sylvia poorta

roel-van-berckelaer-9033-liggend-narrow

Gezien, 11 februari ITA Amsterdam

‘Ik wil het onmogelijke mogelijk maken’. Caligula heeft de macht om deze wens uit te voeren in een experiment om de bevolking de ultieme vrijheid van de dood te schenken. ‘En toch zijn de mensen niet gelukkig’.

Vincent van der Valk speelt één van de meest wrede heersers uit de geschiedenis in het gelijknamige stuk van Theater Utrecht. Vanuit onmacht over het verlies van zijn zus en geliefde Drusila besluit hij willekeurig mensen te doden om het leven nog van enige betekenis te voorzien. Hij lijkt waanzinnig en weloverwogen tegelijk. Hij slaapt nauwelijks, rust niet maar blijft helder denken. Zijn logica zuigt je mee in zijn wereld die om hem heen steeds radelozer wordt.

Thibaud Delpeut regisseert deze voorstelling geschreven door Albert Camus. Wat mij raakt is dat de voorstelling over de beeldende kunst en theater zelf gaat. De onverbiddelijkheid van de schoonheid zonder te hoeven kiezen tussen goed en kwaad is voor mij de essentie. De beeldende kunst en muziek versmolten met deze voorstelling bevestigen dit. De projectie van het zwarte vierkant van Malevitsj waarin Caligula opgaat is beangstigend. Malevitsj had als doel met zijn kunst een nieuwe werkelijkheid te scheppen, precies zoals Caligula beoogt.

Caligula heeft de macht te kunnen leven zonder te hoeven kiezen tussen goed en kwaad. Hij experimenteert, redeneert en handelt zoals het hem lief is. Het is poëtisch en zeer kwaadaardig tegelijkertijd. Hij handelt als een scheppend kunstenaar, maar hij vernietigt om zo tot iets groters te komen. In ieder geval tot hij zichzelf vernietigt, een gegeven dat voor hem vaststaat.

Scipio, de dichter, een prachtige rol van nieuwkomer Abdulaal Hussein is de enige die niet kiest. Hij ziet de schoonheid en het kwaad in één verenigd en oordeelt niet. Caesonia (Sylvia Poorta) verdrinkt in haar begeerte en uiteindelijk in haar vrees. Zij zal ook moeten sterven. Zo komt Caligula tot de stilte en de eenzaamheid die hij begeert. De stiltecompositie 4’33” van John Cage is de voorbode voor deze op één na laatste moord. Alle beelden in de geest van Caligula: Mondriaan, van Gogh en platte porno vermenigvuldigen zich en spatten uiteen in de dwingende macht en stilte van die compositie.

Van der Valk als Caligula bedenkt op het moment wat hij nu weer eens zal gaan doen. De redenaties en logica ontstaan daar op het toneel op die avond, terwijl de tekst niet de gemakkelijkste is. Zijn fysiek is onderworpen aan de rol, hij lijdt met iedere beweging en gebaar meer. Het is geniaal. Met momenten miste ik wel dynamiek in de voorstelling, iets te klinisch kwam het op me over. Mogelijk nodig zoals een chirurg alle rust nodig heeft zijn operatie uit te voeren. Caligula had dit momentum nodig om zijn ziel aan ons te tonen en daarmee die van zijn medemens bloot te leggen. Of hij nu waanzinnig is of angstaanjagend eerlijk zoals de vraag in de flyer gesteld wordt weet ik niet. Hij heeft het onmogelijke mogelijk gemaakt en dat heeft angstig lang geduurd.

https://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/caligula-albert-camus/tijden-en-kaartjes?gclid=Cj0KCQiAnY_jBRDdARIsAIEqpJ16ALmxaoGBSj6-a9BwD-iIKG9NgslMLK7y2e40prBxSfhCn2zni3UaAjnHEALw_wcB

Mums_The_Word_Cecilia_Moisio_Foto_Jamain_Brigitha_DSC_1727_web — ????????????????????????????????????

Gezien vrijdag 4 maart Theater Bellevue

Wat is dat toch met moeders en dochters. Waarschijnlijk de meest beschreven relatie, maar het blijft een ondoorgrondelijke relatie. Choreografe Cecilia Moisio laat met krachtige beelden, spannende dans en rake woorden de essentie van de moeder-dochter relatie zien in Mum’s the word. ‘Just be with me’, een zinnetje wat aan het eind wordt uitgesproken door danseres Katerzyna Sitarz lijkt de subtekst te zijn van alle verwachtingen en geboden die door de drie generaties in deze voorstelling onversneden worden getoond. De voorstelling Mum’s the Word was afgelopen weekend te zien in Theater Bellevue met naast Sitarz, Soosan Gilson, Yulia Kalinchenko, Sylvia Poorta en op beeld Arnica Elsendoorn aan wie deze voorstelling werd opgedragen. Met het plan voor deze voorstelling won choreografe Cecilia Moisio de prijs van de Nederlandse Dansdagen in 2014 en in oktober 2015 ging de voorstelling in première.

De letterlijke betekenis van Mum’s the word betekent stil zijn of je mond houden. Het woord Mum betekent stil en kan afgeleid zijn van het Engelse woord mummer wat pantomimespeler betekent. Het is terug te herleiden naar een zin uit Henry VI van William Shakespeare: ‘seal up your lips and give no words but mum.’ Moisio geeft deze titel betekenis in alle lagen van de voorstelling. Zowel moeders als dochters lijken zich geen raad te weten met de relatie en spreken zichzelf toe met ‘relax’ als de ander in beeld komt. In dagelijkse handelingen als lakens vouwen en de tafel dekken komt het dwangmatige en manische terug van het goed willen doen en de ander willen behagen en de frustratie die dat oplevert. In de kern willen ze elkaar leren kennen, weten wie de ander is maar de verwachting van de eigen moeder ligt als een sluier over alles heen. Alle generaties ondervinden hinder van deze sluier en Moisio geeft dit confronterend weer in de cycli van het leven door projecties van de seizoenen, verbeelding van geboorte en sterfte en de beeldschone dochter die door te menstrueren haar plekje in het Paradijs verliest als Eva die van de appel eet. De klok tikt gestaag door. Het is ontroerend als ze intiem zijn, schokkend als dit verstoort wordt door manipulatie of jaloezie. De choreografie en het spel zijn intens en ik zit vaak met tranen op mijn wangen.

Vooral Poorta en Kalinchenko maken op mij indruk. De wanhoop en de machteloosheid zijn van de gezichtsuitdrukking af te lezen. De bewegingen van Kalinchenko zijn doordrenkt van hoop en kracht alles te geven voor deze relatie en de ogen van Poorta lichten op zodra er enige toenadering schijnt. Alle vier zijn ze moedig in hun spel en dans, nergens geven ze op hoe uitzichtloos het soms ook lijkt. De vormgeving is helder en loopt parallel met het spel, choreografie en de cycli. Alles klopt aan deze voorstelling. De filmbeelden van Elsendoorn en het opdragen van de voorstelling aan haar zetten het geheel kracht bij. De band tussen moeder en dochter is oneindig en zit verankerd in je.

http://ceciliamoisio.com/2015/08/27/mums-the-word/

Theaterinspiratie

CALIGULA, OVER DE KUNST, WREEDHEID EN DE WAANZIN

MUM’S THE WORD VAN CECILIA MOISIO IS SPANNEND, VERSTIKKEND EN GEESTIG