hugo koolschijn

ROMEINSE TRAGEDIES IS MET NIETS TE VERGELIJKEN

Resa, , , , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

170821-WEBSITE_SLIDE

Gezien 20 juni tijdens het Holland Festival, Carré Amsterdam

Al 10 jaar spelen de helden van Toneelgroep Amsterdam de Romeinse Tragedies.  Vanavond tijdens het Holland Festival in Carré wederom. Ze vechten, vrijen, offeren op, nemen  wraak en liefkozen met een stuwende intensiteit. De beleving is onbeschrijflijk. De totaalervaring van 5,5 uur natuurkracht die op je afkomt door het spel, livemuziek en filmbeelden is heftig. Dat is met niets anders te vergelijken. Het ene moment zit je er met je neus bovenop, het andere moment volg je alles op een beeldscherm en daarna relatief rustig in de zaal.

Driemaal een Shakespearetragedie die elkaar in de tijd niet chronologisch opvolgen. Coriolanus, Julius Caesar en Antonius & Cleopatra. Tragedies die spelen in tijden voor Christus, overgeheveld naar deze tijd van aanzwellend populisme, oorlogen die verantwoord worden met de meest ridicule onderbouwingen en nu de laatste jaren met figuren als Trump in de politieke arena. De tragedies spreken voor zich. Het acteergeweld van het ensemble van toneelgroep Amsterdam spreekt ook voor zich, maar kan niet genoeg benoemd en bejubeld worden. Ik noem ze vaker helden. Het is onvoorwaardelijk gedurfd wat zij doen met elkaar op het toneel.

Wat ik niet wil vergeten zijn de musici en technici die om deze voorstelling heen staan. Magistrale heftige percussie die de oorlogen representeert, zachte Afrikaanse klanken bij de tragedie Antonius & Cleopatra. Én fantastisch hoe de cameraman bijna één is met de acteurs. Ongelooflijk hoe dit alles in elkaar is gaan passen. En de catering die daarin ook nog naadloos aansluit.

Hoogtepunt van de drie tragedies is voor mij Antonius & Cleopatra. Hans Kesting met en tegenover Chris Nietvelt. In deze laatste tragedie gaan alle registers open. Alle pijn, verdriet, woede, genot en geilheid die zijn opgebouwd in de voorgaande twee komen hier tot een climax. De overgave van Nietvelt is buitengewoon. Het hele ensemble is buitengewoon. Zij zien, komen en overwinnen. Vanavond nog te zien!

https://tga.nl/voorstellingen/romeinse-tragedies/speellijst

 

 

 

 

ROMEINSE TRAGEDIES IS MET NIETS TE VERGELIJKEN

DE WAARHEID STEEKT OEDIPUS EEN MES IN DE RUG

Resa, , , , , , , , , , , , , , , Een reactie plaatsen

oedipuss-header

Gezien première 8 april Stadsschouwburg Amsterdam

‘De tijd heeft zijn loop en die is achterwaarts’. De wrede voorspelling van de ziener Tiresias bestaat uit fraaie beeldspraak. De zachte kracht van Hugo Koolschijn als Tiresias is zeldzaam in de draaikolk van ratio en spanning die heerst in de campagneruimte. Er wordt gewacht op de uitslag van de verkiezingen. Oedipus, gespeeld door Hans Kesting, hoort de raadselachtige zinnen van Tiresias en vermoed een complot tegen hem. De digitale klok op het podium die aftelt naar het moment dat de verkiezingsuitslag bekend is, is naar de toekomst gericht, maar het verleden haalt Oedipus onherroepelijk in. Iets wat hij zichzelf op de hals haalt door de heropening van het onderzoek naar de moord op zijn voorganger. De paradox in het geheel kan niet groter zijn.

‘Ik ben ik’, zegt Oedipus als hij zijn volk buiten nog toespreekt. Achter deze uitspraak gaat een wereld schuil. In de campagneruimte wordt hij door zijn vrouw Iocaste (Marieke Heebink) en zijn kinderen verrast met een etentje. De gesprekken verlopen stroef en gespannen. De woorden van Tiresias hangen als een onweersbui boven het gezin. De enige die er lucht in probeert te brengen is Iocaste, die het nut totaal niet inziet van heropening van het onderzoek naar de doodsoorzaak van haar eerste man en geen belang hecht aan de woorden van Tiresias.

Toch zal haar beeld ondanks dat ook kantelen. Ze ontkomt niet aan een blik op haar eigen leven. Iocaste en Oedipus delen gebeurtenissen uit het verleden om hun eigen handelen te begrijpen. Wezenlijk is het verdriet over de zwangerschap van Iocaste in haar jonge leven. De rauwe waarachtigheid waarmee Heebink de pijn van Iocaste vormgeeft is imponerend. Heebink en Kesting zijn groots samen op het toneel en kwetsbaar op hun mooist.

Deze bewerking van Oedipus van Sophocles door Robert Icke zorgt ervoor dat alle voorkennis die aanwezig is over deze tragedie naar de achtergrond verdwijnt. Enerzijds vecht je tegen de tijd om de waarheid terug te dringen en anderzijds beweeg je mee op de golven van hartstocht en liefde die Iocaste en Oedipus voor elkaar voelen. Het is hartverscheurend te zien hoe de zoektocht naar de waarheid, die onverminderd spannend is, ervoor zorgt dat ze van de toekomst worden afgesneden. Het realisme van de voorstelling maakt het extra aangrijpend.

Wat ik me afvraag is of Oedipus een ander mens wordt door echt te weten wie hij is. Het weten waar hij vandaan komt verandert niets aan zijn verlangens, toekomstdromen, idealen en zijn rol als vader en echtgenoot. Toch heeft het lot zo beschikt dat herkomst of onbedoelde handeling het beeld omkeert. Hij kan zichzelf niet meer zien, zijn kinderen moet hij van zich afduwen, Iocaste kan hem niet nog een keer verliezen en beschikt over haar eigen lot. ‘Het keert alles om, maar staat zelf stil’. Oedipus is goed in raadsels, maar het oplossen ervan heeft alleen maar voor ellende gezorgd.

https://tga.nl/voorstellingen/oedipus/speellijst

DE WAARHEID STEEKT OEDIPUS EEN MES IN DE RUG

UIT HET LEVEN VAN MARIONETTEN; BEKLEMMEND EN COMPLEX

Resa, , , , , , , , Een reactie plaatsen

4-Uit-het-leven-van-marionette-TGA-Henri-Verhoef-691x463

Gezien, 10 november Stadsschouwburg Amsterdam

Beklemmende getuigenissen die meer verwarren dan helderheid brengen. Iedereen is schuldig aan zijn eigen ellende en iedereen heeft belang bij de ellende van de ander. Ruzies, overspel, angsten en wantrouwen kenmerken het huwelijk van Peter en Catharina. Ze kunnen niet zonder elkaar en zijn met elkaar vergroeid. In scènes uit een huwelijk kwamen ze al even langs. Nu leren we ze beter kennen. Hoe ze zich tonen is niet hoe ze zich werkelijk voelen. Een thema wat veelvuldig terugkomt in werk van Ingmar Bergman. Meerdere malen is zijn werk te zien geweest bij Toneelgroep Amsterdam. Nu uit het leven van marionetten.

Uit het leven van marionetten bestaat uit een reeks getuigenissen die inzicht moeten bieden in de weg die de hoofdpersoon Peter Egerman (Eelco Smits) heeft afgelegd om te komen tot een gruwelijke misdaad. Peter vermoordt en verkracht een prostituée. Het geheel geeft een fragmentarisch beeld van het leven van Peter, maar bovenal van de mensen om hem heen. De waarheid blijft in het midden. Peter zit vast in zijn leven en zoekt uitwegen. Zijn angsten, fantasieën en dromen zijn niet te onderscheiden van wat echt is.

Nanouk Leopold regisseert na haar succesvolle films voor het eerst in het theater bij Toneelgroep Amsterdam. Het is dus niet vreemd dat de voorstelling filmisch aanvoelt. Het thema van deze voorstelling sluit aan bij haar eerdere werk. Het podium is één groot, leeg projectiescherm waarop de personages zichzelf bloot geven met soms diepere lagen op een actueel projectiescherm voor of achter. In het begin vond ik de projecties niet consequent doorgevoerd en dat leidde me even af.

Het lege toneel omgeven met kleur en geluid, die soms dreigend overkomen of juist heel verzachtend en dromerig zijn, prikkelen de verbeeldingskracht. De stiltes waarbij de geprojecteerde personages elkaar bekijken of zichzelf, troebeler worden of oplichten, zijn fantastisch indringend. Elkaar écht zien doen ze niet. Wanhopig zoeken ze naar verbinding en snijden die zelf ook weer af. De acteurs dagen elkaar uit en voeren de spanning gezamenlijk op naar het hoogtepunt waar Eelco Smits in zijn monoloog kennis geeft van zijn binnenwereld omhuld door een paarse gloed die me doet denken aan een baarmoeder. In deze lange monoloog spreekt hij rustig en vol gevoel en roept hij mededogen op, maar waarvoor weet ik niet precies. Omdat we ons soms allemaal gevangen voelen en een uitweg zoeken? De andere personages zoeken ook een uitweg, bij elkaar, bij Peter, in de drank en in de eenzaamheid.

Het is een zwaar, complex, intelligent geheel waar verstrikt raken op de loer ligt. De gevoelens en emoties vliegen je om de oren in de volle rijke teksten die soms in een sneltreinvaart de zaal in denderen. Met compassie voor Peter verlaat ik de zaal, ondanks de gruwelijkheid van de misdaad. Bart Slegers, Janni Goslinga en Celia Nufaar geven hun personages een kleur mee, soms afstotelijk, die voor mij deels verklaart waarom Peter Egerman zich gevangen voelt. De geestigheid en kwetsbaarheid van Hugo Koolschijn als Tim breekt het geheel open. Eva Heijnen als Ka in haar openheid is het einde van de trechter waar Peter doorheen valt.

https://tga.nl/voorstellingen/uit-het-leven-van-marionetten/speellijst

UIT HET LEVEN VAN MARIONETTEN; BEKLEMMEND EN COMPLEX