Gezien 14 september Stadsschouwburg Amsterdam
Eric de Vroedt schrijft en regisseert The Nation. Een voorstelling bestaande uit zes afleveringen waarbij hij speelt met de grenzen van televisie en theater. We binge-watchen alsof we Netflixen. Deze vorm maakt het spannend, rauw en realistisch. De inhoud is actueel en vraagt dringend om aandacht. Wat is waarheid? Waarop kunnen we vertrouwen? Na deze voorstelling weet ik niets meer zeker. De waarheid bestaat niet.
The Nation gaat over de Schilderswijk in Den Haag, maar het kan over ieder andere wijk gaan in een grote stad waar het overleven is. Het verhaal start met de verdwijning van een jongetje, Ismaël. De hele wijk is in rep en roer, maar vooral om het eigen belang te verdedigen. We zien de mengelmoes van culturen elkaar opzoeken en elkaar haten. Autoriteiten met verschillende grondslagen willen de macht en zoeken tegelijkertijd de samenwerking. Alles haakt in elkaar. In deze voorstelling is het ook niet mogelijk je met iemand te identificeren omdat ze allemaal de waarheid spreken. Het is geniaal hoe je inkijk krijgt in de achtergrond van alle personages en daar sympathie voor kunt hebben, hoe haaks de levenshoudingen ook op elkaar staan. Deze voorstelling is een totaalbeeld van de corruptie en vleierij, gruwelijkheden en trauma’s, overlevingsmechanismen en machtsverhoudingen die we vaak niet zien of willen zien. De Vroedt laat ons achter de macht, het trauma, het oppurtunisme en de welwillendheid van mensen kijken. Geniaal gemaakt.
Met een geniaal ensemble uitgevoerd. Ze staan allemaal op scherp zoals hun personages op hun scherp moeten staan om te overleven en te vechten voor hun idealen. Vanja Rukavina als Damir steelt mijn hart en maakt me bang. Ik weet niet of hij met mijn gevoelens speelt als het gaat over het feit dat iedereen hem voor terrorist aanziet en hij daaronder lijdt. Die gelaagdheid in zijn spel is briljant. Romana Vrede als Mariam ontroert me en stoot me af. Ze wil het beste voor haar kinderen maar sommige keuzes die ze maakt lijken daar haaks op te staan zodat ik niet weet of ik haar kan vertrouwen. Haar vragende, onderzoekende blik is er één uit duizenden. Tamar van den Dop als Lineke Kuypers en Neeltje Tromp is hyperrealistisch hilarisch.
Toch na alle bejubeling heb ik één kanttekening. Aflevering zes had voor mij niet meer gehoeven. We zien in die aflevering een hele andere vorm, een soort dia-achtige samenvatting bij de begrafenis van verschillende conversaties. Hoewel ik het spel in deze laatste aflevering onverminderd sterk vind, voegt de inhoud voor mij niet veel meer toe aan deze geniale voorstelling die veel beelden aan het wankelen brengt. Alles is al gezegd en getoond om dat te bewerkstelligen.
Theaterinspiratie 