gezien Première 29 september Toneelschuur Haarlem 

Metaman, de nieuwe voorstelling van Goldmund, een coproductie met Orkater, is een oord voor bezinning, geruststelling en reflectie op het menszijn. Een nieuwe kerk met een nieuwe God en andere gebeden dan in ons collectief geheugen opgeslagen zitten, afhankelijk vanuit welke geloofsstroming je bent opgevoed. Maar dat doet er allemaal niet meer toe. We zijn allemaal mens, het is vandaag donderdag, maar waarom heet het eigenlijk donderdag, en we hebben allemaal ouders. Er zijn meer facetten die ons binden dan ons scheiden, maar hoe maken we verbinding en wat is daarin ons houvast. Daar gaan Wilco Sterke en Thijs Maas naar op zoek, want in het theater worden de grote filosofische thema’s onderzocht, net als bij de oude Grieken.

Sterke en Maas leggen ons uit wat het idee van deze voorstelling is en wordt. Ze, en vooral Sterke, missen een houvast in het leven, een richting en een missie hebben ze niet. Hoe mooi zou het zijn een missie in het leven te hebben die houvast biedt. Vroeger hadden we de oude God, de man met de baard die ons geschapen heeft en waar we in gedachten verantwoording aan aflegde. Hij is van zijn spreekwoordelijke sokkel gevallen, daarom een nieuwe sokkel die gedurende de voorstelling in diverse vormen gegoten wordt. Het zaallicht blijft aanvankelijk aan, we worden compleet betrokken bij de zoektocht omdat we namelijk allemaal een houvast missen. De mannen zijn elkaars tegenpool waar Sterke onrustig oogt en vertelt over zijn verlangen naar een houvast, oogt Maas krachtiger en minder ongedurig in zijn gemis. Hij denkt het liefst eerst na over welke richting op te gaan, Sterke begint gewoon ergens.

Ze introduceren een koor, zoals bij de Grieken, die de mening verkondigt van het volk, de buitenstaander of de gedachten verwoordt van de hoofdpersoon. Het koor bestaat uit stagiaires, jonge acteurs van diverse toneelopleidingen. Door Sterke en Maas geestig, een beetje spottend geïntroduceerd, maar deze acteurs van de toekomst laten zich niet omver blazen. Zij verwoorden de gedachten van de hoofdpersonages en zijn vooral het verlengstuk of alter-ego van Sterke en Maas. De teksten van Sterke en Maas zijn meesterlijk en de regie van Titus Tiel Groenestege is vloeiend. Choreografisch is de voorstelling flexibel en bovendien lenig zoals de eerste monoloog dat woord gebruikt in termen van sfeer. Sfeer werkt verbindend en hoe we in die context lenig moeten zijn om de sfeer die heerst recht te doen. En zo volgen er nog prachtige monologen, dialogen en uitingen van gedachten die ontnuchterend zijn en relativerend werken, maar niet echt ergens toe leiden. Milan Sekeris, een van de koorleden, opent de eerste Wereldvergadering en brengt op haast kinderlijke wijze punten naar voren die ons allen raken. We lachen om de onnozele houding van de spreker, maar zijn punten zijn ongemakkelijk. Het is vanzelfsprekend wat hij zegt. Hij speelt het spanningsvol en eerlijk. Ook van de anderen was ik onder de indruk: Minne Koole, Bastiaan Vandendriessche, Anne Reitsma, Carmen van Mulier, Emma Linssen, Myrthe Huber, Sascha Bornkamp. Namen die de toekomst zijn en hebben.

Het geheel is betoverend mooi door de ontroerende zang, krachtige muziek en sterke, geestige tekst. Filosofisch goed doordacht en onderbouwd, met uiteindelijk een heldere conclusie. Metaman is er voor iedereen. Het onderscheid tussen mensen zit niet in de diepte, want in de basis lijken we allemaal op elkaar. Daar zit een missie voor de toekomst.

https://www.orkater.nl/voorstelling/metaman

foto: Ben van Duin