Gezien try-out 4 november 2016, Toneelschuur Haarlem

In het ontroerend rauw portret, Donna Donna van Orkater, over rouw met een lichte omlijsting laten Ria Marks, Yara Alink en Lieke Rosa Altink ons de relatie zien tussen drie vrouwen die een man als verbindende factor hebben. Ria Marks speelt Pam, de moeder van Donna, door Yara Alink. Tien jaar geleden zagen zij elkaar voor het laatst toen Donna, na de scheiding, besloot bij haar vader te blijven. In deze voorstelling is deze man fysiek afwezig, maar neemt desondanks veel ruimte in, vooral bij Coco (Lieke Rosa Altink), zijn huidige vrouw. Zij is voortdurend bang dat hij gestoord wordt of zich zorgen gaat maken om wat hij hoort. Hij lijdt enorm onder heimwee naar zijn thuisland Italië en kan er emotioneel niets bij hebben. Maar gespaard blijft niemand in deze intense voorstelling Donna Donna, geregisseerd door Lidwien Roothaan. Soms vervreemdend dan weer beklemmend maar nergens sentimenteel of over the top.

Het decor oogt speels en verwart enigszins door de diverse alledaagse gebruiksvoorwerpen die aan het plafond hangen. De muzikanten Martin Fondse, Morris Kliphuis en Dirk-Peter Kölsch trappen af en zetten direct de toon. De dreiging dringt zich op en Marks en Altink verdiepen met een poëtische dialoog het duister wat ze als een sluier over Alink heen gooien. De telefoon gaat. Niet letterlijk, Alink vertelt ons over het moment dat ze telefoon hoort overgaan en dat de klank van de telefoon het onheil al voorspelt. De tekst, geschreven door Peer Wittenbols is van een fraaie, geestige eenvoud waardoor de schok beeldend wordt gemaakt. Van daaruit ontrolt zich een rouwproces bij Donna, die voor haar naasten niet te hanteren is. Coco roept de hulp in van Pam, die in wezen haar dochter niet kent. Geen van allen lijken ze het rouwproces echt serieus te nemen omdat ze nog zo jong is en hij haar niet trouw was. Zij staat als een huis en weet precies te verwoorden hoe het voor haar is. De virtuoze muzikale compositie maakt haar rouw rauwer of verlicht soms zachtjes de donkere uithoeken. Het spel op de hoorn maakt op mij diepe indruk. Alink klimt en tijgert en hangt in de lamp, niet om te feesten maar om alles eens op te schudden. ‘Alles voelt onecht, ikzelf voel onecht, behalve mijn man, dat die dood is, dat is echt.’

De boog van het verhaal omvat de seizoenen die er vaak overheen moeten om de rouw af te matten. In die boog komen moeder en dochter dichter bij elkaar, worden zaken uitgesproken maar nemen niet de overhand. Door juist daarover weinig uit te spreken is de pijn voelbaar die ze beiden hebben ervaren in het gemis van elkaar. Coco blijft daar buiten. Ze blijft degene die de man en de vader van het gezin heeft afgepakt en wordt verder niet echt serieus genomen. Haar gedrag bevestigt dit ook. Haar motieven blijven onduidelijk, waarom ze niet in staat is om Donna te troosten, waarom ze ooit met haar vader is getrouwd en nu nog steeds bij hem is. Ik voel geen verbinding met de anderen. Marks en Alink geven daarentegen de teksten en handelingen van hun personage een noodzaak waardoor ze mij helemaal inpakken en ik kan ze kan volgen of ze nu cynisch, rechtlijnig of totaal niet empathisch zijn. Ik ben geroerd door Marks die kijkt naar haar dochter als ze samen op de bank zitten. ‘Door jouw geboorte kreeg ik krullen.’

Orkater brengt met deze muzikale voorstelling Donna Donna  een verrassend ontroerend en helder poëtisch verhaal over mensen die worstelen met zichzelf en anderen. Doen wat ze denken te moeten doen om het te redden en zich niet altijd realiseren dat ze niet hoeven te berusten in wat hen overkomt. Donna berust niet en blijft niet hangen in de pijn. Ze ziet het onder ogen. De zoveelste prachtig eenvoudige boodschap die Orkater cadeau geeft.

https://www.orkater.nl/voorstelling/donna-donna

foto: Ben van Duin