsterdamse die bij een tante van Simone in een verzorgingstehuis verblijft en een preek begint over hoe het nu niks is en vroeger eigenlijk ook niet. Ze haalt herinneringen op aan de Tweede Wereldoorlog. Haar sketches zijn geestig en sterk, maar ook de intimiteit die ze tot stand brengt is krachtig. Het prachtige lied over haar dochter Teuntje die ze het meest mist om wie ze zou zijn geworden en het ‘Liedje voor jou’ geschreven voor haar man Guus Verstraete.

Deze krachtige vrouw en performer brengt een solovoorstelling die in de aanloop moest gaan ademen maar die ze zich gaandeweg helemaal toe-eigent. Een vakvrouw die niet schroomt kwetsbaar te zijn. Desondanks zal de voorstelling, die veelvuldig gaat over de dingen die voorbij zijn en de ongemakken die daarbij horen, een ouder publiek meer aanspreken. Wat misschien ook de bedoeling is gezien de liedjes die gekozen zijn.

http://www.stage-entertainment.nl/shows/theatershow/simone/speellijst/

foto Govert de Roos

DE RIJKE TEKST VAN OER. VERVLIEGT OP OVER ’T IJ

12 juli 2016 Resabenjamin moen, BOG., judith de joode, lisa verbelen, lucas kramer, OER., over t IJ-festivalEen reactie plaatsen

Gezien: 11 juli Over ’t IJ-Festival

Aangetrokken door de titel, de groeiende reputatie van theatercollectief BOG. en de BNG Bank Nieuwe Theatermakersprijs 2015 voor de voorstelling MEN. ga ik naar de nieuwe voorstelling OER. op Over ’t IJ-Festival. Met windkracht 7 en daardoor wat aanpassingen in het decor van de percussionist Lucas Kramer spelen de acteurs van BOG vol overgave deze oefening, zoals zij het zelf noemen, die voornemens is ons te laten nadenken over onze gedachten, onze oordelen en interpretaties en onze voortdurende behoefte alles te begrijpen en in een hokje te plaatsen. Het uitgangspunt is fascinerend en van deze tijd, de uitvoering ongericht waardoor de intense tekst wegwaait over de NSDM-werf.

Benjamin Moen, Judith de Joode en Lisa Verbelen laten hun gedachten en associaties de vrije loop in hun zelfgeschreven teksten en nemen ons mee in hun gedachtewereld. Twee van hen zijn poppetjes in het landschap en wij als publiek zijn ver van hen verwijderd en gescheiden door hekken. Moen houdt zijn monoloog op een brug en via hem wordt ons een vergezicht geboden naar de overkant van het IJ, wat een houvast biedt in de chaos van zijn gedachten die ongericht geuit worden. Het ene moment spreekt hij zijn gedachten uit en stelt vragen, maar aan wie? Aan zichzelf, aan ons in het publiek? Plots ontstaat er een interne dialoog waardoor duidelijk wordt dat hij zichzelf de vraag stelt om het publiek later wel aan te spreken. Door zijn tekst niet duidelijk te richten vervliegt deze, wat spijtig is. De afstand is in deze een extra handicap. Het ritme en heldere dictie blijven me bij. De Joode en vooral Verbelen laten meer van zichzelf zien en richten zich tot het publiek waardoor ik me beter kan verhouden tot de twee, vooral tot Verbelen. De keuzes die de Joode maakt door steeds door het hek te kruipen en zich buiten het terrein op het fietspad te begeven zijn naar mijn idee te willekeurig. De Joode blinkt daarentegen wel uit in het ritmisch presenteren van haar tekst ondersteunt door Kramer.

Deze drie sterke acteurs hebben veel laten liggen om dit universele thema inhoudelijk diepgaand vorm te geven. ‘Waarom zijn we allen zo met ons eigen Ik bezig terwijl er nog zeven miljard ikjes rondlopen’, vraagt Moen zich terecht af in zijn monoloog. Er worden meer goede vragen gesteld, onder andere over hoe onze gedachten gevormd worden en waardoor ze beïnvloed zijn. Een aantal keer wordt benoemd dat we niets hoeven te begrijpen, alleen te ervaren. De ervaring blijft helaas voor mij te oppervlakkig en dat voelt als een teleurstelling. Ervaar het zelf.

http://www.bogcollectie.com/oer

SWAN LAKE VAN JAKOP AHLBOM & ICK AMSTERDAM IS HYPNOTISEREND

25 juni 2016 Resaalama race track, arad inbar, helena volkov, ick amsterdam, jakop ahlbom, kim amankwaa, theater de meervaart, tycho hupperetsEen reactie plaatsen

Gezien Première 24 juni, theater de Meervaart

Waar het klassieke sprookje van Tsjaikovski handelt over goed en kwaad en hoe uiteindelijk het goede overwint, is er in Swan Lake sprake van de duistere fantasieën die zegevieren in de menselijke geest. Het goede laat zich verleiden tot het kwade of is het andersom, want wie is goed en wie is kwaad? Helder is wel dat het één niet zonder het ander kan. De twee-eenheid die de witte en zwarte zwaan in dit duistere sprookje vormen is onscheidbaar. Jakop Ahlbom geeft deze duivels magische wereld samen met het ICK vorm op een hypnotiserende wijze. Als waren we in een droom die te onwerkelijk is, maar duizelingwekkend overtuigend wordt gebracht dat het voor je ogen waarheid wordt en het verscheurd voelt te ontwaken.

De acht dansers zijn allen ongemeen sterk in het neerzetten van de tegenstrijdigheden in de mens en de metamorfosen die ze ondergaan onder invloed van de krachten in het bos. De muziek van Alamo Race Track is dermate opzwepend dat er een voortdurende dreiging en sensuele spanning heerst. De wezens die zich voortbewegen in het bos zijn mens en dier ineen en de duivel of aanverwant regeert. De prins en de zwanen worden verlokt tot wrede spelletjes en uitgedaagd uit te vinden wie ze zijn. Behalve de zwanen en de prins wisselen de andere dansers voortdurend van identiteit of diersoort en de prins laat zich gemakkelijk door hen meeslepen. De soms ietwat erotische lading tussen de witte en zwarte zwaan doet vermoeden dat zij niet alleen de donkere en lichte kant verbeelden, maar dat hun relatie ook een wellustige aardse kant heeft. Bij aanvang worden ze tegelijkertijd ter wereld gebracht door twee godinnen ieder aan een kant van het spectrum van goed en kwaad en zijn ze verbonden voor het leven. Zo vormen ze direct in beweging een eenheid die meest weg heeft van een zwarte weduwe die komt om te doden.

De intimiteit en sensualiteit worden vormgegeven door tongen die elkaar kort aanraken of de duim van de prins die binnendringt bij de zwarte zwaan, alles klein en daardoor indringend. De wreedheden zijn niet van de lucht, er wordt van genoten en het wordt gevreesd maar ontkomen eraan lukt uiteindelijk niet. De solo’s van de prins, Tycho Hupperets en de duetten van de witte en zwarte zwaan, Kim Amankwaa en Helena Volkov zijn indrukwekkend door de fysieke kracht, de prachtige lijnen en de mate van vindingrijkheid en intimiteit. De dansers worden vooral uitgedaagd in de eenvoud te schitteren en de diepte in te gaan. De duivel of aanverwant, Arad Inbar, blinkt uit in zijn gekte en duistere macht. De dierlijkheid in de bewegingen, de onbetrouwbaarheid en speelsheid in het spel en de dans zijn helder maar onheilspellend. En dat blijft het tot het eind.

Swan Lake van Jakop Ahlbom & ICK Amsterdam is een moedige en doortastende eerste samenwerking tussen de twee.

http://jakopahlbom.nl/voorstelling/swan-lake-2016/?portfolioID=14

DE WERELD VAN DE LIEFDE GENADELOOS GEOPENBAARD IN HUSBANDS AND WIVES

23 juni 2016 Resaaus greidanus jr., halina reijn, helene devos, holland festival, marieke heebink, ramsey nasr, robert de hoog, simon stone, stadsschouwburg amsterdam, toneelgroep AmsterdamEen reactie plaatsen

Gezien op 22 juni, Stadsschouwburg Amsterdam

Op het podium wordt gedurende de voorstelling Husbands and Wives het huis ingericht van verschillende koppels. Symbolisch wordt het huis ingericht met de voorwaarden, verwachtingen en fantasieën die ze van en over het leven hebben en vooral van en over de liefde. In Husbands and Wives, geschreven door Woody Allen, wordt door Toneelgroep Amsterdam op dolkomische wijze recht gedaan aan de film en het leven. De regisseur Simon Stone heeft de scènes uit de film één op één overgenomen, haarscherp vertaald door Rik van den Bos. De zes acteurs bruisen van het spelplezier en als je denkt dat het niet méér kan, kan het toch nog.

Judy en Gabe, Halina Reijn en Ramsey Nasr, een lief, intellectueel maar tikkeltje neurotisch schrijverskoppel krijgen van hun beste vrienden Sally en Jack, Marieke Heebink en Aus Greidanus jr., te horen dat ze uit elkaar gaan. Een zorgvuldig genomen, gelijkwaardige beslissing die desondanks veel in beweging zet en niet alleen in de levens van Sally en Jack. Het eerste wat Judy vraagt aan Gabe is of ze, net als Sally volgens de geruchten, ook koud is in bed. Aan alles wat vanzelfsprekend was wordt nu getwijfeld. Jack blijkt al een affaire te hebben voordat de beslissing werd genomen en woont na een aantal weken samen met zijn nieuwe liefje, de aerobicslerares Sam. Al deze nieuwe ontwikkelingen brengen emotioneel zoveel teweeg dat de personages, net als in de film, af en toe persoonlijk het woord nemen tot het publiek of geïnterviewd worden. Een reflectiemoment om de werkelijke gedachten te horen over bijvoorbeeld het nemen van een kind. Veel blijkt toch, uit het willen bewaren van de lieve vrede, niet tegen elkaar te worden gezegd.

De casting van deze voorstelling is subliem, de tegenkleuren in karakters en temperamenten komen door deze invulling geweldig uit de verf. De cynische aard van Gabe en het lieflijk verstikkende van Judy, maar ook haar lichtheid zijn herkenbaar realistisch, soms benauwend maar vooral heel geestig gespeeld door Nasr en Reijn. Heebink die, analytisch, dominant en plat maar zeer bewust van haar vrouwelijke charme de wereld van Sally vormgeeft, geeft de voorstelling vaart en talloze hilarische momenten. De scène waarin ze een telefoongesprek voert met haar ex Jack, met het bewustzijn van een nieuwe date op de achtergrond, is meesterlijk. Aus Greidanus jr. als Jack; de openlijk zoekende, ietwat in zijn slachtofferrol gekropen man die zijn tekort koste wat kost wil inhalen. De schakering van deze vier acteurs is groot. Zij laten de personages in alle naaktheid floreren terwijl de overlevingsmechanismen zichtbaar blijven. Robert de Hoog en Hélène Devos voerden kunststukjes op door de voortdurende schakels de zij maken tussen de verschillende personages en rol van interviewer of verteller. De diverse rollen zijn zeer herkenbaar in fysiek en stemgebruik. Zij voeden het ongenoegen en verlangen van de koppels en maken stuk of worden stukgemaakt.

Zoals de dubbelrollen, de Hoog en Devos, zich organisch verhouden tot het geheel, zo is ook de gehele enscenering opgebouwd. De verschillende scènes en flashbacks waarbinnen alle acteurs meebouwen aan het decorbeeld lopen organisch als een rivierstroom in elkaar over. De grote boze, maar ook verleidelijke buitenwereld wordt achter in het toneelbeeld getoond door een levensgroot raam. Net als in de film dondert en bliksemt het en valt de regen met bakken uit de hemel. Des te veiliger lijkt het binnen. Behalve voor Gabe die zichtbaar verdwaald is in zijn leven. Husbands and Wives is door al deze factoren een lust voor het oog en geeft je lachspieren een flinke workout. In wezen is deze voorstelling één grote party popper die maar blijft knallen met desalniettemin een scherp randje. Een betere versie van de film.

http://tga.nl/voorstellingen/husbands-and-wives/speellijst

DISTEL ONTWIKKELT ZICH SPANNINGSVOL DOCH BEHOUDEN

19 mei 2016 Resajacqueline blom, jan paul buijs, juul vrijdag, Mattias Van de Vijver, michiel de regt, orkater, stadsschouwburg haarlemEen reactie plaatsen

Gezien Première 17 mei, Stadsschouwburg Haarlem

De nieuwe voorstelling van Orkater, geschreven door Rob de Graaf en geregisseerd door Michiel de Regt, vertelt over een universeel thema: de verstikkende omhelzing die familie heet. Deze familie komt bij elkaar tijdens een vernissage waar het portret van de vader, Wolfgang Distel, onthuld wordt. Distel is twee jaar geleden overleden. Het portret is prominent aanwezig en de indringende blik op het portret komt direct binnen. De oudste zoon Colt, gespeeld door Jan-Paul Buijs en de moeder Adelheid, Juul Vrijdag, zijn al aanwezig. Het orkest begint met lichte muziek, het decor is helder door de lichtgroene bomen en het zonlicht wat er doorheen schijnt. Colt en zijn moeder dragen het portret met zich mee. De zwaarte die daardoor voelbaar wordt contrasteert mooi met de omringende lichtheid. ‘Ik zou vandaag niet komen’, uit Colt ongemakkelijk en in voortdurende herhaling wat ontwapend werkt. ‘Ik ben toch maar even langsgegaan, maar eigenlijk ben ik er dus niet’. Zijn kleurloze outfit, zenuwachtige trekjes en een moeder die niet reageert en in fel rood gekleed is geven duidelijk de status van beiden weer.

Als de jongste broer Semper (Mattias van de Vijver) zich bij het gezelschap voegt wordt duidelijk wat de rol van hun vader is geweest in de levens van de zoons. Voor Semper een prachtvader en voor Colt heeft hij nooit bestaan. Zoals Colt voor zijn vader ook nooit heeft bestaan. Wolfgang Distel was een belangrijk filosoof die een status hoog te houden had. Colt draagt de last van het er niet mogen zijn nog elke dag met zich mee. Semper zegt volwassen te zijn geworden, maar woont al wel jaren ver bij het gezin vandaan. In België, Wommelgem om precies te zijn, waar Colt meerdere malen de nadruk op legt. Hij voelt zich duidelijk in de steek gelaten. De moeder Adelheid spreekt indirect, via Colt, tegen Semper. Zij kan duidelijk de letterlijke en figuurlijke afstand niet overbruggen. Daar komt bij dat Semper in een rolstoel zit, mogelijk speelt dat in het contact ook een rol voor de moeder. Zij is een vooraanstaand persoon. Semper zegt alles onder controle te hebben, maar als hij hysterisch begint te huilen betwijfel ik dat. Met intimiteit weten ze zich alle drie geen raad.

Dan verschijnt Trui (Jacqueline Blom), de vroegere, een beetje truttige assistente en minnares van Distel. Zij moet verdwijnen, maar eist zachtzinnig haar plek op. Zij wil met de familie zijn voordat de andere gasten binnen komen. Vanaf dat moment verandert de dynamiek. Trui breekt dingen open, gaat de intimiteit aan met de twee jongens voor zover ze dat toelaten en openbaart de reden van de zelfmoord van Distel, waar moeder liever over spreekt als ware het een ongeluk. De jongens kunnen de openheid aan en vooral Colt lijkt erbij te gedijen. Toch blijft het een hakkelend proces waarbij ieder het verlies en gemis van Distel een plek probeert te geven. Met sarcasme en ironie over Distel en elkaar, maar soms ook harmonisch waarbij ze investeren om elkaar te horen en te zien. Al moet iemand twintig keer iets herhalen, ze geven niet op.

Allemaal zijn ze een beetje beperkt, fysiek en/of emotioneel omdat ze de last meedragen van de relatie met Distel en het verlies van deze man. In de dans met de rolstoelen zijn ze voor mij gelijk en kunnen ze, evenredig verdeeld, Distel dragen op hun schouders. De prachtige melancholische muziek en de rol die het portret van Distel speelt geven inzicht in de rouw van deze vier mensen. Het is een voorstelling die stemt tot nadenken door de eenvoud en de behouden koers, wel met het voelbare risico dat het ergens in kan zakken. Nergens schuurt het écht of leidt iets tot een stevig conflict. Desondanks houden de acteurs en muzikanten de spanning gezamenlijk goed vast en vormen ze een eenheid in betrokkenheid. Jan-Paul Buijs is voor mij absoluut de drager van het stuk door zijn humor, zijn sterke fysiek en de zichtbare ontwikkeling die zijn personage doormaakt. Uit iedere porie druipt het sarcasme en de pijn van het niet aanwezig kunnen zijn, toch lijkt deze pijn verlicht als de vernissage daadwerkelijk aanvangt.

https://www.orkater.nl/voorstelling/distel

LULU VAN TONEELGROEP OOSTPOOL IS VERPLETTEREND

10 mei 201611 mei 2016 Resabenja bruijning, jelle de jong, kees hulst, kirsten mulder, marcus azzini, marisa van eyle, martijn nieuwerf, stadsschouwburg amsterdam, teun luijkx, toneelgroep oostpoolEen reactie plaatsen

foto sanne peper

Gezien 9 mei Stadsschouwburg Amsterdam

Lulu en alleen maar Lulu is waar het om draait voor de mannen en die ene vrouw die haar ontmoeten in deze voorstelling van Toneelgroep Oostpool. Het is een vertaling en bewerking van de tekst van Frank Wedekind door Judith Herzberg en Hannah van Wieringen en is geregisseerd door Marcus Azzini. De mannen worden gespeeld door Teun Luijkx, Benja Bruijning, Martijn Nieuwerf, Jelle de Jong en Kees Hulst. Die ene vrouw die met haar liefde voor Lulu ten onder gaat wordt gespeeld door Marisa van Eyle. Ze worden verliefd op en zijn betoverd door Lulu. Zelf ben ik ook een beetje verliefd geworden op Lulu, innemend en intelligent vertolkt door Kirsten Mulder.

Mulder zet Lulu op zo’n persoonlijke wijze neer. De ogenschijnlijke afwezigheid van kwetsbaarheid maakt haar transparant en tevens krachtig. Je wil haar de liefde geven waar ze naar hunkert. Precies dat vertegenwoordigt de gravin Martha, die ene vrouw die hopeloos valt voor Lulu. Zij ziet de werkelijke Lulu en houdt van haar ondanks alle bedrog en verraad. Zij is de enige die haar Lulu blijft noemen. De mannen noemen haar allen bij een andere naam, afhankelijk van welk archetype ze in haar zien. Mignon door Dr. Schöning (Nieuwerf) vanwege haar androgyne uitstraling, Eva door Scharwz (Bruijning) omdat zij hem, net als Adam, ten valt brengt. Haar geliefde Dr. Goll (Luijkx) noemt haar Nellie, afgeleid van de Griekse Helena, de combinatie van schoonheid en ontrouw en Alwa (de Jong) ziet in haar het pure en heilige en noemt haar Katja, afgeleid van Catharina (catharsis) en hij zoekt zijn loutering bij haar. Wordt zij ook steeds een ander of is het alleen de projectie van haar geliefden. Mulder schakelt fysiek en in mimiek razendsnel. De kleine bewegingen en trekjes in haar gezicht verraden haar intelligentie en speelsheid. Ze is constant op haar hoede en speelt een rol in de gecreëerde wereld van haar mannen en is in die wereld op zoek naar zichzelf.

Zij onderzoekt in de verschillende bedrijven bij de verschillende mannen wie zij is, schaamteloos en direct. Ze onderzoekt wat ze nodig heeft, ze zoekt de grens op bij de ander, ze dwingt die af maar de echte man die ze wil krijgt ze niet. De mannen zijn allen zeer overtuigend en doortastend in hun bedoelingen. Ze pogen van Lulu een gerespecteerde vrouw te maken of gebruiken haar juist als speeltje. Ieder heeft zijn verlangen en projecteert die op Lulu en zij geeft zich over maar verzet zich ook en biedt weerstand. Is haar mogelijke vader tragisch genoeg dan toch de enige die haar kan geven wat ze nodig heeft?

De cast van Lulu is onwaarschijnlijk gedreven en oprecht. Mulder kan schitteren door het sterke tegenspel. Zij maken met elkaar van Lulu een magische ervaring die me in het publiek laat afvragen waar het in de liefde werkelijk om gaat. Liefhebben of hebben, bezitten, bezeten raken, jezelf willen laten kennen of niet. Het nummer ‘Love is a losing game’ van Amy Winehouse kwam in me op en toch speelt Lulu het spel steeds opnieuw en de anderen met haar. Weergaloze voorstelling met daarin treffende muziek en sterke beelden waarin het publiek zelf ook een rol speelt bij aanvang. Het gaat namelijk over ons, over onze verlangens, projecties en onze kracht. En de kracht van de liefde waarover Gravin Martha (van Eyle) gebroken een gedicht voordraagt.

Deze voorstelling is voor mij waar theater om gaat. Persoonlijk vind ik het wonderlijk dat Kirsten Mulder niet ook genomineerd is voor de Theo d’Or, maar wat niet is kan misschien nog komen. Deze actrice heeft er in ieder geval een bewonderaar bij. Ik kan alleen maar zeggen: ga deze voorstelling zien en laat je ook betoveren en verpletteren door Lulu. Alleen deze week nog, vanavond in Amsterdam.

http://www.toneelgroepoostpool.nl/2015-2016/lulu/speellijst-lulu

HET GELUKZALIGE VAN ALEX VAN WARMERDAM IS OM VAN TE SMULLEN

1 mei 20161 mei 2016 Resaalex van warmerdam, annet malherbe, ben segers, de mexicaanse hond, eva van de wijdeven, eva van der post, geert van rampelberg, het toneelhuis, olympique dramatique, orkater, stadsschouwburg utrecht, tom dewispelaereEen reactie plaatsen

Gezien 30 april Stadsschouwburg Utrecht

Als ik naar iets ga kijken van Alex van Warmerdam maakt een gevoel zich van mij meester alsof ik een groot cadeau mag gaan uitpakken. Gisteravond zat ik dan ook handenwrijvend in mijn stoel met een ‘kom maar op’-gevoel. Het cadeau wat ik kreeg heb ik met bewondering en verwondering bekeken. De voorstelling Het Gelukzalige is wederom een samenwerkingsverband tussen De Mexicaanse Hond/Orkater en Olympique Dramatique/Toneelhuis en vertelt het verhaal van een vennootschap van dieven die elke ochtend de stad intrekt om in de avond terug te keren met hopelijk een goede buit.

Alex van Warmerdam creëert een wereld met eigen codes waarbinnen de leden van de vennootschap leven en werken. Brouwer, gespeeld door Annet Malherbe, bestiert de boel en zorgt ervoor dat iedereen zich aan de codes houdt. Ze is informant van Van Henegouwen (Tom Dewispelaere) die feitelijk de baas is hoewel de buit afgegeven wordt bij Brouwer. Van Henegouwen heeft in theorie een relatie met Hensen (Eva van de Wijdeven), maar behalve uit de jaloezie van Van Henegouwen blijkt uit niets dat er van een relatie sprake is. Hensen is verliefd op Mulder (Geert van Rampelberg) en dat is wederzijds. Problematisch, want een van de codes van de vennootschap verbiedt echte liefde. Enig gevoel of sentimentaliteit is uitgesloten. Als dat gebeurt, schaadt dat de vennootschap. Seks daarentegen, met iedereen en met allerhande gebruiksvoorwerpen, is geoorloofd. Dit zien we meerdere malen in schaduwspel op hilarische wijze, zeer afstandelijk, gebeuren. Dat is ook wat de vennootschap kenmerkt, de afstand. Iedereen wordt benoemd met de achternaam en De Vries ( Ben Segers) doet daar een schepje bovenop en praat voortdurend over zichzelf in de derde persoon. Ik vermoed omdat hij neutraal wil blijven, maar hij is de enige die, desgewenst, overal van op de hoogte is. Hoe ontwikkelt de liefde tussen Hensen en Mulder zich en schaadt dat uiteindelijk de vennootschap?

Het werk van Van Warmerdam en in dit geval Het Gelukzalige geeft mij de ruimte om mijn eigen fantasie en verbeelding los te laten op de maffe personages die in deze surrealistische werkelijkheid terecht zijn gekomen. Waar komen ze vandaan en waarom zijn zij hier? Dit zijn vragen waar de voorstelling geen antwoord op geeft, behalve bij Hensen krijgen we iets van een achtergrond te zien als haar zus Bonarius (Eva van der Post) een nieuw lid van de vennootschap wordt. De dialogen zijn scherp, de uitvoering strak en de personages maken mij bloednieuwsgierig. Het Gelukzalige is totaal wat het is. Het is groots op een manier zoals alleen Alex van Warmerdam kan neerzetten. Van dit cadeau geniet ik nog lang na.

https://www.orkater.nl/voorstelling/het-gelukzalige

THEATERGROEP THOMAS SPEELT BRANDKOORTS

27 april 201627 april 2016 ResaIvo Berg, Nick van Dijk, Oostblok theater, Pauline van Leeuwen, Romijn Scholten, Theatergroep Thomas, Tom Jaspers, Zoë de JongeEen reactie plaatsen

Sinds een aantal weken ben ik als teamleider aangesloten bij Theatergroep Thomas. Samen met Inge Schouten, artistiek leider en Ralf Moerman, zakelijk leider draag ik de visie van deze theatergroep een warm hart toe. Thomas dient als springplank voor beginnend talent die een podium verdienen. Dit geldt voor alle disciplines binnen het theater: regisseurs, acteurs, tekstschrijvers, technici, PR-medewerkers, kostuumontwerpers etc. Een objectieve recensie over voorstellingen van deze groep kan ik uiteraard niet schrijven. De voorstelling Brandkoorts, die ze afgelopen maart met succes in het Compagnie hebben gespeeld en morgen nog een keer spelen in het Oostblok theater, onder de aandacht brengen kan natuurlijk wel.

Morgen 28 april te zien in theater Oostblok in Amsterdam.

Regie in handen van de jonge maker Tom Jaspers, afgestudeerd aan toneelschool Arnhem.

achterkantflyer

HANS KESTING ONTZAGWEKKEND ALS MAX AUE IN DE WELWILLENDEN

18 april 201618 april 2016 Resaabke haring, alwin pulinkx, aus greidanus jr., bart slegers, de welwillenden, hans kesting, het toneelhuis, johan van assche, katelijne damen, kevin janssens, stadsschouwburg amsterdam, toneelgroep Amsterdam, vincent van sandeEen reactie plaatsen

Gezien 15 april Stadsschouwburg Amsterdam

De welwillenden van Jonathan Littell deed veel stof opwaaien in 2006 door het feit dat de Tweede Wereldoorlog verteld wordt vanuit de ogen van SS-officier Max Aue. Het boek is bewerkt door Guy Cassiers en Erwin Jans, De Welwillenden is geregisseerd door Guy Cassiers. Het perspectief van de dader is er een waar we niet aan gewend zijn en waarmee we ons niet willen identificeren. Dat is nu precies waar Max Aue in de voorstelling van Toneelgroep Amsterdam en Toneelhuis direct een appèl op doet. In zijn beginmonoloog zegt hij onder andere letterlijk ‘Ik ben net als u.’ Hans Kesting die deze hoofdrol op zich neemt staat kalm, het zaallicht is nog aan, en kijkt het publiek aan waardoor de afstand wegvalt en we kijken niet naar een acteur maar naar een mens die ons iets te vertellen heeft.

Tijdens de vele gesprekken en monologen die volgen staat het Jodenvraagstuk centraal. De reacties van zijn officieren, de één vindt het executeren van een bepaalde groep joden volstrekt belachelijk en onnodig, de ander volkomen terecht. Max Aue vindt het mensverspilling. In het boek is de hoofdpersoon niet zo moralistisch waardoor identificatie voor mij niet plaatsvindt. De inzet is nu anders. We zitten in zijn hoofd en zien wat de gruweldaden voor visioenen en hallucinaties opleveren. De beelden zijn geïnspireerd op beeldend werk van Chiharu Shiota, Rebecca Horn en Christian Boltanski. Zijn lichaam valt meerdere malen uit elkaar van pure ellende en de projecties laten beelden van gezichten zien die over elkaar heen vallen zoals hij stuk voor stuk joden heeft geëxecuteerd. Hij beschrijft soms gedetailleerd een persoon of een gebeurtenis en daarin maakt zijn geest soms rare sprongen om het aan te kunnen. Door de ondraaglijkheid schijt hij zichzelf onder, geeft over, als hij masturbeert, is het alsof hij glasscherven voelt.

Het individu heeft geen bestaansrecht en is inwisselbaar. De staat is een gewelddadige machine opgebouwd uit verschillende individuen met een aantal gemeenschappelijke kenmerken die bevelen uitvoeren en de wet volgen die op dat moment geldt. Door dit ver te houden van ieder realisme is het toepasbaar op andere oorlogen uit de recentere geschiedenis. Eichmann is de enige historische figuur in deze voorstelling, formidabel gespeeld door Katelijne Damen. Hij neemt zijn verantwoordelijkheid zeer ernstig en wil de wet strikt opvolgen. Dat is wat hij doet en hij is verantwoordelijk tot aan het transport, daarna is het aan een ander. Dat kun je terug lezen in De banaliteit van het kwaad van Hannah Arendt. Eichmann denkt niet verder na over wat hij doet, hij doet wat hij moet doen volgens de wet. Alles wat Damen doet om Eichmann vorm te geven is strak, strikt en heel eng. In gesprekken met Aue zie je het verlies van identiteit sterk verbeeld. Aue die Eichmann kopieert in alle gebaren en houdingen, maar niet direct en te opvallend, het duurt steeds een aantal seconden. De anderen worden anoniem aangesproken in hun rang zoals Sturmbannführer, Obergruppenführer enz. behalve Thomas Hauser, de goede vriend van Aue, naturel gespeeld door Kevin Janssens die de relativerende kracht is in het stuk.

De gehele voorstelling is een helse trip die ongeloof, verbijstering, weerzin, ontroering en diep verdriet oproept. Wat een duistere misère speelt zich daar af. De rauwe enscenering van Erwin Jans, het treinspoor waarvan iedereen weet waar die toe leidt en de vele paar schoenen, die in plaats van op een hoop gegooid in een rij worden neergezet, spreken tot ieders verbeelding. De kleine Joodse jongen Jakov als symbool voor alle Joden, die bladmuziek wordt beloofd door Aue terwijl je weet dat ook hij zal sterven, is hartverscheurend. Het hele psychologische proces van de weg naar waanzin is zo onweerstaanbaar goed neergezet bij alle personages en door de gehele cast. Kesting is in het geheel ontzagwekkend helder in woord en fysiek expressief in zijn ondergang.

http://tga.nl/voorstellingen/de-welwillenden/speellijst

Theaterinspiratie

Geen categorie