thibaud delpeut

BUITENGEWONE THUISLOZEN VAN LARS NORÉN DOOR THEATER UTRECHT

Resa, , , , , , , , Een reactie plaatsen

Thuislozen_TheaterUtrecht_FotograafRoelvanBerckelaer_7

Gezien première 12 oktober Stadsschouwburg Utrecht

Thuislozen, buiten gewone mensen, staat op de flyer. Die gelaagdheid in de aankondiging ís de voorstelling. Mensen op een plein in een stad, aan het overleven met elkaar, zonder elkaar, aan de drank en aan de drugs of met té veel praatjes om zichzelf staande te houden. Ze zijn vies en aanraakbaar tegelijk. Ze ontroeren en stoten af en ik sluit ze in mijn hart. Het zijn mensen zoals jij en ik, maar bezitten een puurheid of missen een laagje waardoor ze het niet redden. Thuislozen is een vervolg op Een soort Hades waar Thibaud Delpeut de Regieprijs 2016 voor won. Een soort Hades greep me bij de lurven, Thuislozen knijpt in mijn hart. Buitengewone mensen geportretteerd door buitengewone acteurs.

Delpeut werkt voor deze voorstelling samen met Adelheid Roosen, theatermaker en actrice, bekend van de wijksafari’s. Ze gaan voor Thuislozen ook de wijk in op zoek naar lokale helden die op wat voor manier dan ook te maken hebben met dak- en thuislozen in onze steden, zowel professioneel als ervaringsdeskundig. Zo ontmoeten we in de voorstelling mensen die zelf aan den lijve ondervinden hoe het is om op straat te leven. In de regie van Delpeut en Roosen zijn deze twee aspecten voortreffelijk met elkaar verweven: in de ‘pauzes’ is er tijd om te plassen, er is bier en er kan geluisterd worden naar de helden en vooral vragen stellen!

Tijdens de voorstelling is er plaats in de zaal uiteraard, maar ook op het podium. We zitten samen met de acteurs in de sleep-Inn. Een intense beleving om zo dicht op de verhalen te zitten. Naast mij zitten twee dames te lachen als de zwaar-verslaafde Sanna (Claire Bender) weer op haar fiets langs rijdt om zoek naar een klant. Ook vragen ze zich af wat de boodschap is van deze voorstelling. Ik verwacht dat dit precies is wat er ook op straat gebeurt. Voorbijgangers kijken weg, lachen uit ongemakkelijkheid óf mensen geven juist geld niet wetende waar het voor gebruikt wordt en stellen hun hart open. Beiden reacties komen vanuit de harde confrontatie met deze werkelijkheid. Wat kun je écht doen om deze mensen te helpen. Dat is de vraag die bij mij naar boven komt? In ieder geval niet wegkijken en bovenal de thuislozen als mens blijven zien. Dat pikte ik op van de lokale held Fred, die als tweederangs burger werd gezien in zijn tijd op straat. Zo gaat het.

De voorstelling Thuislozen heeft geen kop en staart. Het begint midden in de verhalen en eindigt daar ook. De situatie is uitzichtloos. De rode draad door de voorstelling is de liefde tussen Sanna en Micke (Ward Kerremans) die aan elkaar vastzitten door hun verslaving. Maar nooit zijn de personages zonder hoop. Onverbiddelijk gaan ze door in hun eigen wereld en maken er het beste van. Uiteindelijk is iedereen op zoek naar liefde in welke vorm dan ook. Ilke Paddenburg staat in één van de laatste scènes volledig wanhopig te vragen of iemand haar even vast wil houden. Inmiddels zit ik alweer in de zaal en wil opstaan, maar ook weer niet. Zoals mogelijk in het echte leven er ook aarzeling is om het te doen. Gelukkig staat er iemand op die op het podium zit en houdt haar vast.

Los van de confronterende boodschap van de voorstelling die de wereld in moet, is de manier waarop de boodschap gebracht wordt ongemeen sterk. De voorstelling is rauw en intens, het schuurt en het ontroert en de personages gaan onder je huid en in je hart zitten. Voornamelijk Bender en Paddenburg blijven mij bij, zij spelen beiden op een uitzonderlijk intelligente manier die adembenemend is. Zonder de anderen tekort te doen, allemaal zijn ze buiten gewoon.

https://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/thuislozen?gclid=CjwKCAjw0oveBRAmEiwAzf6_rPq5fPkV0WE4OQ29yKcQlo2VjuonQ9xJq8jps8729j_Tt6Kn0pU3jhoCHowQAvD_BwE

 

foto’s : Roel van Berckelaer 

BUITENGEWONE THUISLOZEN VAN LARS NORÉN DOOR THEATER UTRECHT

DE MACHT EN ONMACHT VAN HEDDA GABLER

Resa, , , , , , , , , Een reactie plaatsen

Repetitiebeelden-Hedda-Gabler-Theater-Utrecht-Fotograaf-Roel-van-Berckelaer5-705x435

Gezien 7 april Koninklijke Schouwburg Den Haag

Hoe leef je groots en meeslepend? Hoe krijgt je leven vorm? Bovendien, hoe krijg je regie over je eigen leven? Thema’s die ik terug zag in Hedda Gabler van Theater Utrecht geregisseerd door Thibaud Delpeut. In de programma-informatie lees ik dat zijn Hedda Gabler gaat over de intense drang een leven te leiden dat de moeite waard is. Wanneer is het de moeite waard en welke stappen neem je om het de moeite waard te laten zijn. Hedda, de generaalsdochter, is opgevoed voor de strijd die het leven is. Haar vader kijkt in haar nieuwe woning over haar schouder mee wat zij van haar leven maakt. Ze gaat wel degelijk de strijd aan, maar met de demonen buiten haarzelf die haar in de weg lijken te staan voor het avontuurlijke leven wat zij voor ogen heeft. Ze zit gevangen in de norm en verwachting die het leven in die tijd van vrouwen heeft. Ze voedt zich aan de levens van anderen als een parasiet om haar levenshonger te stillen. Haar leven en dat van anderen gaat ten onder aan die honger.

Karina Smulders geeft Hedda Gabler een wanhoop en levenslust mee die lijnrecht tegenover elkaar staan. Ze schakelt van ontevreden, paniekerig schaap naar een sprankelende opgeruimde vrouw. Deze schakel is vooral zichtbaar in haar ogen, zodra er iemand het huis inkomt die haar kan voeden. Ze commandeert haar man Jürgen Tesman (Guy Clemens) en uit voortdurend wat ze veranderd wil. Als Brack (Peter Blok), haar minnaar en opportunist, arriveert licht ze geraffineerd op als een vlammetje dat net ontstoken wordt en dartel fladdert in de wind. Een panter die aast op een prooi, langzaam en geruisloos sluipend als haar oude vriendin Thea (Astrid van Eck) haar vertelt haar man te hebben verlaten voor Eilert Lövborg (Reinout Bussemaker), de vroegere minnaar van Hedda. Lövborg heeft zijn roerige bestaan achter zich gelaten en levert een briljant werk af waardoor hij Tesman voorbij streeft. De ietwat sullige academicus bereidt zich voor op zijn leven als professor en kan geen concurrentie gebruiken. Zo geniaal is hij nu ook weer niet, tot groot ongenoegen van Hedda die er alles aan doet om haar man te behoeden voor tegenspoed op zijn carrière pad. Verlangen, manipulatie, verleiding en vernietiging gaan hand in hand in al deze verhoudingen en relaties.

Het toneelbeeld is sober. Het droomhuis van Hedda en Jürgen is tot in de puntjes ingericht tijdens de huwelijksreis. Desondanks is Hedda met alles ontevreden. Het enige wat zij meeneemt uit haar oude leven zijn twee duelleerpistolen en het portret van haar vader. Symbolisch voor de strijd en de mannelijke kracht waarmee zij is groot geworden. De onmacht van Hedda om de mislukking die zij ervaart in haar beelden van het leven wordt haar ondergang. Het leven ontvouwt zich niet zoals zij wenste. Ze vat wel de moed om de regie in eigen hand te nemen, maar de destructie wint. De mensen om haar heen leven door en voeden zich met dat wat het leven geeft en bieden moedig en menselijk tegenslagen het hoofd. Wat een voorstelling! Delpeut is er weer in geslaagd een menselijk portret te schetsen en met compassie te laten zien hoe een tijdsgeest, een persoonlijkheid en omstandigheden hartverscheurend op een leven inwerken.

http://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/hedda-gabler

DE MACHT EN ONMACHT VAN HEDDA GABLER

DE ABSOLUTE LIEFDE ALS BEPROEVING IN LA MUSICA 2 DOOR THEATER UTRECHT

Resa, , , , , , , Een reactie plaatsen

la-musica-2-marguerite-duras_17

Gezien 5 januari Toneelschuur Haarlem

Een man en een vrouw, Michel en Anne-Marie, zijn al jaren uit elkaar en vandaag wordt definitief de scheiding uitgesproken. Ze ontmoeten elkaar in de lobby van het hotel waar ze vroeger een aantal maanden hebben gewoond. Peter Blok en Ariane Schluter spelen deze geliefden, want dat zijn ze nog steeds, hartstochtelijk intens alsof ze nog maar heel kort uit elkaar zijn om dan weer in een kilte terecht te komen die inzicht geeft in de hel die hun huwelijk was. ‘Definitiever dan deze breuk is niets ooit geweest.’ ‘Definitiever dan de dood?’ vraagt Michel. De angst dat deze vrouw definitief uit zijn leven zal zijn is onverdraaglijk, maar de scheiding is onvermijdelijk, nodig om elkaar echt te kunnen zien.

Regisseur Thibaud Delpeut brengt deze tekst van Marguerite Duras samen met de doortastende muziek van componist Wilbert Bulsink en het Rosa Ensemble. De eerste samenwerking in Crave staat me nog helder voor de geest. Nu proef ik weer de kracht van twee losse entiteiten, muziek en tekst, die eenzelfde verhaal ten gehore brengen. Ze vullen elkaar daarin niet alleen aan, ze voegen toe, tillen elkaar op en verhevigen elkaars stilte. De absolute liefde in al zijn helderheid is tegelijkertijd verwarrend, verblindend en destructief tot er niets meer overblijft. De enige uitweg is elkaar loslaten, maar wat blijft er dan over van het individu? De begeerte, het verlangen en de hunkering naar die ander om weer heel te worden. Dat is wat ik voel en zie in die hotellobby ergens in een hotel in Frankrijk. Blok en Schluter trekken me direct die relatie in en het Rosa Ensemble laat me voelen hoe snijdend de pijn nog is. Juist daardoor wordt de grootsheid van hun liefde zichtbaar en wil ik dat ze nooit meer uit elkaar gaan. Tegelijkertijd weet ik dat dat het enige is wat moet gebeuren.

De regies van Delpeut zijn voor mij aanraakbaar en dichtbij en tegelijkertijd werken ze vervreemdend. Ze brengen me van mijn stuk. Delpeut laat zien wat we niet willen zien en waar we omheen draaien, en juist dat waar we niet omheen kunnen. Wie zijn we? Wie willen we zijn? Aan welke verwachtingen voldoe je tegen wil en dank? Zo komen er een legio vragen in me op. In de voorstelling La Musica 2 zie je twee acteurs die weinig hoeven te doen om te verleiden. Blok en Schluter zijn intense spelers zonder dat het er zo uitziet en beiden hebben een ontnuchterende humor die direct verbindt waardoor het weer moeilijker wordt om los te laten.

http://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/la-musica

DE ABSOLUTE LIEFDE ALS BEPROEVING IN LA MUSICA 2 DOOR THEATER UTRECHT

EEN SOORT HADES IS AANGRIJPEND GEESTIG

Resa, , , , , , Een reactie plaatsen

Dec18-GZ-Een-soort-Hades-F-Roel-van-Berckelaer-SF07

Gefascineerd door de toneelschrijver Lars Norén bezocht ik een aantal weken geleden Focus Lars Norén, en gisteravond de voorstelling Een Soort Hades van Theater Utrecht, geregisseerd door Thibaud Delpeut, in de Stadsschouwburg Amsterdam. Delpeut heeft met deze regie een duidelijke boodschap voor ogen: de paradoxale opvatting binnen onze huidige maatschappij dat we onze eigen springplank naar succes zijn, maar dat deze springplank niet wordt gefaciliteerd. Daardoor is niet iedereen in staat zichzelf waar te maken omdat ze niet voldoen aan de heersende norm. Prachtig standpunt vol mededogen waar ik achter sta en van waaruit ik deze voorstelling bekijk.

Een Soort Hades gaat over een groep mensen in een psychiatrische instelling. We volgen personages die er al langere tijd verblijven of net binnen komen. De tijdsprongen zijn afwisselend klein en groot. In gesprekken of groepstherapie komen we er langzaamaan achter om welke reden ze daar verblijven. De scène waarin Axel (Peter Blok) het leven beschrijft als een waaier van handelingen, waarin er buskaarten gekocht moeten worden, je je moet aankleden en wassen, je Latijn moet bijhouden enz. raakt de kern van het onvermogen. Niet voor iedereen is dat zo vanzelfsprekend. Blok laat op aangrijpend geestige wijze zien hoe vermoeiend en zinloos het leven is. De achtergrond van geen enkel personage blijft ongemoeid behalve van Sara (Claire Bender) die puur door gestructureerde handelingen en loopjes helder laat zien geen contact aan te kunnen. Mogelijk ziet zij het meest van wat er allemaal speelt bij de anderen. Zij filmt dan ook de ontroerend pijnlijke scène tussen Julia (Wendell Jaspers) en Ulf (Vincent van der Valk) die kennismaken maar daarin spelen alsof ze al vijf jaar de beste vrienden zijn. De ziektebeelden en het toekomstperspectief van deze personages worden beeldend uitgewerkt op bijna cartooneske wijze, zeer inventief. Alle personages leven in hun eigen wereld, de enige die een boog maakt is Marie (Ilke Paddenburg) die opgenomen wordt na een zelfmoordpoging en haar vader beschuldigd van seksueel misbruik. De vader (Heijn van der Heijden) ontkent in alle toonaarden. Heeft Marie het dan toch verzonnen om te verklaren waarom ze altijd buiten de boot valt en het leven haar zo’n pijn doet?

Norén grijpt me met zijn rauwe en poëtische taal, naar het Nederlands bewerkt door Karst Woudstra. De regie van Delpeut doet recht aan Een Soort Hades vanwege het feit dat alle personages met veel compassie worden getoond. ‘De buitenkant kan je schoon wassen, maar de binnenkant niet’, zegt Marie. Daarin wordt het lijden samengevat. Ondanks de ogenschijnlijk weinige groei die de personages doormaken is er loutering op bepaalde momenten binnen de voorstelling wat inzicht verschaft. Zij leven met hun onvermogen en hun trauma’s en houden zich vast aan hun eigen waarheid omdat ze uiteindelijk niet anders kunnen.

nog tot 7 februari in de theaters: http://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/een-soort-hades

EEN SOORT HADES IS AANGRIJPEND GEESTIG

LARS NORÉN IS TERUG IN HET THEATER

Resa, , , , , , , Een reactie plaatsen

 

lars-norenEn dat is maar goed ook, want de Zweedse schrijver is actueel en relevant en in zijn voorstellingen vinden we veel herkenning volgens Thibaud Delpeut (regisseur en artistiek directeur Theater Utrecht), Hein van der Heijden (acteur), Marcus Azzini (regisseur en artistiek directeur Toneelgroep Oostpool) en Kester Freriks (theaterkenner en recensent bij NRC). Allemaal zijn ze op hun eigen manier betrokken bij het werk van Norén. Joyce Roodnat (schrijfster, columniste en kunstrecensent) leidt het gesprek tijdens Focus Lars Norén in de Stadsschouwburg Amsterdam op zondagmiddag 10 januari.

Op de vraag waarom Norén vertelt Delpeut dat hij zich tijdens de repetities van een soort Hades gekend voelt door Norén. De tekst geeft hem de mogelijkheid zich direct te uiten. Er zit eerlijkheid in de tekst, in de communicatie. Azzini brengt in het najaar Demonen op de planken en vind het persoonlijke aan het werk van Norén fascinerend. Freriks zegt dat Norén je voortdurend raakt op je zwakste plek en daarnaast is het ongemeen spannend en dynamisch geschreven.

Norén (Stockholm, 1944) is een verinnerlijkt schrijver die verhaalt over het ik en het ego. Van daaruit kom je vanzelf bij de grotere thema’s die de gehele maatschappij aangaan. Hij schrijft autobiografisch. In alle stukken komen de thema’s verlatingsangst, alcoholisme, onderdrukte seksualiteit en paradoxale verlangens aan de orde. Hij richt zich op de, voor hem bedrieglijke, intimiteit van de familie en later richt hij zich ook op de maatschappelijk ontheemden in de onderlagen van de verstedelijkte Westerse samenlevingen. Norén is een groot bewonderaar van de Amerikaanse toneelschrijver Eugene O’Neill (Lange dagreis naar de nacht) en herkende zich in hem. O’Neill was een grote inspiratiebron voor hem en zijn voorstelling En geef ons de schaduwen gaat over O’Neill en zijn gezin. In wezen is het een autobiografisch stuk geprojecteerd op O’Neill. Norén spaart O’Neill daarin niet. Deze voorstelling is 24 en 25 januari te zien in Amsterdam, gespeeld door de Zweedse toneelgroep Dramaten, wat behoorlijk indrukwekkend is vertelt Freriks. Daar waar de taal van Norén vaak hard en expliciet is, is deze in En geef ons de schaduwen ingetogen en beheerst waardoor de emotionaliteit des te groter is.

In Een soort Hades, dat gaat over een groep mensen in een psychiatrische instelling, zegt een personage: ‘mensen met een moraal worden uitgestoten of opgesloten.’ Dat is de reden dat Delpeut deze voorstelling regisseert. Het gaat over een groep die het bespreken waard is. Onze maatschappij en zorgsector veranderen sterk waardoor deze groep mensen nog meer buiten de boot vallen. Hein van der Heijden speelt op dit moment in Een soort Hades en heeft door de jaren heen in veel Norén voorstellingen gespeeld. Wat hij vraagt, van zichzelf als acteur kan hij kwijt in de stukken van Norén. Het is dynamisch, het fluctueert voortdurend en technisch is de tekst uitdagend. Hij speelt vanmiddag kort een stuk uit de voorstelling Een soort Hades waarin hij van zijn dochter beschuldigd wordt van seksueel misbruik. Norén schrijft vol liefde ook al zijn de teksten hard en heftig realistisch. De grenzen worden voortdurend opgezocht en personages gaan er overheen. Desondanks zitten daar de kansen tot inzicht en groei. Er is ruimte om jezelf als mens opnieuw uit te vinden. Azzini noemt een citaat uit Demonen: ‘Scheiding is vernietiging van jezelf op dat moment, omdat de ander ook deel van jou is geworden.’ Die vernietiging geeft ruimte om een nieuw zelf te creëren.

Alle vier de gasten vertellen gepassioneerd over Norén en over de Zweedse, vaak duistere, achtergrond die in de teksten schuilgaat, hoewel het onderwerp, de mens en zijn onvermogen, universeel is. Wat mij aanspreekt is het realisme in de weergave van het onvermogen en dat een crisis je opnieuw leert kijken en ben dus ook heel benieuwd naar de verschillende voorstellingen.

Norén heeft meer dan veertig toneelstukken geschreven en hiervoor talloze prijzen ontvangen. Hij is ook actief als regisseur en schrijver van romans. Zijn werk wordt over de hele wereld gelezen en gespeeld en hij wordt over het algemeen beschouwd als dé opvolger van Ibsen en Strindberg.

op 22 januari Een soort Hades in Stadsschouwburg Amsterdam, voor alle data zie speellijst: http://www.theaterutrecht.nl/agenda

op 24 en 25 januari : http://stadsschouwburgamsterdam.nl/voorstellingen/10442-och-ge-oss-skuggorna-oneill-en-geef-ons-de-schaduwen

in het najaar 2016 Demonen van Toneelgroep Oostpool

 

 

LARS NORÉN IS TERUG IN HET THEATER